93% pracujących mężczyzn odczuwa presję, by samodzielnie radzić sobie z problemami

Listopadowa kampania Movember zwraca uwagę nie tylko na fizyczne zdrowie mężczyzn, ale również na ich kondycję psychiczną. Temat ten jednak wciąż pozostaje tematem, o którym w miejscu pracy niełatwo rozmawiać. Obawa przed uznaniem za słabego, utratą zaufania przełożonych czy ograniczeniem szans na awans może powstrzymywać pracowników przed informowaniem o problemach i szukaniem wsparcia. 

Mężczyźni częściej ukrywają problemy ze zdrowiem psychicznym

84% respondentów uważa, iż mężczyźni częściej niż kobiety ukrywają problemy ze zdrowiem psychicznym w miejscu pracy – wynika z badania InterviewMe wynika. Z tym stwierdzeniem zdecydowanie zgadza się 43% ankietowanych, a 41% raczej je popiera. Odmiennego zdania jest 16% badanych.

Ukrywanie trudności może sprawiać, że problemy pozostają niezauważone przez współpracowników i przełożonych. Zapytani o to, jak mężczyźni z ich otoczenia radzą sobie ze stresem i presją zawodową, respondenci najczęściej wskazywali wycofywanie się z relacji w zespole i zamykanie się w sobie. Taką odpowiedź wybrało 42% badanych. Na kolejnych miejscach znalazły się odreagowywanie po pracy, między innymi poprzez alkohol, używki lub ryzykowne zachowania (35%) oraz rozdrażnienie, wybuchy gniewu i cynizm (33%). Z kolei 29% badanych zwróciło uwagę na uciekanie w pracę, podejmowanie nadgodzin i przyjmowanie kolejnych obowiązków.

Jedynie 3% respondentów zaobserwowało, że znani im mężczyźni otwarcie szukają wsparcia w miejscu pracy lub korzystają z pomocy specjalisty.

Podobne wnioski płyną z odrębnej ankiety InterviewMe przeprowadzonej wśród 300 pracujących mężczyzn. 63% przyznało, że zdarzyło im się ukrywać problemy ze zdrowiem psychicznym przed współpracownikami lub przełożonymi. W tej grupie 27% robiło to wielokrotnie, a 36% kilka razy.

Presja samodzielności i obawa przed uznaniem za słabego

Jedną z istotnych przeszkód w szukaniu pomocy są społeczne przekonania dotyczące tego, jak mężczyzna powinien zachowywać się w trudnych sytuacjach. Wśród najczęściej wskazywanych przez respondentów powodów unikania wsparcia znalazło się przekonanie, że mężczyzna powinien samodzielnie radzić sobie ze wszystkimi problemami. Wskazało je 53% ankietowanych. Niewiele mniej, bo 52% badanych, zwróciło uwagę na strach przed przypięciem łatki osoby słabej. Kolejne 22% wskazało obawę przed negatywnym wpływem problemów psychicznych na karierę zawodową. Dla 14% przeszkodą może być brak wiedzy o tym, gdzie szukać pomocy, a 12% wymieniło wysokie koszty profesjonalnego wsparcia.

Tylko 5% respondentów uważa, że znani im mężczyźni nie mają oporów przed korzystaniem z pomocy specjalisty.

Presję związaną z koniecznością samodzielnego radzenia sobie z trudnościami potwierdzają również odpowiedzi samych pracowników. W ankiecie przeprowadzonej wśród 300 mężczyzn 93% przyznało, że odczuwa presję, by zacisnąć zęby i poradzić sobie bez informowania innych o swoich problemach. Dla 29% jest to bardzo częste doświadczenie, 47% odczuwa taką presję czasami, a 17% rzadko.

Zależność między tradycyjnymi wzorcami męskości a niechęcią do korzystania z pomocy psychologicznej znajduje również odzwierciedlenie w publikacjach naukowych. Metaanaliza opublikowana w 2025 r. w czasopiśmie "International Journal of Psychology" wskazuje, że silniejsze utożsamianie się z tradycyjnymi normami męskości wiąże się z większymi trudnościami w poszukiwaniu wsparcia psychologicznego. Podobne wnioski przedstawiono w artykule opublikowanym w 2024 r. w "American Journal of Men's Health". Badacze zwrócili uwagę na znaczenie społecznych oczekiwań dotyczących samodzielności i odporności psychicznej.

Obawa przed utratą zaufania i szans na awans

Istotnym czynnikiem utrudniającym rozmowy o zdrowiu psychicznym mogą być również przewidywane konsekwencje zawodowe. W badaniu InterviewMe 63% respondentów uznało, że mężczyzna przyznający się w pracy do kryzysu psychicznego ryzykuje utratę pozycji, zaufania lub szans na awans. Zdecydowanie zgodziło się z tym 19% ankietowanych, a 44% raczej podzieliło tę opinię. Obawy dotyczą także reakcji pracodawców na prośbę o urlop lub wsparcie związane z problemami psychicznymi. Wśród osób posiadających doświadczenie zawodowe tylko 27% spodziewa się w takiej sytuacji zrozumienia i realnej pomocy ze strony firmy. Pozostali respondenci przewidują mniej przychylne reakcje. Według 33% pracodawca formalnie zaakceptowałby prośbę pracownika, ale towarzyszyłaby temu niechęć lub ocenianie. Kolejne 26% uważa, że problem zostałby zbagatelizowany, natomiast 14% obawia się negatywnego wpływu takiej sytuacji na ocenę pracowniczą mężczyzny.

Podobne doświadczenia i obawy pojawiają się w odpowiedziach samych pracowników. W ankiecie obejmującej 300 mężczyzn 68% przyznało, że rozważało odejście z pracy z powodu jej negatywnego wpływu na zdrowie psychiczne. Ostatecznie na taki krok zdecydowało się 35% badanych. Jednocześnie tylko 30% deklarowało, że czułoby się komfortowo, informując przełożonego o poważnym problemie psychicznym lub emocjonalnym.

Wyniki dotyczą opinii i deklaracji uczestników badań, nie zaś rzeczywistych reakcji wszystkich pracodawców. Pokazują jednak, że obawa przed oceną i zawodowymi konsekwencjami może stanowić istotną przeszkodę w otwartym mówieniu o trudnościach.

Bezpieczeństwo psychiczne jako element kultury organizacyjnej

Odpowiedzialność za tworzenie środowiska sprzyjającego rozmowom o zdrowiu psychicznym spoczywa również na pracodawcach i osobach zarządzających zespołami. Jak podkreśla Dominika Kowalska, ekspertka kariery InterviewMe, ważne jest uważne słuchanie pracowników, poważne traktowanie próśb o wsparcie i unikanie oceniania ich kompetencji przez pryzmat problemów emocjonalnych. – Warto też regularnie rozmawiać z zespołem o obciążeniu pracą, stawiać mu realistyczne cele i jasno komunikować, z jakich form pomocy pracownicy mogą skorzystać. Musimy pamiętać, że poczucie bezpieczeństwa psychicznego w pracy buduje się codziennymi zachowaniami, a nie samą deklaracją, że zdrowie pracowników jest dla firmy ważne. Dzięki temu proszenie o pomoc nie musi być odbierane jako słabość, tylko jako naturalny element dbania o siebie i odpowiedzialnego podejścia do pracy – podsumowuje ekspertka.

Czytaj także: Mężczyźni żyją o 7 lat krócej niż kobiety. Wielu nie dożywa emerytury