Upały nie odpuszczają. Kiedy pracownik może odmówić wykonywania obowiązków?

Trwająca fala upałów daje się we znaki mieszkańcom regionu. Według prognoz wysokie temperatury utrzymają się jeszcze przez ponad tydzień, a słupki rtęci będą regularnie wskazywać wartości w okolicach 30°C. W związku z trudnymi warunkami Państwowa Inspekcja Pracy przypomina o obowiązkach pracodawców i prawach pracowników podczas pracy w wysokich temperaturach.

Przepisy Kodeksu pracy nie określają maksymalnej dopuszczalnej temperatury w miejscu wykonywania obowiązków zawodowych. Nie oznacza to jednak, że pracodawcy nie mają obowiązku reagowania na uciążliwe warunki. Organizacja podkreśla, że pracodawca powinien zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz podejmować działania ograniczające zagrożenia wynikające m.in. z wysokiej temperatury.

W przypadku gdy upał powoduje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy. – Pracownik, który zdecyduje się powstrzymać od pracy, powinien niezwłocznie powiadomić o tym przełożonego, ale nie musi czekać na jego zgodę. To pracownik ocenia, czy zagrożenie jest na tyle realne, że musi przerwać pracę. Dobro i interes pracodawcy nie są ważniejsze od życia i zdrowia pracownika – tłumaczy Karolina Główczyńska-Woelke, dyrektor Departamentu Nadzoru i Kontroli w GIP.

Sama decyzja o zaprzestaniu pracy z powodu upału nie oznacza jednak automatycznie możliwości opuszczenia zakładu pracy. Pracownik powinien pozostać do dyspozycji pracodawcy do końca zmiany, ponieważ może zostać skierowany do wykonywania innych zadań w miejscu, gdzie warunki będą bezpieczniejsze.

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z problemami zdrowotnymi, zwłaszcza związanymi z układem krążenia lub oddychaniem. Objawy takie jak zawroty głowy, duszności czy złe samopoczucie mogą być sygnałem, że dalsza praca w wysokiej temperaturze stwarza zagrożenie dla zdrowia.

Pracodawcy w czasie upałów mogą m.in. organizować pracę w sposób ograniczający narażenie na wysokie temperatury, wprowadzać dodatkowe przerwy, skracać czas pracy lub stosować inne rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo zatrudnionych osób. Obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków wynika z przepisów Kodeksu pracy dotyczących ochrony życia i zdrowia pracowników.

Państwowa Inspekcja Pracy uruchomiła również specjalną infolinię dotyczącą zasad pracy podczas upałów. Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem 22 626 43 67 od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–15:00.

Prognozy na najbliższe dni wskazują, że mieszkańcy regionu nadal będą musieli mierzyć się z wysokimi temperaturami. W ciągu kolejnego tygodnia wartości na termometrach mają utrzymywać się w pobliżu 30 stopni Celsjusza, dlatego służby przypominają o konieczności dbania o bezpieczeństwo i odpowiednie reagowanie na skutki upałów.

fot. magnific.com
oprac. /kp/