Milcząca zgoda w urzędzie skarbowym. Kiedy będzie można z niej skorzystać?

Przedsiębiorcy mogą zyskać na prostszych procedurach i krótszym oczekiwaniu na rozstrzygnięcia podatkowe. Projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej opublikowany w środę na stronach Rządowego Centrum Legislacji zakłada szersze stosowanie milczącej zgody, ale tylko tam, gdzie wprost przewidzi to przepis szczególny.

Mniej formalności, więcej automatyzmu

Ministerstwo Finansów wskazuje, że celem zmian jest podniesienie efektywności postępowań, ograniczenie nadmiernego formalizmu oraz wzmocnienie zaufania do organów podatkowych, proporcjonalności i sprawności administracji publicznej. W uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw podkreślono też, że nowe rozwiązania mają przeciwdziałać bezczynności urzędów.

Jednocześnie resort zaznacza, że instytucja milczącego załatwiania spraw nie stanie się regułą powszechną. Ma być stosowana wyłącznie w tych przypadkach, w których ustawodawca zapisze to wprost.

Gdzie brak odpowiedzi urzędu ma oznaczać zgodę

W praktyce chodzi o sprawy, w których przedsiębiorca, podatnik, płatnik albo inkasent składa wniosek, a organ podatkowy nie wydaje decyzji wprost, lecz milczenie urzędu daje skutek prawny. Tak ma być m.in. wtedy, gdy urząd rozpatruje prośbę o zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku, jeśli pobranie zagraża egzystencji podatnika lub jego innym ważnym interesom.

Procedura ma też obejmować sprawy przedłużenia terminu przyjętego zabezpieczenia dobrowolnego, którego formę strona wcześniej wybrała. Z tego trybu będzie można korzystać również przy wnioskach o odroczenie terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego, o ile przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Milcząca zgoda znajdzie zastosowanie także przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia. Kolejny obszar to postępowania dotyczące przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych.

Zwroty bez decyzji i z krótszym terminem

Projekt przewiduje również uproszczenia przy zwrocie nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jeśli organ podatkowy nie będzie miał wątpliwości co do poprawności skorygowanej deklaracji składanej razem z wnioskiem, zwrot ma następować bez decyzji, w ramach czynności materialno-technicznej.

MF chce też, aby bez decyzji następował zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych. W takich przypadkach, gdy wniosek okaże się zasadny, rozstrzygnięcie ma być wydawane bezdecyzyjnie, a projekt wprowadza przy tym 2-miesięczny termin na dokonanie zwrotu.

Nowe przepisy dopiero za dwa lata

Projektowana ustawa ma wejść w życie od 1 kwietnia 2027 r. Dla firm oznacza to, że na nowe zasady jest jeszcze czas, ale kierunek zmian jest już jasny: część spraw podatkowych ma być załatwiana szybciej, przy mniejszej liczbie formalnych decyzji po stronie administracji.