Ponad 609 tys. umów o dzieło zgłoszonych do ZUS w pierwszym półroczu

W pierwszej połowie 2026 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zgłoszono 609,3 tys. umów o dzieło. Liczba wykonawców wzrosła w porównaniu z analogicznym okresem 2025 r., a zdecydowana większość formularzy została przekazana elektronicznie.

Od stycznia do czerwca 2026 r. do ZUS wpłynęło 519,6 tys. formularzy RUD służących do zgłaszania umów o dzieło. To o 4,2 tys. więcej niż rok wcześniej, co oznacza wzrost o 0,81%. Jednocześnie liczba zgłoszonych umów zmniejszyła się o 1,2%, do 609,3 tys. Liczba ich wykonawców wzrosła natomiast z 201,9 tys. w pierwszej połowie 2025 r. do 203,7 tys. w tym samym okresie 2026 r

Obowiązek informowania ZUS o zawarciu umowy o dzieło funkcjonuje od 2021 r. Z danych za pierwsze półrocze wynika, że przedsiębiorcy coraz częściej korzystają przy tym z elektronicznego sposobu przekazywania dokumentów. Blisko 93% formularzy RUD, czyli ok. 483 tys., trafiło do ZUS za pośrednictwem platformy PUE/eZUS. W 2021 r. drogą elektroniczną przekazywano niespełna 84% dokumentów.

Większość umów trwała nie dłużej niż kilka dni

Dane ZUS pokazują, że umowy o dzieło są często zawierane na krótki okres. W pierwszym półroczu 2026 r. 27,88% wszystkich zgłoszonych umów trwało dokładnie jeden dzień. Ponad 61% umów nie trwało natomiast dłużej niż dziewięć dni. Średni czas trwania umowy wyniósł natomiast 39 dni.

Najwięcej formularzy RUD wpłynęło do ZUS w kwietniu. Było ich 95,7 tys., dotyczących 112,5 tys. umów. Najmniej zgłoszeń odnotowano w lutym, kiedy przekazano 75,3 tys. formularzy.

Zlecający może wykazać na jednym formularzu RUD maksymalnie 10 umów zawartych z tym samym wykonawcą. W praktyce najczęściej zgłaszano jednak pojedyncze kontrakty – 79,15% formularzy zawierało jedną umowę. Dokumenty zawierające maksymalną liczbę 10 umów stanowiły 5,16% wszystkich formularzy, czyli o 20,1% mniej niż rok wcześniej.

Śląskie wśród regionów z największą liczbą zgłoszeń

Umowy o dzieło najczęściej zawierano z osobami w wieku od 30 do 39 lat. Wśród branż, w których tego rodzaju umowy występują najczęściej, znajdują się sektory związane z informacją i komunikacją, działalnością profesjonalną, naukową i techniczną oraz kulturą, rozrywką i rekreacją. Łącznie wykonawcy pracujący w tych trzech obszarach stanowili ponad połowę wszystkich wykonawców umów o dzieło.

Pod względem udziału podmiotów zgłaszających umowy o dzieło największą część stanowiło woj. mazowieckie z wynikiem 26,77%. Na drugim miejscu znalazło się woj. śląskie, które odpowiadało za 10,6% zgłoszeń, a na trzecim małopolskie z udziałem 10,38%.

W pierwszym półroczu 2026 r. cudzoziemcy stanowili 6,68% wykonawców umów o dzieło, z czego trzy czwarte to obywatele Ukrainy i Białorusi. W rejestrze znalazły się również umowy zawierane z obywatelami takich krajów, jak m.in. Jamajka, Botswana czy Kenia.

Umowa o dzieło nie daje takiej ochrony jak umowa ze składkami

Umowa o dzieło służy wykonaniu określonego rezultatu, którym może być m.in. projekt graficzny, tekst, fotografia, opracowanie czy program komputerowy. O charakterze umowy nie decyduje jednak jej nazwa, lecz faktyczny przedmiot i sposób jej realizacji.

Co do zasady od umowy o dzieło nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Wykonawca nie jest więc z tego tytułu objęty ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym ani wypadkowym.

Oznacza to również, że wynagrodzenie z umowy o dzieło nie zwiększa kapitału emerytalnego zapisywanego na koncie w ZUS. Sama umowa nie zapewnia także prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Osoby utrzymujące się wyłącznie z tego rodzaju umów powinny więc sprawdzić, czy są objęte ubezpieczeniem z innego tytułu.