.png){kind=logo}
Więcej o:
Platforma Gospodarcza Subregionu Zachodniego PLUSYdlaBIZNESU
Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU - dedykowana dla przedsiębiorców...
System kaucyjny w Polsce stopniowo przyspiesza, a pierwsze miesiące jego funkcjonowania pokazują rosnące zaangażowanie konsumentów. W ciągu pół roku zwrócono ponad 520 mln opakowań, a oddawanie butelek i puszek staje się coraz bardziej powszechną praktyką. Jednocześnie rozwój systemu napotyka na wyzwania związane z ograniczoną liczbą punktów zbiórki i problemami technicznymi kaucjomatów, które – jak wskazują operatorzy – powinny być stopniowo eliminowane wraz z rozbudową infrastruktury.
System działa od 1 października 2025 r., jednak wyraźne przyspieszenie nastąpiło w pierwszych miesiącach 2026 r. Zwiększa się zarówno liczba opakowań objętych systemem, jak i skala ich zwrotów. Kwietniowe badanie Kaucja.pl pokazuje, że ponad połowa Polaków skorzystała już z możliwości oddania opakowań. 69% użytkowników robi to regularnie, a 70% ocenia cały proces jako prosty. – Docierają do nas sygnały niezadowolenia mówiące o tym, że system jest trudny, nieefektywny, że wymusza na nas nowe zadania. Tak, wymusza na nas nowe, codzienne nawyki polegające na oddaniu opakowania po napoju do punktu zbiórki zamiast umieszczenia go w żółtym worku komunalnym. Jeżeli jednak połączymy to ze zrozumieniem, dlaczego to robimy i jaki jest powód takiego działania, to będzie nam łatwiej – podkreśla Piotr Okurowski, prezes Kaucja.pl – Krajowego Systemu Kaucyjnego.
Wraz z upowszechnianiem systemu pojawiają się sygnały dotyczące wyzwań w jego codziennym użytkowaniu. Najczęściej wskazywane problemy mają charakter organizacyjny i dotyczą dostępności punktów zwrotu, ich lokalizacji i sprawności działania urządzeń. – Konsumenci obserwują zjawiska utrudniające im codzienne wejście w system kaucyjny. Mówimy tutaj o niedziałających czy zapchanych recyklomatach, o sklepach, które się dopiero wyposażają w te urządzenia. Obsługa sklepu też musi się nauczyć, jak często należy wymienić worek, jak należy konserwować urządzenie, aby się nie psuło. Wszyscy przechodzimy proces wdrożenia systemu kaucyjnego, niestety kosztem obserwowanych i zdarzających się awarii, krótkoterminowego niedziałania, kiedy operator czy jednostka handlu nie zdąży wymienić worka w maszynie – tłumaczy Piotr Okurowski.
Obecnie w Polsce funkcjonuje ok. 52 tys. miejsc umożliwiających zwrot opakowań objętych kaucją. Automaty przyjmujące opakowania działają w 9,5 tys. lokalizacji i odpowiadają za 78% zwrotów. W przypadku awarii urządzenia lub jego niedostępności sklepy mają obowiązek przyjmować opakowania ręcznie i zwracać kaucję. Operatorzy zapowiadają dalszą rozbudowę infrastruktury, w tym zwiększenie liczby kaucjomatów i punktów przyjmowania opakowań. Rozwój sieci ma poprawić dostępność systemu i ograniczyć niedogodności zgłaszane przez użytkowników. Jednocześnie zwracają uwagę, że kluczowym elementem dalszego funkcjonowania systemu będzie nie tylko jego dostępność, lecz także jakość doświadczenia konsumentów.
Istotnym wyzwaniem pozostaje również zagospodarowanie rosnącej ilości zbieranych surowców. System kaucyjny ma docelowo umożliwić zamknięcie obiegu opakowań, szczególnie butelek PET, poprzez ich przetwarzanie i ponowne wykorzystanie w produkcji. Wymaga to jednak zwiększenia mocy instalacji recyklingowych oraz usprawnienia logistyki całego procesu. – Jeżeli dzisiaj systemy zbiórki gminnej zapewniają zbiórkę do 40% opakowań wprowadzonych na rynek, a w systemie kaucyjnym chcemy zebrać co najmniej 77–90%, to znaczy, że powinniśmy już teraz bardzo mocno pracować nad rozwojem instalacji recyklingowych i zwiększeniem ich mocy przerobowych, aby tę zwiększoną ilość surowca móc zagospodarować w Polsce – wskazuje Piotr Okurowski.
Operatorzy podkreślają również potrzebę dalszego doprecyzowania przepisów regulujących funkcjonowanie systemu, w tym zasad logistyki zwrotnej, sortowania i ewidencjonowania opakowań. Ujednolicenie interpretacji i procedur ma usprawnić działanie całego mechanizmu i pozwolić na lepsze wykorzystanie zaplecza sieci handlowych. W ocenie przedstawicieli branży obecny etap należy traktować jako fazę intensywnego wdrażania, która – mimo pojawiających się trudności – przynosi pierwsze efekty i wskazuje na duży potencjał dalszego rozwoju systemu.
Choć większość Polaków popiera ideę zwrotu opakowań i ograniczania odpadów, w praktyce pojawiają się liczne wątpliwości dotyczące sposobu funkcjonowania nowych przepisów. Czytaj więcej: Czy system kaucyjny naprawdę ograniczy odpady? Eksperci mają wątpliwości
fot. magnific.com
oprac. /kp/
