Jak AI zmienia rynek pracy? Najbardziej odczują to osoby rozpoczynające karierę

Wraz z automatyzacją i generatywną AI zmienia się to, czego firmy oczekują od nowych pracowników. Zadania, które jeszcze niedawno trafiały do praktykantów i początkujących specjalistów, coraz częściej wykonują systemy AI, a kandydaci muszą wykazywać się szerszą wiedzą już na wejściu.

Rynek pracy jest stabilny

Jak podkreśla prof. Jacek Męcina, kierownik Katedry Ustroju Pracy i Rynku Pracy Uniwersytetu Warszawskiego oraz doradca zarządu Konfederacji Lewiatan, rynek pracy w ostatnich miesiącach odzyskał względną równowagę. – Wyhamowała tendencja do spadku zatrudnienia, nie ma tak wielu zapowiedzi zwolnień grupowych. Z drugiej strony wynagrodzenia przestały rosnąć tak szybko. Wzrost ustabilizował się na przyzwoitym poziomie, ok. 5,9%, chroniącym realną wartość wynagrodzeń, bo jednak grubo powyżej inflacji, ale nie dwucyfrowo, jak to było wcześniej – tłumaczy ekspert.

Według danych GUS we wrześniu 2026 r. przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło ponad 6,36 mln etatów. Było to o 0,8% mniej niż rok wcześniej i o 0,1% mniej niż w sierpniu. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto sięgnęło 9266,48 zł, co oznacza nominalny wzrost o 5,9% rdr. Dane obejmują podmioty zatrudniające co najmniej 10 osób w określonych rodzajach działalności, a więc tylko część gospodarki.

Technologia zmieni kolejne branże

Zdaniem Jacka Męciny najważniejsze przemiany dopiero nadchodzą i będą związane z technologią. Nie chodzi o perspektywę jednego czy dwóch lat, lecz o proces rozciągnięty na dekady. – Przykładowo w przemyśle powszechna robotyzacja i automatyzacja procesów wpłyną na to, że liczba zatrudnianych robotników będzie dużo mniejsza i trzeba będzie pomyśleć o systemie przekwalifikowania, możliwości zmiany zawodu. To samo będzie dotyczyło wielu korporacji – wskazuje ekspert.

Potrzebę takiego podejścia potwierdza „The Future of Jobs Report 2025” Światowego Forum Ekonomicznego. Na podstawie deklaracji pracodawców oszacowano, że do 2030 r. podnoszenia kwalifikacji lub przekwalifikowania będzie potrzebować 59 na 100 pracowników. Luki kompetencyjne jako istotną barierę transformacji biznesowej wskazało 63% respondentów, a 85% firm uczestniczących w badaniu planowało priorytetowo potraktować rozwój umiejętności swoich zespołów.

5,08 mln stanowisk z potencjałem do automatyzacji

Skalę zmian na krajowym rynku pokazuje raport NASK „Generatywna sztuczna inteligencja a polski rynek pracy” opublikowany w 2025 r. Według jego autorów 30,3% miejsc pracy w Polsce, czyli ok. 5,08 mln stanowisk, wykazuje pewien stopień podatności na automatyzację lub przekształcenie z wykorzystaniem generatywnej AI. W zawodach o największej podatności pracuje ok. 817,5 tys. osób. Badacze zaznaczają jednak, że ekspozycja na technologię nie musi oznaczać likwidacji stanowiska; częściej zmieniają się zakres zadań i sposób ich wykonywania.

Najmocniej widać to dziś w pracy biurowej. Jacek Męcina wskazuje, że AI przejmuje proste czynności. – Research, proste prezentacje czy przygotowanie agendy spotkania – to dziś wykonuje sztuczna inteligencja. Jeszcze dwa–trzy lata temu wykonywali to praktykanci, stażyści czy młodzi pracownicy zatrudnieni na stanowiskach młodszych specjalistów – zwraca uwagę doradca Konfederacji Lewiatan.

Dla osób rozpoczynających karierę oznacza to wyższe wymagania przy rekrutacji. Sama znajomość narzędzi AI przestaje wystarczać, bo pracodawcy oczekują dziś od kandydatów wyraźnie większej samodzielności i wiedzy. – Dziś pracodawca jest zdania, że proste prace jest w stanie wykonać sztuczna inteligencja, natomiast pracownik musi umieć i wiedzieć znacznie więcej, żeby został zatrudniony – podkreśla prof. Jacek Męcina.

HR musi inaczej myśleć o młodych pracownikach

Zmiany wywołane przez AI stawiają też nowe zadania przed działami personalnymi. Ekspert zwraca uwagę, że zarządzanie talentami staje się ważne zwłaszcza tam, gdzie przewaga konkurencyjna zależy od innowacyjności. Jednocześnie zbyt mocne skupienie na wybranej grupie najlepszych pracowników może prowadzić do pomijania innych osób w organizacji.

– W wielu przypadkach pracodawcy, rozwijając programy na rzecz talentów, zapominają o tym, że mogą tracić inne zasoby. Należy więc nie tylko myśleć o talentach, ale w ogóle o programach zatrzymywania Zetek, czyli młodych pracowników. Zwłaszcza że pracodawcy bardzo często inwestują spore pieniądze w to, aby ich przygotować do produktywnej pracy – zaznacza Jacek Męcina.

Czytaj także: Młodzi Polacy obawiają się wpływu AI na rynek pracy