Co trzeci Polak pracuje po godzinach za darmo

W polskich firmach nieodpłatna praca po godzinach wciąż jest częstym zjawiskiem – 31% zatrudnionych zostaje co najmniej sześć dodatkowych godzin tygodniowo bez wynagrodzenia. W co dziewiątym przypadku mowa już o ponad 16 godzinach, czyli więcej niż dwóch godzinach dziennie.

Z danych ADP Research z raportu „People at Work 2026” wynika, że Polska nadal wypada lepiej niż średnia światowa. Globalnie taki sam poziom niepłatnych nadgodzin deklaruje 38% badanych. W badaniu uwzględniano także obowiązki wykonywane w czasie lunchu albo poza standardowym grafikiem.

Ponadto w porównaniu z 2021 r. skala zjawiska w Polsce zmalała. Wtedy co najmniej sześć dodatkowych godzin tygodniowo bez wynagrodzenia wskazywało 36% pracowników. Część pracy wykonywanej po godzinach może jednak nie trafiać do statystyk, jeśli pracodawcy nie rejestrują jej dokładnie.

Młodzi najczęściej pracują za darmo po godzinach

Najwyższe wartości w Polsce dotyczą najmłodszych pracowników. W grupie 18-26 lat co najmniej sześć niepłatnych nadgodzin tygodniowo podaje 42% badanych. Niewiele mniej, bo 41%, wskazują osoby w wieku 27-39 lat. W grupie 40-54 lata odsetek spada do 38%.

Największe obciążenie widać w przedsiębiorstwach zatrudniających od 250 do 1000 osób. To właśnie tam 36% pracowników deklaruje co najmniej sześć niepłatnych nadgodzin tygodniowo. Dla porównania, w firmach do 249 osób odsetek wynosi 31%, a w organizacjach liczących ponad 1000 pracowników spada do 25%.

Rodzaj pracy również ma znaczenie. W takim samym stopniu problem dotyczy pracowników umysłowych i wykwalifikowanych pracowników fizycznych – w obu grupach po 35%. Z kolei wśród osób wykonujących proste i powtarzalne zadania odsetek ten wynosi 19%.

Wysokie stanowisko oznacza większe ryzyko długich dni

W skali globalnej najbardziej obciążona pozostaje kadra zarządzająca. Co najmniej sześć niepłatnych godzin tygodniowo deklaruje połowa kadry kierowniczej i 49% wyższych menedżerów. Wśród pracowników szeregowych taki wynik podaje 26% badanych. Jeszcze wyraźniej widać to przy największym wymiarze dodatkowej pracy: co piąty menedżer przepracowuje bez płacy co najmniej 16 godzin tygodniowo.

W Polsce w tej najwyższej grupie obciążenia, czyli przy co najmniej 16 godzinach ponad standardowy wymiar, najczęściej pojawiają się menedżerowie najwyższego szczebla. Taką deklarację składa 19% z nich. Wśród pracowników umysłowych odsetek wynosi 14%, a w grupie osób w wieku 40-54 lata 13%.

Długie godziny pracy mają też koszt ukryty

Raport zwraca uwagę, że więcej czasu spędzanego w pracy nie musi oznaczać lepszych efektów. Osoby wykonujące niepłatne nadgodziny częściej mówią o większym stresie, niższej efektywności i chęci zmiany zatrudnienia. Dla firm oznacza to koszt, który nie pojawia się bezpośrednio w zestawieniu płac.

– Z jednej strony rośnie liczba firm, które pilnują czasu pracy i skrupulatnie rozliczają nadgodziny. Równowaga między pracą a odpoczynkiem w wielu przypadkach nie jest pustym hasłem. Z drugiej, w porównaniu do szczytu pandemii w 2021 r. wzrosła w Polsce liczba osób, które pracują najwięcej – zwraca uwagę Anna Barbachowska, dyrektorka HR w ADP Polska. – Pytanie, czy firmy mylą długi czas pracy z wyższą wydajnością, czy źródła tego są inne. Nasze ustalenia sugerują, że gdy praca nieodpłatna staje się rutyną, może to prowadzić do ukrytych kosztów w postaci wzrostu stresu, niższej postrzeganej produktywności i większego ryzyka rotacji – dodaje.

ADP podkreśla też znaczenie ewidencjonowania czasu pracy. Jeśli firma nie widzi, kiedy i dlaczego ludzie zostają po godzinach, trudniej jej rozpoznać przeciążenie zespołów, braki kadrowe albo źle ułożone procesy. Dane o czasie pracy mogą pokazać, czy chodzi o krótkotrwałe spiętrzenie zadań, czy o trwały element organizacji.

Czytaj także: Czas wolny przegrywa z pracą i obowiązkami. Tak odpoczywają Polacy