Pożary i niedobory wody coraz większym problemem. UE planuje nowe działania

Latem 2026 r. Europa mierzyła się z nasilającymi się skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych. Od początku roku do 23 września w Unii Europejskiej spłonęło blisko 679 tys. ha terenów, a ponad 2,1 tys. pożarów objęło powierzchnię co najmniej 30 ha. Jednocześnie fale upałów przyczyniły się do tysięcy dodatkowych zgonów, a coraz większym problemem staje się niedobór wody. 

Wśród krajów szczególnie dotkniętych tegorocznymi pożarami znalazły się m.in. Francja, Hiszpania, Grecja, Chorwacja i Irlandia. Ogień strawił również torfowisko Hautes Fagnes w Belgii. Jak wskazano podczas prezentacji założeń unijnej polityki klimatycznej, w wyniku tegorocznych pożarów w Europie utracono ok. 12 mln ton upraw. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska także w Polsce w 2026 r. odnotowano więcej pożarów lasów niż rok wcześniej.

Nowe technologie mają pomóc w wykrywaniu pożarów

Komisja Europejska chce zwiększyć przygotowanie państw na podobne zagrożenia. Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen zapowiedziała przygotowanie nowych ram odporności klimatycznej. Mają one wskazać 100 europejskich terytoriów najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu. W ramach prac ma zostać przeprowadzona ocena zagrożeń oraz określone sposoby zarządzania nimi. Komisja zwraca również uwagę na rozwój technologii pomagających dostosować się do zmieniających się warunków klimatycznych.

Jednym z elementów planowanych działań ma być lepsze wykorzystanie technologii w zapobieganiu pożarom i ich wykrywaniu. Wśród proponowanych rozwiązań wymieniane są m.in. drony wyposażone w czujniki podczerwieni oraz analiza miejsc, w których pożary regularnie pojawiają się w kolejnych latach. Ma to ułatwić monitorowanie obszarów szczególnie zagrożonych i szybsze reagowanie na pojawiające się ogniska pożaru.

Komisja Europejska zapowiedziała także działania dotyczące strat powodowanych przez katastrofy naturalne. Obecnie prywatne ubezpieczenia pokrywają około jednej czwartej strat związanych z tego rodzaju zdarzeniami w Europie. Jednym z celów nowych działań ma być ograniczenie tak zwanej luki ubezpieczeniowej i zwiększenie ochrony mieszkańców przed skutkami ekstremalnych zjawisk.

Drugim ważnym obszarem ma być gospodarka wodna. KE przygotowuje europejską inicjatywę na rzecz wody, która ma poprawić zarządzanie jej zasobami i ograniczać ryzyko związane zarówno z suszą, jak i powodziami. Znaczenie problemu pokazują dane dotyczące sieci wodociągowych. Według Komisji Europejskiej niemal jedna czwarta wody trafiającej do europejskich wodociągów jest tracona, przede wszystkim z powodu wycieków.

W planach europejska flota gaśnicza

Planowane działania mają obejmować również rozwiązania służące zatrzymywaniu wody i zwiększaniu odporności terenów zagrożonych powodziami. W tym kontekście zwraca się uwagę na potrzebę współpracy między państwami i regionami, szczególnie tam, gdzie wspólne rzeki i zlewnie przekraczają granice. Dotyczy to również obszarów związanych z Odrą oraz pogranicza Polski i Czech.

Kolejnym elementem planu ma być utworzenie europejskiej floty gaśniczej. Jej organizacja ma zostać oparta na doświadczeniach strażaków i ratowników z państw członkowskich. Analizowane mają być również kwestie gotowości do reagowania, zapobiegania katastrofom, współpracy cywilno-wojskowej oraz zapotrzebowania na nowe zdolności ratownicze.

Planowane działania będą przedmiotem dalszych prac Komisji Europejskiej. Ważnym wydarzeniem w dyskusji o globalnej polityce klimatycznej będzie również tegoroczny szczyt COP31, który odbędzie się w Antalyi w Turcji w dniach 9–20 listopada 2026 r.

Czytaj także: Stres cieplny coraz większym kosztem dla gospodarki