Od wejścia w życie nowych przepisów Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała 690 skarg i wniosków dotyczących przypadków, w których umowy cywilnoprawne mogły zostać wykorzystane zamiast umów o pracę. Inspektorzy przeprowadzili już ponad 100 kontroli i wydali 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
Nowe uprawnienia PIP obowiązują od 8 lipca. Zmiany dają inspektorom możliwość wydawania decyzji administracyjnych, na podstawie których pozorne umowy cywilnoprawne lub fikcyjne samozatrudnienie mogą zostać uznane za stosunek pracy.
Jak wynika z danych PIP, między 8 lipca a 13 sierpnia do inspekcji wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia. Licząc od początku 2026 r., takich zgłoszeń było 1794. W analogicznym okresie ubiegłego roku PIP odnotowała 619 tego typu spraw.
Zgłoszenia dotyczą przede wszystkim umów zlecenia i umów o świadczenie usług. Inspekcja nie wskazuje jednak jednej branży, w której problem występowałby szczególnie często. Skargi napływają zarówno od osób zatrudnionych w małych firmach, jak i dużych przedsiębiorstwach oraz podmiotach publicznych. Dotyczą m.in. pracowników usług, handlu, produkcji, ochrony, gastronomii i ochrony zdrowia, a także osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform internetowych.
Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń zwraca uwagę, że część zgłoszeń odnosi się do okresów zatrudnienia, które zakończyły się przed 8 lipca, czyli przed wejściem w życie nowych regulacji. W takich przypadkach nowe instrumenty prawne PIP nie mogą zostać zastosowane. Niektóre wnioski wymagają również uzupełnienia ze względu na braki formalne.
Mimo tych ograniczeń inspektorzy od 8 lipca rozpoczęli ponad 100 kontroli dotyczących przestrzegania przepisów zakazujących zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi. Do 13 sierpnia zakończono 35 z nich. W wyniku przeprowadzonych czynności wydano 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Jak dotąd nie pojawiły się natomiast podstawy do wszczęcia postępowań administracyjnych, które mogłyby zakończyć się decyzją okręgowego inspektora pracy.
Dane PIP wskazują jednocześnie, że część pracodawców decyduje się na zmianę formy zatrudnienia jeszcze przed zakończeniem kontroli. Między 8 lipca a 6 sierpnia inspektorzy odnotowali 201 przypadków dobrowolnego przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę, zanim zastosowano przewidziane prawem środki.
Nowe przepisy wiążą się również ze zwiększonym zainteresowaniem indywidualnymi interpretacjami dotyczącymi właściwej formy zatrudnienia. Od 8 lipca Główny Inspektor Pracy wydał siedem takich interpretacji. W dwóch przypadkach uznał, że przedstawione przez wnioskodawców relacje mogą mieć charakter cywilnoprawny. W pozostałych pięciu sprawach stwierdzono natomiast, że opisane warunki wskazują na istnienie stosunku pracy.
Czytaj także: PIP zyskał nowe uprawnienia. Przedsiębiorcy powinni sprawdzić umowy
fot. magnific.com
oprac. /kp/









