Ponad połowa pracowników 55+ dopuszcza pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego

Ponad 60% Polaków przed 35. rokiem życia chciałoby zakończyć aktywność zawodową przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. Wśród pracowników po 55. roku życia podobne plany ma 35,4% badanych. Jednocześnie ponad połowa starszych pracowników dopuszcza możliwość dalszej pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego. Tak wynika z badania rynku pracy przeprowadzonego przez firmę SD Worx.

Starzejące się społeczeństwo i niedobór pracowników

Europa mierzy się z postępującymi zmianami demograficznymi. Z danych Eurostatu opublikowanych w raporcie „Demography of Europe – 2026 edition” wynika, że w 2025 r. osoby w wieku 65 lat i więcej stanowiły 22% ludności, podczas gdy w 2005 r. było to 17%. W Polsce udział tej grupy wzrósł w tym czasie z 13% do 21% – to jeden z najwyższych wzrostów w Unii Europejskiej. Zmianom struktury wiekowej towarzyszy spadek liczby mieszkańców. W latach 2005–2025 populacja Polski zmniejszyła się o ok. 2 mln osób. Procesy te wpływają na dostępność pracowników i zwiększają znaczenie utrzymania aktywności zawodowej osób z większym doświadczeniem.

Z badania „2026 HR & Payroll Pulse” przeprowadzonego przez SD Worx wśród 5936 pracodawców i 16 500 pracowników z 16 krajów europejskich wynika, że niedobór personelu dostrzega 52,1% europejskich przedstawicieli działów HR. W Polsce problem ten wskazało 48,4% respondentów.

Kto chce wcześniej przejść na emeryturę?

Wyniki badania pokazują wyraźne różnice między pokoleniami. O wcześniejszym zakończeniu pracy myśli 60,6% osób poniżej 35. roku życia. W grupie pracowników w wieku co najmniej 55 lat odsetek ten wynosi 35,4%. Jednocześnie 51,9% starszych pracowników deklaruje gotowość do kontynuowania pracy po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego. Wśród najmłodszych respondentów takie podejście prezentuje 37,9% badanych.

Osoby po 55. roku życia, które chciałyby wcześniej zakończyć karierę zawodową, wskazują przede wszystkim na kwestie związane ze zdrowiem i jakością życia. Najczęściej wymienianym powodem jest chęć zadbania o zdrowie, którą wskazało 49,1% respondentów z tej grupy. Dla 43,8% istotna jest możliwość poświęcenia większej ilości czasu rodzinie i sprawom osobistym, a 36,5% zwraca uwagę na obciążenie psychiczne związane z pracą.

Znaczenie mają również spadek motywacji zawodowej, wskazany przez 36,1% badanych, oraz fizycznie wymagające obowiązki, na które zwróciło uwagę 34,8% respondentów. Z przedstawionych wyników wynika, że decyzja o wcześniejszym zakończeniu pracy nie jest związana wyłącznie z sytuacją finansową.

Starsi pracownicy zadowoleni z pracy

Badanie wskazuje, że osoby po 55. roku życia często pozytywnie oceniają swoją sytuację zawodową. Aż 79,1% respondentów w tej grupie uważa, że wykonywana praca daje im satysfakcję i poczucie sensu. Wśród pracowników poniżej 35. roku życia odsetek ten wynosi 64,8%. Starsze osoby podobnie oceniają również własne możliwości wykonywania obowiązków. Odpowiednią ilość energii do pracy deklaruje 70,3% badanych w wieku 55 lat i więcej. Zadowolenie z pracy jest zbliżone w obu grupach wiekowych i wynosi 72% wśród starszych oraz 71,8% wśród młodszych pracowników.

59,6% respondentów po 55. roku życia uważa, że ich wkład w działalność organizacji jest doceniany. Wśród osób poniżej 35. roku życia takie przekonanie wyraża 56,4% badanych.

Różnice między pokoleniami widać natomiast w podejściu do zmiany pracy i stanowiska. Aktywnie nowego pracodawcy szuka 9,1% osób w wieku 55 lat i więcej, podczas gdy wśród młodszych pracowników odsetek ten wynosi 22,5%. Zmianę stanowiska w obecnej organizacji rozważa 6,6% starszych respondentów i 21,6% osób poniżej 35. roku życia.

Większość starszych pracowników nie planuje takich zmian. 74,3% nie poszukuje pracy poza obecną organizacją, a 77,4% nie rozważa zmiany stanowiska u obecnego pracodawcy.

Mniejsze zainteresowanie szkoleniami i rozwojem

Różnice pokoleniowe dotyczą również podejścia do podnoszenia kwalifikacji. Wśród pracowników w wieku 55 lat i więcej 42,5% uważa, że nie potrzebuje dodatkowych szkoleń ani możliwości nauki oferowanych przez pracodawcę. W grupie poniżej 35. roku życia podobną opinię wyraża 33,8% badanych. Jednocześnie 73,6% młodszych pracowników oczekuje dalszego rozwoju umiejętności, podczas gdy wśród osób po 55. roku życia odsetek ten wynosi 64,9%.

Mniejsza skłonność do zmiany pracy nie oznacza jednak braku zaangażowania zawodowego. Jak wskazuje Paulina Zasempa, People Country Lead w SD Worx Poland, doświadczeni pracownicy często cenią stabilność zatrudnienia, satysfakcję z wykonywanych obowiązków i możliwość wykorzystania zdobytej wiedzy. – To ważny sygnał dla pracodawców mierzących się z niedoborem pracowników. W obliczu kryzysu demograficznego utrzymanie doświadczonych osób na rynku pracy staje się jednym z kluczowych elementów budowania odporności organizacji na zgłaszane już wyzwania kadrowe – podkreśla ekspertka.

Starsi pracownicy a rozwój sztucznej inteligencji

Pracownicy po 55. roku życia stosunkowo pewnie oceniają również swoją sytuację w obliczu automatyzacji. 55,2% respondentów z tej grupy deklaruje poczucie bezpieczeństwa zawodowego nawet wtedy, gdy automatyzacja zmienia zakres ich obowiązków. Wśród osób poniżej 35. roku życia odsetek ten wynosi 48,8%. Starsze pokolenie rzadziej korzysta jednak z narzędzi sztucznej inteligencji. Regularne wykorzystywanie AI w codziennej pracy deklaruje 26,5% pracowników w wieku 55 lat i więcej wobec 51% młodszych respondentów.

Mimo mniejszej częstotliwości korzystania z nowych technologii 67,9% starszych pracowników uważa, że ich unikalne ludzkie kompetencje nie mogą zostać zastąpione przez sztuczną inteligencję. W grupie poniżej 35. roku życia podobne przekonanie wyraża 57,5% badanych.

Jednocześnie tylko 27,8 proc. pracowników po 55. roku życia uważa, że otrzymuje wystarczające wsparcie, które przygotowuje ich do funkcjonowania na rynku pracy zmieniającym się pod wpływem AI. Wśród młodszych respondentów odsetek ten wynosi 33,3%.

Wyniki badania pokazują, że oczekiwania dotyczące długości kariery zawodowej różnią się w zależności od wieku. Młodsi pracownicy częściej myślą o wcześniejszej emeryturze i zmianach zawodowych, natomiast starsi częściej deklarują satysfakcję z obecnej pracy i gotowość do kontynuowania jej po osiągnięciu wieku emerytalnego. Dla pracodawców oznacza to potrzebę uwzględniania zróżnicowanych oczekiwań pracowników oraz dostosowania warunków zatrudnienia i możliwości rozwoju do potrzeb różnych grup wiekowych.

Przeczytaj także inne artykuły o różnych pokoleniach na rynku pracy:

Pięć pokoleń na rynku pracy. Firmy muszą zmierzyć się z różnymi potrzebami

Do 2035 r. z rynku pracy może zniknąć ponad 2,1 mln osób. Firmy nie są gotowe

Czy wiek emerytalny zostanie podniesiony? Rząd zabrał głos