Choroby wyłączają pracowników z pracy. Firmy muszą przygotować się na zimę

27,9 mld zł wyniosły od początku roku do końca września wypłaty związane z niezdolnością do pracy. W tym samym okresie absencje chorobowe objęły łącznie 168,6 mln dni.

Choroby wyłączają pracowników z pracy. Firmy muszą przygotować się na zimę
Materiał opracowany przez

Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU

Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU - więcej niż portal

Od stycznia do września 2026 r. absencje chorobowe w Polsce objęły w sumie 168,6 mln dni. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że mimo spadku liczby wystawionych zwolnień lekarskich łączny czas nieobecności pracowników niemal się nie zmienił. Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność uwzględniania dłuższych absencji w organizacji pracy. Dodatkowym wyzwaniem może być rozpoczynający się sezon infekcyjny.

Mniej zwolnień, ale czas absencji pozostaje wysoki

W pierwszym półroczu 2026 r. lekarze wystawili 14,1 mln zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy. To o 2,7% mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Nie przełożyło się to jednak na wyraźne ograniczenie liczby dni spędzonych na zwolnieniach. W pierwszych sześciu miesiącach pracownicy byli nieobecni w pracy przez 147,7 mln dni, podczas gdy rok wcześniej było to 148,1 mln dni.

W przypadku choroby własnej osób ubezpieczonych w ZUS wystawiono 11,4 mln zaświadczeń obejmujących łącznie 123,1 mln dni niezdolności do pracy. Przeciętne zwolnienie trwało 10,81 dnia. Liczba zaświadczeń zmniejszyła się o 2,5% rok do roku, ale łączny czas absencji wzrósł o 0,6%.

Od początku roku do końca września absencja chorobowa w Polsce objęła 168,6 mln dni. Z kolei kwota wypłat związanych z niezdolnością do pracy wyniosła w tym okresie 27,9 mld zł.

Jak zauważa Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres, dla pracodawców istotna jest nie tylko liczba wystawionych zwolnień, ale przede wszystkim czas nieobecności pracowników. – Kilkudniową nieobecność stosunkowo łatwo uwzględnić w planowaniu, natomiast dłuższa choroba może wymagać zmiany harmonogramów, przekazania obowiązków innym osobom lub zatrudnienia dodatkowych pracowników. Jeżeli kilka takich sytuacji występuje jednocześnie, wpływ na funkcjonowanie firmy może być znaczący – podkreśla.

Jak Polska wypada na tle innych krajów?

Dane OECD za 2025 r. pokazują, że deklarowana absencja chorobowa pracowników pełnoetatowych w wielu państwach jest wyższa niż w Polsce. Największy wskaźnik odnotowano w Norwegii, gdzie pracownicy spędzali na zwolnieniach średnio 5,7 tygodnia rocznie. W Słowenii było to 5,1 tygodnia, a w Hiszpanii 5 tygodni. Wysokie wyniki zanotowano również w Finlandii, gdzie średnia wyniosła 4,8 tygodnia, oraz we Francji z wynikiem 4,1 tygodnia.

W Niemczech wskaźnik wyniósł 3,5 tygodnia, w Austrii 3,3, a w Szwecji 3,2 tygodnia. Polska z wynikiem 1,8 tygodnia znalazła się wśród państw o niższej deklarowanej absencji. Krótszy czas nieobecności odnotowano m.in. w Irlandii, na Litwie, w Luksemburgu, na Słowacji i w Stanach Zjednoczonych. Najniższy wynik w zestawieniu dotyczył Rumunii i wyniósł 0,1 tygodnia.

Coraz większe znaczenie zdrowia psychicznego

Istotną przyczyną nieobecności w pracy stają się problemy ze zdrowiem psychicznym. W Polsce w 2025 r. zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania odpowiadały za 34,1 mln dni absencji chorobowej, czyli 14,1% wszystkich dni niezdolności do pracy z powodu choroby własnej.

Dla porównania, w 2015 r. z tego powodu odnotowano 17,9 mln dni nieobecności. Oznacza to wzrost o ok. 90% w ciągu dekady. Więcej dni absencji w 2025 r. generowały jedynie choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej, które odpowiadały za 42,4 mln dni. Na kolejnych miejscach znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania oraz choroby układu oddechowego.

Magda Dąbrowska zwraca uwagę, że na problemy zdrowotne pracowników mogą wpływać m.in. długotrwały stres, przeciążenie obowiązkami, brak możliwości regeneracji i presja związana z realizacją celów zawodowych. – W firmach często dużo mówi się o efektywności, wynikach i realizacji celów, a zdecydowanie za mało o tym, w jakiej kondycji są ludzie, którzy mają te cele osiągać. Nie każdej chorobie można zapobiec, ale można tworzyć takie środowisko pracy, które nie dokłada pracownikom kolejnych obciążeń. To nie jest wyłącznie kwestia dobrego samopoczucia zespołu, lecz także odpowiedzialności biznesowej. Pracodawca, który chce utrzymać ciągłość działania firmy, musi dbać nie tylko o dostępność pracowników, ale również o ich zdolność do długofalowego wykonywania pracy – przekonuje ekspertka.

Sezon infekcyjny kolejnym wyzwaniem dla firm

Jesień i zima to okres zwiększonej zachorowalności na grypę, infekcje dróg oddechowych i inne choroby zakaźne. W 2025 r. choroby układu oddechowego odpowiadały za 13,6% wszystkich dni absencji chorobowej. Rozpoczynający się sezon infekcyjny może więc dodatkowo wpłynąć na dostępność pracowników w kolejnych miesiącach.

Dla przedsiębiorstw szczególnie istotne będzie przygotowanie się na ewentualne braki kadrowe w okresie zwiększonej liczby zachorowań. Dotyczy to zwłaszcza branż, w których nieobecność nawet kilku osób może zakłócić produkcję, obsługę klientów lub terminową realizację zamówień. Wśród możliwych rozwiązań wymienia się sprawne uzupełnianie braków kadrowych, działania profilaktyczne i organizację pracy umożliwiającą pracownikom pozostanie w domu podczas choroby.

Przeczytaj więcej artykułów dotyczących choroby w pracy i zwolnień lekarskich.

Źródło: Grupa Progres Fot. Magnific

Autor:KP

Podobne artykuły