Co drugi pracownik jest przemęczony. Najgorzej sytuację ocenia pokolenie Z

Połowa pracujących Polaków przyznaje, że odczuwa przemęczenie zawodowe, a niemal 8 na 10 zauważa jego negatywne skutki w życiu prywatnym. Zmęczenie utrudnia nie tylko wykonywanie codziennych obowiązków i regenerację, ale także ogranicza czas poświęcany rodzinie, partnerom i własnym zainteresowaniom. Problem szczególnie wyraźnie dotyczy najmłodszych pracowników oraz kobiet.

Najmłodsi pracownicy częściej odczuwają przemęczenie

32% pracujących raczej odczuwa zmęczenie związane z pracą, a kolejne 18% zdecydowanie – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Personnel Service. Łącznie połowa respondentów deklaruje więc przemęczenie zawodowe. Najczęściej wskazują na nie osoby w wieku od 18 do 34 lat. W tej grupie problem dotyczy 60% badanych, przy czym co czwarty odczuwa go zdecydowanie.

Wraz z wiekiem odsetek ten maleje. Wśród pracowników w wieku 45–54 lata przemęczenie deklaruje 47% respondentów, natomiast w grupie osób powyżej 55. roku życia – 39%. Jednocześnie 12% wszystkich badanych nie potrafi jednoznacznie określić, czy praca powoduje u nich nadmierne zmęczenie.

Zdaniem Krzysztofa Inglota, eksperta rynku pracy i założyciela Personnel Service, jednym z zagrożeń jest przyzwyczajanie się do długotrwałego przemęczenia i traktowanie go jako normalnego elementu codzienności. W efekcie pracownicy wracają do domów bez energii i cierpliwości, co odbija się również na ich najbliższych. – Paradoksalnie najmocniej przemęczenie odczuwają najmłodsi pracownicy, choć to właśnie pokolenie Z tak wyraźnie mówi o potrzebie równowagi między pracą a życiem prywatnym. Jednak deklarowanie granic to jedno, a możliwość ich przestrzegania to drugie. Dla pracodawców to również ważny sygnał, bo długotrwałe przeciążenie może przekładać się na niższą efektywność, spadek zaangażowania i większą rotację pracowników – podkreśla ekspert.

Zmęczenie ogranicza czas dla bliskich

Skutki przemęczenia zawodowego są widoczne także poza miejscem pracy. Tylko 22% respondentów deklaruje, że zmęczenie nie wpływa na ich życie prywatne. Pozostali wskazują na różne trudności związane z codziennym funkcjonowaniem. Najczęściej dotyczą one wykonywania obowiązków domowych, na co zwraca uwagę 41% badanych. Niewiele mniej, bo 40%, odczuwa konsekwencje w zakresie snu i odpoczynku. Kolejne 36% wskazuje na ograniczenie aktywności fizycznej, a 34% ma mniej możliwości rozwijania hobby i zainteresowań.

Przemęczenie wpływa również na relacje z innymi ludźmi. 22% ankietowanych przyznaje, że odbija się ono na kontaktach z rodziną i znajomymi. Co piąty badany ma z tego powodu mniej czasu dla partnera lub partnerki. 17% zauważa negatywne skutki w życiu intymnym, a 12% wskazuje na ograniczenie czasu spędzanego z dziećmi.

Kobiety częściej odczuwają skutki zmęczenia w domu

Badanie pokazuje, że przemęczenie zawodowe dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn, jednak jego wpływ na życie prywatne jest różny. Największe rozbieżności dotyczą obowiązków domowych. Ich wykonywanie utrudnia zmęczenie 47% kobiet i 34% mężczyzn. Kobiety częściej deklarują także, że z powodu pracy mają mniej czasu dla partnera lub partnerki. Wskazuje na to 23% respondentek i 16% mężczyzn. Różnica widoczna jest również w przypadku relacji z rodziną i znajomymi. Negatywny wpływ przemęczenia na te kontakty dostrzega 25% kobiet i 20$ mężczyzn. Panie częściej zwracają też uwagę na ograniczenie aktywności fizycznej – 39% wobec 33% wśród mężczyzn.

Mężczyźni nieco częściej wskazują natomiast na problemy ze snem i odpoczynkiem. W ich przypadku odsetek ten wynosi 38%. W odpowiedziach dotyczących życia intymnego i czasu spędzanego z dziećmi różnice między płciami są niewielkie.

Jak zwracają uwagę eksperci Personnel Service, wyniki mogą wskazywać na utrzymujące się nierówności w podziale obowiązków domowych i opiekuńczych. Dla części kobiet zakończenie pracy zawodowej nie oznacza końca codziennych zadań. W konsekwencji mają one mniej czasu na odpoczynek, rozwijanie zainteresowań i pielęgnowanie relacji.

Przemęczenie może odbijać się na funkcjonowaniu firm

Długotrwałe zmęczenie nie pozostaje bez wpływu na wykonywanie obowiązków zawodowych. Brak odpowiedniej regeneracji może utrudniać koncentrację, podejmowanie decyzji i utrzymanie efektywności. Przewlekłe przeciążenie wiąże się również z ryzykiem wypalenia zawodowego i problemów zdrowotnych, które mogą prowadzić do nieobecności w pracy.

Skalę absencji chorobowej pokazują dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W 2025 r. wystawiono 27,5 mln zaświadczeń lekarskich, które przełożyły się na 290,5 mln dni nieobecności w pracy. Było to o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln więcej niż w 2021 r. Znaczącą część stanowiły zwolnienia związane z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania, które odpowiadały za 34,1 mln dni absencji.

Dane ZUS nie określają bezpośrednio, jaka część zwolnień wynikała z przemęczenia zawodowego. Pokazują jednak, jak istotne dla funkcjonowania rynku pracy pozostają problemy związane ze zdrowiem psychicznym.

Odpoczynek jako element organizacji pracy

Zdaniem Krzysztofa Inglota dane dotyczące zwolnień lekarskich przedstawiają jedynie część kosztów związanych z przeciążeniem pracowników. – Zanim pracownik trafi na L4, często przez jakiś czas pracuje na rezerwie. Pracodawcy regularnie mierzą wyniki i zaangażowanie, ale znacznie rzadziej zastanawiają się, jakim kosztem są one osiągane. A przeciwdziałanie przemęczeniu jest bardzo ważne – zaznacza.

Ekspert wskazuje na znaczenie realistycznego planowania obciążenia pracą, określenia zasad kontaktu z pracownikami poza godzinami pracy oraz tworzenia kultury organizacyjnej, która nie traktuje odpoczynku jako oznaki braku ambicji. – Dużą rolę odgrywają też menedżerowie. Jeśli przełożony wysyła maile w nocy i nie wykorzystuje urlopu, pracownicy szybko uznają, że tego samego oczekuje się od nich. Tymczasem odpoczynek nie jest nagrodą za dobrą pracę, tylko warunkiem jej wykonywania – podsumowuje Krzysztof Inglot.

Czytaj także: Zmiana pracy poprawia jakość życia? 93% badanych postrzega ją jako dbanie o siebie