ZUS umorzy stare długi składkowe. Nie trzeba składać wniosku

Od 1 maja 2027 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie umorzy zaległości składkowe powstałe przed 1 stycznia 1999 r. Rozwiązanie obejmie nie tylko nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, ale również odsetki, dodatkowe opłaty i koszty egzekucyjne. Osoby objęte przepisami nie będą musiały składać żadnych wniosków. Z umorzeniem wiążą się jednak określone konsekwencje, przede wszystkim dla przyszłej wysokości emerytury.

Jakie należności umorzy ZUS?

Umorzenie obejmie zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, których termin płatności przypadał przed 1 stycznia 1999 r. ZUS zlikwiduje również związane z nimi odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne oraz koszty upomnienia i egzekucji.

Cała procedura zostanie przeprowadzona z mocy prawa, bez konieczności podejmowania działań przez osoby zadłużone. Umorzenie nastąpi 1 maja 2027 r.

Umorzenie może wpłynąć na wysokość emerytury

Zwolnienie z obowiązku spłaty zaległości będzie miało jednak wpływ na przyszłe uprawnienia emerytalne i rentowe. Jeżeli umorzone należności dotyczą składek na własne ubezpieczenia społeczne dłużnika lub osoby z nim współpracującej, okres, którego dotyczą, nie zostanie uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego.

Nie będzie on również zaliczany do okresów składkowych przy ustalaniu prawa do emerytury, renty ani innych świadczeń, których przyznanie zależy od długości okresów składkowych i nieskładkowych. Umorzone składki nie podwyższą także podstawy obliczenia emerytury.

Jest jednak wyjątek dotyczący stażu pracy. Okres, za który umorzono zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, będzie uwzględniany przy ustalaniu stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.

Dłużnicy będą mogli zrezygnować z umorzenia

Osoby zadłużone z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne sprzed 1999 r., a także osoby z nimi współpracujące, będą mogły złożyć oświadczenie o rezygnacji z umorzenia. ZUS poinformuje uprawnionych o takiej możliwości za pośrednictwem profilu na portalu eZUS. W przypadku osób, które nie korzystają z tego systemu, zawiadomienie zostanie wysłane na ostatni zgłoszony adres do korespondencji.

Od momentu otrzymania informacji będzie 30 dni na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umorzenia. Jeżeli dokument nie wpłynie w wyznaczonym terminie, ZUS automatycznie umorzy zadłużenie.

– Trzeba dobrze przemyśleć tę decyzję. Terminu nie można przywrócić. Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, także te dotyczące na przykład pracowników. Nie można go później odwołać ani zmienić – podkreśla Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Co stanie się z postępowaniami egzekucyjnymi?

Umorzenie zaległości będzie oznaczało również zakończenie postępowań egzekucyjnych dotyczących tych należności. Z mocy prawa zostaną one umorzone 1 maja 2027 r. ZUS przekaże odpowiednie informacje naczelnikom urzędów skarbowych lub komornikom sądowym, jeżeli to te organy prowadzą egzekucję zaległych składek.

Inaczej będzie w przypadku osób, które zdecydują się zrezygnować z umorzenia. W takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne będzie nadal prowadzone.

Nowe przepisy dotyczą także zaległości zabezpieczonych na nieruchomościach i ruchomościach. Jeżeli zadłużenie zostało zabezpieczone hipoteką, ZUS przekaże właścicielowi nieruchomości dokument umożliwiający złożenie w sądzie wieczystoksięgowym wniosku o wykreślenie wpisu z księgi wieczystej.

W przypadku zastawu ustanowionego na ruchomości to ZUS wystąpi do właściwego naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o jego wykreślenie.

Co z zadłużeniem spłacanym w ratach?

Umorzenie należności spowoduje również wygaśnięcie umów dotyczących rozłożenia na raty zadłużenia powstałego przed 1 stycznia 1999 r. W praktyce oznacza to, że od 1 maja 2027 r. osoby objęte tym rozwiązaniem nie będą już zobowiązane do opłacania rat wynikających z takich umów.

Po przeprowadzeniu procedury ZUS przekaże każdej osobie objętej przepisami informację o umorzeniu należności. Zawiadomienia zostaną udostępnione na profilach w systemie eZUS lub wysłane pocztą na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Informacje będą przekazywane już po 1 maja 2027 r., czyli po ustawowym terminie umorzenia.

Przeczytaj także inne artykuły dotyczące składek i przepisów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.