Ceny usług nadal rosną szybciej niż towarów. Co pokazują dane o inflacji?
Październik przyniósł obniżenie inflacji bazowej i konsumenckiej, jednak nie oznacza to końca presji cenowej.

.png)
Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU
Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU - więcej niż portal
Inflacja bazowa w Polsce w październiku 2026 r. wyniosła 2,9% w ujęciu rocznym. To mniej niż we wrześniu, kiedy wskaźnik osiągnął poziom 3,1% – wynika z danych opublikowanych przez Narodowy Bank Polski. W tym samym czasie inflacja konsumencka CPI obejmująca ceny wszystkich towarów i usług wchodzących w skład koszyka zakupowego wyniosła 3,5% rok do roku.
Cztery wskaźniki inflacji bazowej NBP
Inflacja bazowa pozwala ocenić, jak kształtują się ceny po wyeliminowaniu określonych kategorii produktów i usług. W przeciwieństwie do wskaźnika CPI, który pokazuje średnią zmianę cen całego koszyka konsumpcyjnego, uwzględnia ona wybrane segmenty rynku. Dzięki temu można dokładniej określić źródła presji inflacyjnej oraz ocenić, czy wzrost cen ma charakter trwały, czy wynika przede wszystkim z przejściowych czynników.
Narodowy Bank Polski publikuje co miesiąc cztery wskaźniki inflacji bazowej. W październiku inflacja po wyłączeniu cen administrowanych, czyli podlegających bezpośredniej lub pośredniej kontroli państwa, wyniosła 3,5% wobec 4,1% miesiąc wcześniej. Wskaźnik nieuwzględniający cen najbardziej zmiennych obniżył się z 4% do 3,3%. Z kolei inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii spadła z 3,1% do 2,9% rok do roku. Bez zmian pozostała natomiast tzw. 15-procentowa średnia obcięta, która wyniosła 2,8%. Wskaźnik ten eliminuje z obliczeń wpływ tych kategorii cen, w których odnotowano najmniejsze i największe zmiany.
Najczęściej wykorzystywanym przez analityków miernikiem jest inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii. Jak wyjaśnia NBP, pozwala ona obserwować tendencje cenowe w tych obszarach gospodarki, na które polityka pieniężna banku centralnego ma stosunkowo duży wpływ. Ceny energii, w tym paliw, zależą w dużej mierze od sytuacji na rynkach światowych, natomiast ceny żywności są uzależnione m.in. od warunków pogodowych oraz sytuacji na krajowym i międzynarodowym rynku rolnym.
Ekspert wskazuje na ryzyka inflacyjne w kolejnych latach
Do październikowych danych o inflacji odniósł się również Łukasz Śliwka, zarządzający funduszami w VIG/C-QUADRAT TFI. Zwrócił uwagę, że ostateczne dane Głównego Urzędu Statystycznego potwierdziły wcześniejszy szacunek spadku inflacji CPI do 3,5% rok do roku z 4,1% we wrześniu. W ujęciu miesięcznym ceny obniżyły się o 0,4%, podczas gdy miesiąc wcześniej wzrosły o 0,7%. – Za wyraźną poprawę bieżącego odczytu odpowiadał przede wszystkim transport, którego ceny spadły o 6,1% miesiąc do miesiąca, obniżając wskaźnik CPI o 0,69 p.p. Głównym czynnikiem były niższe ceny paliw, na które istotny wpływ miał rządowy program CPN – tłumaczy ekspert.
Jednocześnie w strukturze inflacji nadal widoczna jest większa dynamika wzrostu cen usług niż towarów. W październiku usługi były droższe o 4,9% niż rok wcześniej, natomiast ceny towarów wzrosły o 2,9%. Zdaniem Łukasza Śliwki wskazuje to na utrzymywanie się krajowej presji inflacyjnej. – Dodatkowym źródłem ryzyka pozostaje polityka fiskalna. Wysoki deficyt i ograniczone możliwości konsolidacji wydatków, szczególnie w kontekście zbliżających się wyborów parlamentarnych w 2027 r. – wskazuje.
Ekspert zwrócił także uwagę na listopadową projekcję inflacyjną NBP, która wskazuje na wyższą ścieżkę wzrostu cen w kolejnych latach. Szczególnie wyraźna jest korekta prognoz dotyczących 2027 r. Bank centralny zasygnalizował również przewagę czynników mogących podwyższać inflację w 2028 r. – W rezultacie październikowy spadek CPI nie powinien przesłaniać utrzymujących się ryzyk inflacyjnych. Może to skłaniać RPP do bardziej ostrożnego, a nawet restrykcyjnego nastawienia w polityce pieniężnej, choć ewentualne decyzje w tym kierunku są bardziej prawdopodobne w przyszłym roku – podsumowuje Łukasz Śliwka.
Czytaj także: Mieszkańcy woj. śląskiego stawiają na lokalne marki i producentów
Źródło: PAP, VIG/C-QUADRAT TFI Fot. Magnific
Autor:KP
