Stare kody PKD przestaną obowiązywać. Co muszą zrobić przedsiębiorcy?

Od 1 stycznia 2027 r. przedsiębiorcy będą mogli posługiwać się wyłącznie kodami PKD 2025. Do końca 2026 r. trwa okres przejściowy, w którym akceptowane są również oznaczenia według wcześniejszej klasyfikacji PKD 2007. Firmy, które nie zaktualizują danych samodzielnie, muszą liczyć się z automatycznym przekształceniem kodów. W niektórych przypadkach brak prawidłowych danych może jednak prowadzić do poważniejszych konsekwencji.

PKD 2025 zastąpi dotychczasową klasyfikację

Nowa Polska Klasyfikacja Działalności (PKD 2025) obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Zastąpiła wcześniejszą klasyfikację PKD 2007, dostosowując oznaczenia rodzajów działalności gospodarczej do aktualnych warunków rynkowych i zmian zachodzących w gospodarce.

Obecnie przedsiębiorcy mogą korzystać zarówno ze starych, jak i nowych kodów. Okres przejściowy zakończy się jednak 31 grudnia 2026 r. Od początku 2027 r. jedyną obowiązującą klasyfikacją będzie PKD 2025.

Kto powinien zaktualizować kody PKD?

Dostosowanie wpisów do nowej klasyfikacji dotyczy przedsiębiorców wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz podmiotów zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), które są płatnikami składek. Aktualizacji można dokonać samodzielnie poprzez złożenie wniosku o zmianę danych w odpowiednim rejestrze. Procedura jest bezpłatna. Przedsiębiorcy mogą więc już teraz sprawdzić swoje wpisy i dostosować oznaczenia do nowej klasyfikacji.

Jeżeli przedsiębiorca nie zaktualizuje danych do końca 2026 r., kody PKD 2007 zostaną automatycznie przeklasyfikowane na nowe oznaczenia. Proces ten przeprowadzą systemy CEIDG i KRS na podstawie kluczy powiązań opracowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Takie rozwiązanie nie zawsze musi jednak odpowiadać rzeczywistemu zakresowi działalności firmy. Problem może wystąpić zwłaszcza wtedy, gdy jednemu dotychczasowemu kodowi odpowiada kilka nowych oznaczeń.

– Istnieje jednak duże ryzyko, że odgórne przypisanie na podstawie ogólnych kluczy powiązań GUS nie odzwierciedli dokładnie rzeczywistego profilu firmy. Jest to kluczowe w sytuacjach, gdy jednemu staremu kodowi odpowiada kilka nowych opcji do wyboru – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Samodzielna aktualizacja pozwala przedsiębiorcy wybrać oznaczenia najlepiej odpowiadające faktycznie prowadzonej działalności.

Brak kodów może skutkować wykreśleniem z CEIDG

Szczególną uwagę na poprawność wpisów powinny zwrócić osoby, których dane w CEIDG są niekompletne. Jeżeli w polu dotyczącym kodów PKD widnieje informacja o braku danych, puste pole lub nieprawidłowe znaki, przedsiębiorca powinien uzupełnić wpis przed zakończeniem okresu przejściowego. Pozostawienie takich danych bez zmian może mieć poważne konsekwencje. Zgodnie z przedstawionymi przez ZUS informacjami, jeżeli przedsiębiorca nie uzupełni brakujących kodów do 31 grudnia 2026 r., jego wpis może zostać automatycznie wykreślony z CEIDG po 31 stycznia 2027 r. Wiąże się to z wyrejestrowaniem z ZUS zarówno jako płatnika składek, jak i osoby ubezpieczonej. Może to oznaczać utratę prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym zasiłku chorobowego.

Aktualizacji kodów PKD dokonuje się wyłącznie za pośrednictwem CEIDG albo KRS. Po wprowadzeniu zmian odpowiedni rejestr automatycznie przekazuje informacje do ZUS.

Przedsiębiorca nie musi więc składać dodatkowych zgłoszeń dotyczących ubezpieczenia własnego ani zatrudnionych pracowników. Sama zmiana klasyfikacji działalności nie wpływa również bezpośrednio na podstawę wymiaru składek.

Nowe kody mogą wpłynąć na składkę wypadkową

Aktualizacja ma znaczenie także w kontekście ubezpieczenia wypadkowego. Kod przeważającej działalności gospodarczej służy do przypisania przedsiębiorstwa do określonej grupy ryzyka, co ma wpływ na wysokość stopy procentowej składki na to ubezpieczenie.

Dotychczasowe kody PKD 2007 będą wykorzystywane do ustalania grupy działalności tylko do 30 grudnia 2026 r. Wysokość składki wypadkowej na kolejny rok składkowy, rozpoczynający się 1 kwietnia 2027 r., zostanie już ustalona na podstawie klasyfikacji PKD 2025. Pod uwagę będzie brany stan danych w rejestrach na 31 grudnia 2026 r.

Dlatego przedsiębiorcy powinni zweryfikować swoje wpisy z odpowiednim wyprzedzeniem, aby nowe oznaczenia prawidłowo odzwierciedlały charakter prowadzonej działalności.

Czytaj także: Nowe formularze ZUS już obowiązują. Zmiany dotyczą rodziców i przedsiębiorców