Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Pracownicy są coraz bardziej zestresowani

Ponad połowa specjalistów i managerów deklaruje, że w ciągu ostatniego roku ich poziom stresu wzrósł. Z badania HRK „Pomiędzy stresem a dobrostanem” wynika, że głównymi źródłami napięcia są czynniki związane z codzienną organizacją pracy. Respondenci najczęściej wskazują zachowanie bezpośredniego przełożonego oraz nadmiar obowiązków.

10 października obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. To dobra okazja, aby zwrócić uwagę na problem stresu w pracy, który staje się jednym z największych wyzwań współczesnego rynku zawodowego. Wzrost poziomu stresu w ostatnim roku deklaruje ponad połowa uczestników badania HRK. Jednocześnie 59% respondentów przyznaje, że w ciągu ostatniego miesiąca często lub bardzo często czuło się zestresowanych albo zdenerwowanych z powodu pracy.

Najczęściej wskazywane przyczyny stresu dotyczą bezpośrednio sposobu organizacji pracy. Blisko 40% badanych wymienia zachowanie bezpośredniego przełożonego i nadmiar obowiązków. Kolejne miejsca zajmują niejasna komunikacja ze strony kierownictwa, niejasny podział zadań, napięte terminy oraz niezadowalający poziom wynagrodzenia.

Na poziom stresu wpływają również czynniki zewnętrzne. Prawie 70% respondentów zauważa znaczenie sytuacji w swojej branży, a wśród innych źródeł napięcia wskazywana jest także sytuacja gospodarcza i geopolityczna. W przypadku tych czynników możliwości bezpośredniego oddziaływania pracodawcy są jednak ograniczone. Organizacje mają natomiast większy wpływ na sposób zarządzania, komunikację oraz organizację codziennej pracy.

Managerowie również odczuwają presję

Badanie pokazuje, że problem stresu dotyczy również osób odpowiedzialnych za zarządzanie zespołami. Około połowa managerów wskazuje zachowanie własnego przełożonego jako jedno z głównych źródeł stresu, a niewiele mniej wymienia nadmiar obowiązków. Jednocześnie 40% badanych managerów deklaruje, że prawie nigdy albo nigdy nie otrzymuje pomocy i wsparcia od swojego przełożonego.

Ma to znaczenie dla funkcjonowania całych zespołów. Manager odpowiada między innymi za ustalanie priorytetów, delegowanie zadań, komunikowanie decyzji i reagowanie na sytuacje wymagające działania pod presją. Brak odpowiedniego wsparcia na tym poziomie może utrudniać skuteczne zarządzanie zespołem i reagowanie na jego potrzeby.

Benefity nie rozwiązują wszystkich problemów

Respondenci wskazują jednocześnie na różnicę między głównymi źródłami stresu a rozwiązaniami wellbeingowymi stosowanymi przez firmy. Wśród najczęściej zauważanych działań znajdują się praca hybrydowa, elastyczny czas pracy i możliwość wykonywania obowiązków całkowicie zdalnie. Rzadziej wskazywane są rozwiązania dotyczące bezpośrednio organizacji pracy, takie jak jasna komunikacja kierownictwa, szkolenia managerskie z zakresu zarządzania stresem, odpowiednie dopasowanie obowiązków do możliwości pracownika czy przejrzysty podział zadań.

Jak wskazuje Sylwia Kościuszko, ekspertka ds. HR, HRK HR Consulting, wyniki badania nie pozwalają ocenić skuteczności poszczególnych rozwiązań, pokazują jednak, że działania związane z dobrostanem pracowników mogą obejmować nie tylko benefity i elastyczne formy pracy. – Jeśli problemem jest niejasna komunikacja, potrzebna jest zmiana sposobu przekazywania decyzji i priorytetów – tłumaczy ekspertka.

Jednym z sygnałów przeciążenia jest wykonywanie obowiązków poza standardowymi godzinami pracy. Blisko 70% respondentów pracuje po godzinach co najmniej kilka razy w miesiącu. W przypadku managerów 40% deklaruje, że robi to codziennie lub kilka razy w tygodniu. Podobne zjawisko widoczne jest w przypadku urlopów. Wszystkie przysługujące dni urlopowe wykorzystuje w danym roku 30% badanych. Wśród osób, które nie wykorzystują całego urlopu, 35% jako przyczynę wskazuje nadmiar pracy, a 24% brak osoby, której można przekazać swoje obowiązki.

Odpoczynek nie zawsze oznacza jednak całkowite odłączenie się od pracy. 51% pytanych podczas urlopu odbiera służbowe telefony lub sprawdza wiadomości od przynajmniej części osób. Z kolei 38% często lub bardzo często myśli o pracy w czasie wypoczynku.

Stres można dostrzec już na etapie rekrutacji

Sposób funkcjonowania organizacji może być oceniany przez pracowników nie tylko w trakcie zatrudnienia. Pierwsze sygnały dotyczące kultury organizacyjnej mogą pojawić się już podczas rekrutacji. – Rekrutacja jest krótkim fragmentem relacji kandydata z firmą, ale bardzo szybko pokazuje sposób, w jaki organizacja traktuje ludzi. To, jak wygląda komunikacja, spotkanie z przyszłym przełożonym czy sposób przekazywania informacji zwrotnej, może powiedzieć o kulturze organizacyjnej więcej niż deklaracje zawarte na stronie firmy – zaznacza Katarzyna Prażanowska, HR Manager, psycholog, HRK S.A.

Wyniki badania wskazują, że działania na rzecz dobrostanu pracowników wymagają szerszego spojrzenia niż samo oferowanie dodatkowych świadczeń. Jeżeli źródłem napięcia są nadmiar obowiązków, sposób zarządzania, problemy z komunikacją lub niejasny podział zadań, znaczenie mają również rozwiązania dotyczące codziennego funkcjonowania firmy. Dla pracodawców oznacza to konieczność przyjrzenia się m.in. sposobowi ustalania priorytetów, podziałowi odpowiedzialności, możliwości przekazywania obowiązków oraz wsparciu, jakie otrzymują osoby zarządzające. Dobrostan pracowników zależy bowiem nie tylko od tego, jakie dodatkowe rozwiązania oferuje firma, ale również od tego, w jaki sposób organizuje ich codzienną pracę.

Czytaj także: Coraz więcej zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i stresu