Władze Ostrawy od lat realizują zielone projekty, które stanowią odpowiedź na zagrożenia związane ze zmianami klimatycznymi. Działania te obejmują m.in. rewitalizację parków, zastępowanie nieprzepuszczalnych nawierzchni podłożem chłonnym, tworzenie łąk kwietnych i rozwój systemów małej retencji wody.
Ostrawa należy obecnie do najzieleńszych miast w Czechach, a lasy zajmują tam 12% całkowitej powierzchni. – Kładziemy duży nacisk na redukcję zagrożeń związanych z temperaturą i jakością powietrza, a także na wzmocnienie stabilności ekologicznej w środowisku miejskim. Od 2017 r. miasto opracowuje strategię adaptacji Ostrawy do skutków i zagrożeń wynikających ze zmian klimatu, która w kolejnym roku została uzupełniona planem działań w ramach strategii. Dokument zawierał repozytorium projektów miasta, dzielnic i organizacji miejskich, które zostało zaktualizowane w 2023 r. Cały dokument pt. „Aktualizacja strategii adaptacji miasta statutowego Ostrawy do skutków i zagrożeń wynikających ze zmian klimatu” jest obecnie aktualizowany. Zapewni nam to kompleksowe informacje na temat aktualnego stanu i przewidywanych skutków zmian klimatu na terenie miasta, w tym ocenę wrażliwości poszczególnych sektorów, identyfikację głównych zagrożeń klimatycznych oraz propozycję celów strategicznych, działań i projektów prowadzących do zwiększenia odporności miasta na zmiany klimatu – wyjaśnia Aleš Boháč, zastępca prezydenta ds. środowiska.

Obecne prace nad tym dokumentem zakładają wykorzystanie zaawansowanych danych satelitarnych do analizy rozkładu temperatur, skutków suszy oraz struktury miejskich powierzchni, co pozwoli na jeszcze lepsze planowanie przyszłych celów inwestycyjnych.
Ważnym krokiem w zarządzaniu przestrzenią było również wdrożenie metodyki infrastruktury niebiesko-zielonej i specjalnej koncepcji rozwoju zieleni. Dokumenty te definiują zasady ochrony środowiska, kładąc nacisk na powszechne stosowanie zielonych dachów, systemów infiltracji wód deszczowych oraz budowę miejskich zbiorników wodnych. Na realizację tych założeń miasto przeznacza setki milionów koron. Wśród ukończonych już projektów wymienić można rewitalizację Belskiego Lasu, utworzenie parku Nad rybníkem, budowę ścieżek drewnianych na terenach podmokłych oraz powstanie wodnego biotopu na osiedlu w dzielnicy Ostrava-Jih. – Hrabová oferuje zrewitalizowany teren bagienny, idealny do wypoczynku. Zakończono renowację parków Tylova sadu w pobliżu zamku Zábřeh, trwają prace rewitalizacyjne w innych miejscach, np. w parku zamkowym w Porubie. Budowa nowego parku trwa również w Ostrawie-Radvanicach, kolejny został ukończony w Polance nad Odrą, rzeka Lučina w Radvanicach przechodzi znaczącą transformację. W Hošťálkovicach zbudowano leśny plac zabaw – wymienia Aleš Boháč.

Nowe oblicze zyskały także dawniej zaniedbane przestrzenie przy ruchliwych skrzyżowaniach, gdzie na obszarze ponad 23 tys. m² posadzono dziesiątki tysięcy roślin cebulowych i bylin, co pozytywnie wpływa na bioróżnorodność i redukcję zanieczyszczeń.
Ekologiczne rozwiązania pojawiają się w Ostrawie również w mniej oczywistych miejscach. W dużych dzielnicach zazieleniono torowiska tramwajowe, obsadzając je rozchodnikami, co pozwoliło zmniejszyć hałas, wibracje i unoszący się pył. Roślinność pokryła także dachy wiat autobusowych w rejonie Radvanic i Bartovic, dach nowej strzelnicy w Hulvákach, a nawet dach aresztu śledczego w centrum miasta. Samorząd wspiera te inicjatywy poprzez celowy Fundusz Środowiska, finansując projekty lokalne, takie jak system wykorzystania deszczówki w szkole Matiční, odnowę mokradeł pod ulicą K Jezeru czy oczyszczanie dawnego kanału młyńskiego w Proskovicach. W planach są już kolejne duże inwestycje, w tym warta ćwierć miliarda koron kompleksowa modernizacja sadu dr Milady Horákové, stworzenie strefy relaksu Palesek czy udostępnienie hałdy Ema, a także systemowe działania ochronne miejskiego drzewostanu przed jemiołą i szkodnikami.

Wszystkie te długofalowe działania przynoszą wymierne skutki w postaci szybkiej redukcji emisji gazów cieplarnianych. Ostrawie udało się już obniżyć emisję dwutlenku węgla o ponad 53% w stosunku do poziomu z 2000 r., co oznacza, że wyznaczony na 2030 r. cel ograniczenia emisji o 55% jest już niemal w pełni osiągnięty. Miasto, które od 2011 r. jest aktywnym członkiem europejskiego Porozumienia Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii, wyprzedza pod tym względem wiele innych europejskich metropolii, dążących zazwyczaj do redukcji na poziomie 40%.

fot. Lukáš Kaboň, MMO
oprac. /kp/







