Więcej niedziel handlowych i wyższe wynagrodzenia. Jest nowa propozycja

Sklepy miałyby być otwarte w każdą niedzielę, a praca miałaby być wówczas wynagradzana 2,5 razy wyżej niż w dni powszednie – to propozycja Związkowej Alternatywy. Dla pracownika oznaczałoby to minimalną stawkę godzinową 78,50 zł, a za ośmiogodzinny dzień pracy w niedzielę – 628 zł.

Po ośmiu latach od zakazu pojawia się odwrotny pomysł

Ograniczenia w handlu niedzielnym obowiązują w Polsce od 2018 r. Początkowo sklepy mogły działać w pierwszą i ostatnią niedzielę miesiąca od marca do grudnia 2018 r., a od 2019 r. już tylko w ostatnią niedzielę miesiąca.

W 2020 r. zasady zaostrzono jeszcze bardziej i przez kolejne lata handel był dozwolony zaledwie przez siedem niedziel w roku: w ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia oraz w niedzielę przed Wielkanocą i w dwie niedziele poprzedzające Boże Narodzenie. W ubiegłym roku dodano jeszcze jedną handlową niedzielę na początku grudnia.

Związek: obecny model jest niespójny

Związkowa Alternatywa domaga się całkowitego zniesienia ograniczeń. Według związku obowiązujące przepisy stały się pełne wyjątków i w praktyce są „kompletną fikcją”.

W komunikacie organizacja podkreśla, że obecne zasady nie służą ani kupującym, ani zatrudnionym. Związkowcy twierdzą, że największe sklepy, pozostające zamknięte w niedziele niehandlowe, są jednocześnie tym segmentem, w którym Kodeks pracy bywa łamany rzadziej niż w małych placówkach.

Nie tylko handel, ale wszystkie branże

Propozycja nie ogranicza się do sklepów. Związkowa Alternatywa chce, by dotyczyła wszystkich branż, w których pracownicy wykonują obowiązki w niedziele. W praktyce oznaczałoby to dużo szerszą zmianę niż samo poluzowanie zasad dla handlu.

Związkowcy przekonują, że wysokie stawki ograniczyłyby sytuacje, w których pracodawcy otwierają placówki, ale jednocześnie próbują maksymalnie ciąć koszty pracy. Jak podkreślają, w niedziele działałyby tylko te firmy, które byłyby gotowe godnie płacić.

Co mówią konsumenci

Badanie Uce Research i Shopfully Poland pokazuje, że Polacy nie mają jednego stanowiska w sprawie niedziel handlowych. Łącznie 60,5% badanych wolałoby większą liczbę dni handlowych, ale nie wszyscy chcą pełnego otwarcia sklepów przez siedem dni w tygodniu. 27,5% respondentów chciałoby handlu w każdą niedzielę, 19% opowiada się za dwiema niedzielami handlowymi w miesiącu, a 14% wskazuje na jedną niedzielę handlową w miesiącu.

Z drugiej strony 30,8% ankietowanych woli obecne lub bardziej restrykcyjne zasady. W tej grupie 16,5% zostawiłoby przepisy bez zmian, a 14,3% chciałoby ich zaostrzenia. 8,7% nie miało zdania.

Różne skutki dla dużych i małych sklepów

Ewentualna zmiana przepisów nie przyniosłaby takich samych efektów wszystkim firmom. Duże sieci mają większe możliwości organizacyjne, ale też wysokie koszty funkcjonowania placówek. Mniejsze sklepy korzystają z bliskości klientów, jednak szersze otwarcie rynku mogłoby oznaczać dla nich mocniejszą konkurencję o tych samych kupujących.

Ostateczny bilans zależałby od lokalizacji, profilu klientów i struktury kosztów. Bez szczegółowych danych finansowych nie da się dziś wskazać jednego, pewnego beneficjenta zmian.

Czytaj także: 60,5% Polaków chce poluzowania zakazu handlu w niedziele