Staże w firmach na nowych zasadach. Co zmieni się dla pracodawców?

Najświeższa wersja projektu ustawy o stażach znacząco podnosi stawkę minimalną i rozszerza odpowiedzialność organizatorów. Zmiany obejmują też limity liczby stażystów, zasady dla małoletnich oraz formę samej umowy. Za naruszenie nowych reguł stażowych organizacjom ma grozić grzywna od 2 tys. zł do 60 tys. zł. 

Umowa o pracę na czas określony zamiast dotychczasowych rozwiązań

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano trzecią wersję projektu ustawy o stażach. Zakłada ona, że podstawą odbywania stażu będzie umowa o staż w formie umowy o pracę na czas określon, przy jednoczesnym wyłączeniu części przepisów Kodeksu pracy. Nadal utrzymany ma być maksymalny łączny czas stażu wynoszący 6 miesięcy.

Autorzy projektu przekonują, że takie rozwiązanie ma uporządkować status stażysty i ułatwić mikro-, małym i średnim przedsiębiorcom zawieranie oraz rozliczanie umów. W uzasadnieniu podkreślono też ograniczenie nieuczciwej konkurencji opartej na bezpłatnej lub nisko opłacanej pracy stażystów.

Nowe zasady dla czasu stażu i liczby osób w firmie

Projekt dopuszcza zawarcie kolejnej umowy z tym samym organizatorem, ale tylko do momentu, gdy łączny okres stażu nie przekroczy 6 miesięcy. Wykluczono także możliwość odbywania stażu przy pracy szczególnie niebezpiecznej. Agencje pracy tymczasowej nadal nie będą mogły kierować stażystów do innych pracodawców, choć same będą mogły organizować staże i zawierać umowy.

W przypadku agencji za złamanie tego zakazu przewidziano karę od 3 tys. zł do 30 tys. zł. Z kolei limit liczby stażystów ma zależeć od skali zatrudnienia organizatora:

• od 3 do 9 pracowników – do 50% liczby pracowników;
• od 10 do 49 pracowników – do 25%;
• od 50 do 249 pracowników – do 15%;
• powyżej 249 pracowników – do 10% liczby pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

Pracodawcy niebędący organizatorami w rozumieniu projektu albo zatrudniający łącznie nie więcej niż dwa etaty będą mogli przyjąć maksymalnie jednego stażystę. Przekroczenie limitu w trakcie stażu nie odbierze jednak prawa do jego ukończenia.

Minimalna stawka i zasady jej liczenia

Najnowsza wersja projektu utrzymuje próg wynagrodzenia na poziomie 65% minimalnej pensji za pełny miesiąc stażu. W pierwszej wersji, z listopada 2025 r., proponowano inny mechanizm: 35% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni kwartał.

Projekt doprecyzowuje także, co wchodzi do podstawy obliczenia stawki. Uwzględniane mają być składniki i świadczenia zaliczane przez GUS do wynagrodzeń osobowych, ale bez nagrody jubileuszowej, odprawy pieniężnej przy przejściu na rentę z tytułu niezdolności do pracy, dodatku za nadgodziny, dodatku za pracę w nocy oraz dodatku za staż pracy.

Więcej pieniędzy dla małoletnich stażystów

Zmiany obejmują również osoby, które nie ukończyły 18 lat, ukończyły szkołę ponadpodstawową lub artystyczną i realizują obowiązek nauki przez staż. Projekt dopuszcza też ukończenie szkoły za granicą, jeśli świadectwo zostało uznane za równorzędne. Łączny okres stażu małoletniego i późniejszego stażu u tego samego organizatora nie może przekroczyć 6 miesięcy.

Świadczenie dla małoletniego stażysty ma wzrosnąć z 250 zł do 500 zł miesięcznie. Jednocześnie dofinansowanie dla organizatorów z Funduszu Pracy ma sięgnąć 750 zł za każdy pełny miesiąc stażu wobec dotychczasowych 250 zł. Projekt wyłącza też małoletnich stażystów z obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

W uzasadnieniu zapisano, że do stażu małoletniego stażysty nie będą stosowane przepisy Kodeksu pracy, z wyjątkiem m.in. zasad niedyskryminacji, ochrony przed mobbingiem, odpoczynku dobowego i tygodniowego, przerw, ograniczeń dotyczących pracy w nocy i nadgodzin, podstawowych zasad BHP, badań lekarskich, szkoleń, odzieży i obuwia roboczego oraz dokumentacji pracowniczej.

Szerszy katalog wykroczeń i wyższe sankcje

Projekt z września 2026 r. rozszerza katalog naruszeń, za które grożą sankcje. Grzywna od 2 tys. zł do 60 tys. zł ma obejmować m.in. przekroczenie limitu stażystów, zawarcie umowy niezgodnie z celem stażu lub na dłużej niż 6 miesięcy, przyjęcie stażysty z naruszeniem 24-miesięcznego okresu karencji, naruszenie przepisów o czasie pracy, żądanie wcześniejszego doświadczenia zawodowego, niewydanie zaświadczenia o odbytym stażu oraz obniżenie, potrącenie albo niewypłacenie świadczenia dla małoletniego stażysty.

Wykroczeniem ma być także powierzenie małoletnim prac wzbronionych lub szczególnie niebezpiecznych. Doprecyzowano ponadto uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie ścigania tych naruszeń, a wyegzekwowane grzywny mają zasilać Fundusz Pracy i trafiać na rachunki powiatowych urzędów pracy.