Dwa dni wolnego z powodu siły wyższej. Czas na ich wykorzystanie się kończy

Poza standardowym urlopem wypoczynkowym część zatrudnionych ma do dyspozycji także 2 dni albo 16 godzin zwolnienia z powodu siły wyższej. To rozwiązanie obowiązuje niezależnie od stażu pracy i nie jest wliczane do podstawowej puli urlopowej.

Oznacza to, że pracownik może jeszcze skorzystać z dodatkowego zwolnienia na pilne sprawy rodzinne, ale czasu na wykorzystanie tego uprawnienia jest niewiele. Jeśli dni nie zostaną wykorzystane w 2026 r., przepadną bez przeniesienia na kolejny okres.

Jakie wolne można jeszcze wykorzystać

Przepisy przewidują, że pracownik w skali roku kalendarzowego może korzystać nie tylko z urlopu wypoczynkowego, ale również z innych form zwolnienia. W sumie, po zsumowaniu wszystkich uprawnień, możliwe jest nawet 35 dni urlopu w ciągu roku kalendarzowego.

Wśród tych uprawnień są: 20 dni urlopu wypoczynkowego przy stażu krótszym niż 10 lat albo 26 dni przy stażu co najmniej 10-letnim, 5 dni urlopu opiekuńczego, 2 dni lub 16 godzin zwolnienia z powodu siły wyższej oraz 2 dni albo 16 godzin na opiekę nad dzieckiem.

Siła wyższa: kiedy szef musi wyrazić zgodę

To zwolnienie przysługuje na pilne sprawy rodzinne, na przykład wypadek lub chorobę, gdy pracownik musi pojawić się gdzie indziej osobiście. O sposobie wykorzystania tego wolnego decyduje sam zatrudniony, a pracodawca ma obowiązek je udzielić, jeśli wniosek zostanie złożony najpóźniej w dniu korzystania ze zwolnienia.

Nie ma urzędowego wzoru takiego wniosku. Wolne jest płatne w wysokości połowy wynagrodzenia, a przy pracy w niepełnym wymiarze czasu liczy się je proporcjonalnie do etatu.

Urlop opiekuńczy bez względu na rodzicielstwo

Osobnym uprawnieniem jest 5 dni urlopu opiekuńczego. Mogą z niego skorzystać nie tylko rodzice, lecz także inni pracownicy, jeśli chodzi o członka rodziny albo osobę z tego samego gospodarstwa domowego, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych.

Za członka rodziny uznawani są: syn, córka, matka, ojciec oraz małżonek. Tego rodzaju urlop można wykorzystać jednorazowo albo w częściach, ale nie ma za niego wynagrodzenia.

Pracodawca nie może odmówić udzielenia tego zwolnienia ani żądać dokumentacji medycznej osoby, która wymaga opieki. Wniosek trzeba złożyć w formie papierowej lub elektronicznej co najmniej 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Opieka nad dzieckiem i brak przejścia na kolejny rok

Do dodatkowych uprawnień należy też zwolnienie na opiekę nad dzieckiem do 14. roku życia. Przysługuje ono pracownikom wychowującym przynajmniej jedno dziecko, a jego wymiar to 16 godzin lub 2 dni. W tym przypadku zachowane jest prawo do wynagrodzenia.

Ważne jest jednak to, że nowe wolne nie kumuluje się i nie przechodzi na następny rok. Niewykorzystane do końca 2026 roku dni z tytułu urlopu opiekuńczego, zwolnienia od siły wyższej czy opieki nad dzieckiem przepadają.

Zmiany, które wprowadziły te rozwiązania do Kodeksu pracy, wynikają z wdrożenia dwóch unijnych dyrektyw dotyczących przejrzystych warunków pracy oraz work-life balance. W efekcie pracownik ma dziś więcej rodzajów wolnego niż tylko podstawowy urlop wypoczynkowy.

Czytaj także: Czas ważniejszy niż benefity. Pracownicy chcą dodatkowego dnia wolnego