Tylko 18,5% osób z niepełnosprawnościami pracuje

W Polsce nadal utrzymuje się duża różnica między poziomem zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami a pozostałą częścią społeczeństwa. Według danych Eurostatu za 2025 r. było to 35 p.p., podczas gdy średnia dla Unii Europejskiej sięgała 24,2 p.p. Fundacja Avalon rozpoczęła ogólnopolską kampanię „Widzimy się w pracy!”, której celem jest zwrócenie uwagi na bariery związane z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami oraz na ich kompetencje i doświadczenie zawodowe.

Według danych GUS w Polsce żyje ponad 5 mln osób z niepełnosprawnościami, a pracuje jedynie 18,5% z nich. Autorzy kampanii zwracają uwagę, że w tej grupie znajdują się osoby z różnym wykształceniem, doświadczeniem i kwalifikacjami. Dane Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 r. wskazują, że 637,6 tys. osób z niepełnosprawnościami ukończyło studia, z kolei z badań PFRON wynika, że 26,7% respondentów korzystało z kursów zawodowych podnoszących kwalifikacje, a 20,1% uczestniczyło w kursach umożliwiających zdobycie uprawnień zawodowych.

Na sytuację osób z niepełnosprawnościami wskazują również dane dotyczące aktywności zawodowej. W drugim kwartale 2026 r. w Polsce aktywnych zawodowo było 17,8 mln osób, a stopa bezrobocia wynosiła 3,2%. W przypadku osób z niepełnosprawnościami wskaźnik zatrudnienia wyniósł 18,5%, co odpowiadało 492 tys. osób, natomiast stopa bezrobocia sięgnęła 8,6%, czyli 27 tys. osób.

Dane urzędów pracy pokazują, że na koniec 2025 r. w ich rejestrach znajdowało się 54,1 tys. osób z niepełnosprawnościami. W ciągu całego roku zarejestrowało się 74,9 tys. takich osób, a liczba ofert pracy skierowanych do tej grupy wyniosła 30,4 tys.

Fundacja Avalon zwraca uwagę, że znaczenie aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami będzie rosło wraz ze zmianami demograficznymi. – Polska się starzeje. Liczba osób w wieku produkcyjnym będzie się zmniejszać, a pracodawcy już dziś mierzą się z coraz większymi trudnościami w pozyskiwaniu pracowników. W takiej sytuacji nie możemy pozwolić sobie na pomijanie ogromnej grupy osób, które mają kompetencje, doświadczenie i chcą pracować. Ludzie z niepełnosprawnościami nie są „rezerwą” rynku pracy, po którą sięgniemy dopiero wtedy, gdy zabraknie innych kandydatów. Są jego pełnoprawnymi uczestnikami, a ich potencjału przez lata nie potrafiliśmy w pełni wykorzystać. Zmiana demograficzna sprawia jednak, że dziś jest to nie tylko kwestia społeczna, ale także gospodarcza. Dostępny rynek pracy leży w interesie nas wszystkich – podkreśla Łukasz Wielgosz, członek zarządu Fundacji Avalon.

Temu podejściu ma służyć kampania „Widzimy się w pracy!”. Jej bohaterami są osoby z niepełnosprawnościami pracujące w różnych zawodach. Jednym z elementów kampanii jest także poradnik dotyczący zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Materiał powstał we współpracy z Fundacją Aktywizacja i ma odpowiadać na praktyczne pytania pracodawców związane m.in. z rekrutacją, przygotowaniem stanowiska pracy, organizacją pracy oraz dostępnymi formami wsparcia. Organizatorzy kampanii chcą w ten sposób dostarczyć firmom informacji, które mogą pomóc w tworzeniu bardziej dostępnego środowiska pracy. – Sama obecność osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy to za mało. Potrzebujemy zmiany myślenia o ich miejscu w świecie zawodowym tak, aby zatrudnianie nie było postrzegane jako wyzwanie wymagające specjalnego podejścia, ale jako naturalna część różnorodnego rynku. W Fundacji Avalon działamy na rzecz realnej zmiany, dlatego kampanii towarzyszy poradnik dla pracodawców – praktyczne narzędzie, które przekłada wiedzę o dostępności i zatrudnianiu OzN na konkretne decyzje i rozwiązania. Zależy nam, żeby po zakończeniu kampanii pracodawcy mieli nie tylko więcej wiedzy, ale przede wszystkim większą gotowość do działania. Bo zmiana zaczyna się od sposobu myślenia, ale kończy dopiero wtedy, gdy przekłada się na realne możliwości – tłumaczy Helena Szczuka-Kalenský, dyrektor operacyjna Fundacji Avalon.

Czytaj także: Pracodawcy coraz częściej dostrzegają potencjał osób z niepełnosprawnościami

fot. Magnific
oprac. /kp/