Większość Polaków za najwygodniejszy sposób zwrotu opakowań objętych systemem kaucyjnym uznaje automaty do ich przyjmowania. Wynika to z badania przeprowadzonego na zlecenie Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka, które pokazuje również, że sklepy pozostają głównym miejscem oddawania butelek i puszek.
Z badania wynika, że 90,1% respondentów oddałoby opakowania w sklepie spożywczym lub supermarkecie, a dla 66,4% jest to preferowane miejsce zwrotu. Jednocześnie 85% ankietowanych deklaruje, że przy okazji oddawania opakowań robi również zakupy. Autorzy badania wskazują, że sklepy stały się naturalnym elementem funkcjonowania systemu kaucyjnego.
Największą popularnością cieszą się butelkomaty – za najwygodniejszą formę zwrotu uznało je 81,3% badanych. Doświadczenia sieci handlowych pokazują, że w placówkach wyposażonych w automaty liczba zwracanych opakowań jest znacznie wyższa niż tam, gdzie zbiórka odbywa się ręcznie.
System kaucyjny działa w Polsce od października 2025 r. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska do końca maja konsumenci zwrócili ok. 1,6 mld opakowań, z czego ok. 85% trafiło do systemu za pośrednictwem automatów działających w ok. 13 tys. lokalizacji. Łącznie w kraju funkcjonuje już ok. 62 tys. punktów zwrotu, a większość z nich znajduje się w placówkach handlowych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami operatorzy systemu muszą stopniowo zwiększać poziom selektywnej zbiórki opakowań. W 2026 r. wymagany poziom wynosi 77%, a w kolejnych latach ma wzrosnąć do 90%. Osiągnięcie tych wskaźników ma zwiększyć odzysk surowców i umożliwić ich ponowne wykorzystanie do produkcji nowych opakowań.
Aby ułatwić mieszkańcom korzystanie z systemu i zwiększyć liczbę zwracanych opakowań, operatorzy rozpoczęli rozwój punktów zwrotu zlokalizowanych poza sklepami. Pierwszy pilotażowy projekt operator Kaucja.pl uruchomił na warszawskich Młocinach, gdzie recyklomaty ustawiono w pobliżu osiedli mieszkaniowych, niedaleko altan śmietnikowych. Rozwiązanie ma umożliwić mieszkańcom oddawanie butelek i puszek blisko miejsca zamieszkania, bez konieczności odwiedzania placówek handlowych.
Nowe urządzenia działają podobnie jak automaty znajdujące się w sklepach, jednak oferują dodatkowe możliwości rozliczenia kaucji. Po zwrocie opakowań użytkownik może otrzymać pieniądze bezpośrednio na kartę płatniczą, a w przyszłości także gromadzić środki w wirtualnym portfelu w aplikacji. Nadal dostępna pozostanie również opcja otrzymania vouchera.
Za obsługę pilotażowej sieci odpowiada firma Recyclo, która zapowiada dalszą rozbudowę infrastruktury. W planach jest montaż ponad 400 automatów w Warszawie i okolicach oraz ok. 4 tys. urządzeń w całym kraju w ciągu najbliższych trzech–czterech lat. Po osiągnięciu odpowiedniej liczby urządzeń w stolicy kolejne instalacje mają pojawić się m.in. w Łodzi, Poznaniu, Wrocławiu, Krakowie oraz na Śląsku.
Operatorzy podkreślają, że zwiększenie liczby punktów zwrotu i ułatwienie korzystania z systemu ma zachęcić więcej osób do oddawania opakowań, co pomoże osiągnąć wymagane poziomy zbiórki oraz zwiększy ilość surowców kierowanych do recyklingu.
Czytaj także: Wakacje sprawdzą skuteczność systemu kaucyjnego
fot. magnific.com
oprac. /kp/







