Coraz więcej jednoosobowych firm znika z rynku. Problemem rosnące koszty

Od stycznia do września do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpłynęło 148,4 tys. wniosków dotyczących zamknięcia jednoosobowych działalności gospodarczych. To o 3,7% więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Eksperci wskazują, że najmniejsze firmy szczególnie mocno odczuwają rosnące koszty prowadzenia działalności.

Więcej wniosków o zamknięcie jednoosobowych firm

Z danych Ministerstwa Rozwoju i Technologii wynika, że w pierwszych trzech kwartałach 2026 r. przedsiębiorcy złożyli 148,4 tys. wniosków dotyczących zamknięcia jednoosobowej działalności gospodarczej. Rok wcześniej w tym samym okresie odnotowano 143,1 tys. takich zgłoszeń. Oznacza to wzrost o 3,7% rok do roku.

Zdaniem Adriana Parola, radcy prawnego i doradcy restrukturyzacyjnego, zmiana ta wskazuje na pogorszenie warunków prowadzenia działalności przez część mikroprzedsiębiorców, ale nie świadczy jeszcze o kryzysie całego sektora. Skala wzrostu nie oznacza gwałtownego załamania przedsiębiorczości, jednak liczby te pokazują, że sytuacji najmniejszych firm nie można lekceważyć.

Na szczególną wrażliwość jednoosobowych działalności gospodarczych na wzrost kosztów zwraca uwagę Bartosz Radzikowski, główny ekonomista Polskiego Towarzystwa Gospodarczego. – Wzrost liczby wniosków o zamknięcie nie wygląda jak fala nagłych bankructw. To raczej sygnał, że dla części najmniejszych firm bilans prowadzenia działalności staje się coraz trudniejszy. Te podmioty są bardzo wrażliwe na koszty, których nie da się łatwo dopasować do bieżących przychodów. Jeżeli przedsiębiorca ma słabszy miesiąc, mniej zleceń albo większą sezonowość, część obciążeń i tak zostaje. Dla najmniejszych i mniej rentownych działalności stałe składki są bardzo poważnym obciążeniem – tłumaczy ekspert.

Rosnące składki i koszty prowadzenia działalności

Jednym z istotnych obciążeń dla właścicieli najmniejszych firm są składki na ubezpieczenia. Jak wylicza Adrian Parol, w 2026 r. standardowe składki społeczne wraz z Funduszem Pracy i Funduszem Solidarnościowym oraz dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym wynoszą 1926,76 zł miesięcznie. To o 152,80 zł więcej niż w 2025 r. Dodatkowo przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej lub podatku liniowego muszą opłacać składkę zdrowotną, której minimalna wysokość od lutego 2026 r. wzrosła do 432,54 zł.

Na kondycję małych firm wpływają również wydatki związane z zatrudnieniem pracowników, wynajmem lokali, energią, obsługą księgową i finansowaniem działalności. Znaczenie ma także możliwość uwzględnienia rosnących kosztów w cenach oferowanych produktów i usług. W warunkach ograniczonego popytu przedsiębiorcy nie zawsze mogą przenieść dodatkowe obciążenia na klientów.

Zdaniem Bartosza Radzikowskiego coraz wyższe koszty stałe, niepewność regulacyjna i skomplikowane przepisy podatkowe mogą również zniechęcać do rozpoczynania działalności gospodarczej. – Część młodych ludzi wybierze etat albo bezpieczniejsze formy aktywności. W krótkim okresie widać to w statystykach zawieszeń i zamknięć. Długoterminowo może to oznaczać słabszy dopływ nowych polskich przedsiębiorców. Pokazuje to również badanie GEM. Tylko 3% dorosłych Polaków deklaruje, że planuje założyć firmę w ciągu najbliższych trzech lat wobec 14% średnio w Europie. To najgorszy wynik od początku polskiej transformacji – wskazuje główny ekonomista PTG.

W pięciu województwach liczba zamknięć spadła

Dane dotyczące poszczególnych regionów pokazują, że wzrost liczby wniosków o zamknięcie jednoosobowych działalności gospodarczych nie wystąpił we wszystkich częściach kraju. W okresie od stycznia do września w jedenastu województwach odnotowano więcej takich zgłoszeń niż rok wcześniej. Spadki wystąpiły natomiast w województwach kujawsko-pomorskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim i warmińsko-mazurskim. Największa liczba wniosków dotyczyła przypadków, w których nie wskazano województwa prowadzenia działalności.

Łukasz Goszczyński, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny z kancelarii GKPG, podkreśla, że różnice regionalne mogą wynikać ze specyfiki lokalnych gospodarek i aktualnej koniunktury. – Inne ryzyka występują w regionach zależnych od turystyki, inne – w ośrodkach przemysłowych, a jeszcze inne – tam, gdzie dominują handel i drobne usługi. Kluczowe jest jednak porównanie liczby zamknięć z liczbą działających JDG w danym województwie. Sama większa liczba zgłoszeń nie dowodzi, że region jest mniej przyjazny przedsiębiorcom – zaznacza ekspert.

Czytaj także: Coraz mniej Polaków myśli o własnej firmie