Do 2035 r. z rynku pracy może zniknąć ponad 2,1 mln osób. Firmy nie są gotowe

Do 2035 r. polski rynek pracy skurczy się o ponad 2,1 mln osób – wynika z raportu Fundacji The Best Age. Mimo tego wielu pracodawców nadal nie przygotowuje się na zmianę demograficzną, a doświadczenie pracowników 50+ częściej bywa traktowane jak problem niż atut.

Skala zmian będzie ogromna

Autorzy raportu „Siła doświadczenia w erze AI. Jak wykorzystać potencjał dojrzałych pracowników" ostrzegają, że w wyniku procesów demograficznych do 2035 r. ubyć może ponad 2,1 mln osób. Dla zobrazowania porównali tę liczbę do sytuacji, w której z rynku zatrudnienia znika jednocześnie cała populacja Krakowa, Łodzi i Wrocławia.

W badaniu zwrócono też uwagę, że dziś osoby 50+ stanowią 37,3% populacji, a w 2035 r. ich udział może wzrosnąć do 43,2%. Jednocześnie 66,9% respondentów zgadza się, że w ciągu najbliższych 10 lat liczba osób dostępnych na rynku pracy będzie spadać.

Pracodawcy widzą problem, ale nie są gotowi

Choć 73,6% badanych uważa, że firmy nie są przygotowane na nadchodzące zmiany demograficzne, jednocześnie 88,4% jest zdania, że dłuższa aktywność zawodowa osób 50+ jest korzystna dla pracodawców. Tylko 22,3% respondentów ocenia jednak, że ta grupa ma obecnie realne możliwości dalszego rozwoju zawodowego.

Wyniki pokazują także mocne przekonanie o wartości kompetencji. 93%respondentów uważa swoje umiejętności za przydatne na obecnym rynku pracy, a wśród osób 50+ odsetek ten sięga 97,4%. W tej samej grupie 95,6% deklaruje gotowość do zdobywania nowych kompetencji.

– Mimo wysokiej oceny własnych kompetencji w wielu wypowiedziach respondentów wybrzmiewa, że na rynku pracy doświadczenie zawodowe przestaje być postrzegane jako przewaga, a zaczyna być traktowane jako sygnał "niedopasowania" lub potencjalnego ryzyka dla pracodawcy. Choć organizacje deklarują, że cenią doświadczenie, w praktyce bywa ono postrzegane jako źródło wyższych oczekiwań, mniejszej elastyczności lub trudności w dopasowaniu do zespołu – tłumaczą autorzy raportu.

Stereotypy wobec starszych i młodszych

Badanie pokazuje też, z jakimi uproszczeniami mierzą się pracownicy różnych pokoleń. W przypadku osób 50+ najczęściej pojawiają się skojarzenia związane z technologią, adaptacją i rozwojem: że wolniej uczą się nowych narzędzi, mają trudności z przyjmowaniem informacji zwrotnej od młodszych przełożonych albo są mniej kreatywne.

U młodszych pracowników dominuje z kolei obraz nielojalności, mniejszej odporności na stres i skłonności do częstych zmian miejsca pracy.

Gotowość do zmian jest większa, niż sugerują stereotypy

Wśród młodych respondentów 93,6% deklaruje gotowość do zmiany roli, stanowiska lub zakresu odpowiedzialności, jeśli będzie tego wymagał rynek pracy. 67,9% jest gotowych całkowicie zmienić zawód, a 64,4% formę zatrudnienia. Jednocześnie w grupie 50+ wyniki są równie wyraźne: 94,5% badanych zgadza się na zmianę roli lub zakresu odpowiedzialności, 65,4% na zmianę zawodu, a 71,8% na zmianę formy zatrudnienia.

Tymczasem 48,6% ankietowanych przyznało, że brakuje im oferty rozwojowej dopasowanej do obecnego etapu kariery. W grupie 50+ takie zdanie podziela 50% respondentów.

Ekspertka: firmy erodują zasób, którego potrzebują

Ewelina Niewińska, Managing Director w PwC Polska, oceniła w raporcie, że organizacje nie wykorzystują potencjału pracowników 50+, a wręcz systematycznie go osłabiają, nie doceniając jego znaczenia dla transformacji technologicznej. – W świecie agentów AI przewagę buduje nie ten, kto automatyzuje najszybciej, ale ten, kto wie, co wbudować w system, zanim pozwoli mu działać autonomicznie. Tę wiedzę mają dziś ludzie 50+. Pytanie brzmi, czy organizacje zdążą ją wydobyć, zanim odejdzie razem z nimi – podsumowała ekspertka.

Czytaj także: Jeden rynek pracy, różne pokolenia. Jak firmy mogą wykorzystać ich potencjał?