Dla zdecydowanej większości Polaków praca nie jest przykrym obowiązkiem, lecz aktywnością, która daje satysfakcję i poczucie sensu. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez prof. Dominikę Maison z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, 81% osób deklaruje, że lubi swoją pracę, w tym ponad jedna czwarta mówi o tym z pełnym przekonaniem. Jednocześnie niemal co czwarty pracujący przyznaje, że wiąże się ona dla niego ze stresem. 19% respondentów ma natomiast negatywny stosunek do swoich obowiązków.

Wyraźne różnice widać między pokoleniami. Największą satysfakcję deklarują osoby najstarsze, urodzone przed 1965 r., wśród których 93% pozytywnie ocenia swoją pracę, a 42% – zdecydowanie. Wraz z obniżaniem się wieku pracowników odsetek ten maleje. Wśród przedstawicieli pokolenia Z pracę lubi ok. 76% badanych, przy czym tylko co piąty mówi o tym z pełnym przekonaniem. Na ocenę pracy wpływa także poziom wykształcenia. Osoby z wyższym wykształceniem częściej deklarują, że ją lubią (84%), niż osoby z najniższym poziomem edukacji (75%).

– To, że większość Polaków deklaruje pozytywny stosunek do pracy, pokazuje jej ogromne znaczenie psychologiczne – praca nadal jest ważnym źródłem sensu życia i tożsamości. Jednocześnie wyniki dotyczące najmłodszego pokolenia sygnalizują odczuwanie napięć w kontekście pracy: młodzi częściej doświadczają stresu i niepewności, co może być efektem niestabilności rynku pracy i wysokich oczekiwań wobec siebie już na starcie kariery, ale też pewnego nieprzystosowania młodych ludzi do dorosłego, wymagającego życia, w którym są często duże wymagania i nie wszystko jest przyjemnością – komentuje prof. Dominika Maison.

Myślenie o pracy częściej uruchamia emocje pozytywne niż negatywne. Najczęściej są to motywacja do działania (37%), poczucie sensu wykonywanej pracy (34%) oraz ciekawość (27%). Poczucie sensu częściej deklarują kobiety niż mężczyźni, a także osoby starsze, które wyraźnie częściej niż młodsze pokolenia czują, że ich praca ma znaczenie i cel. Jeśli chodzi o negatywne uczucia, stres wskazuje 24% badanych, niepokój 16%, a zdenerwowanie 15%. Najmniej stresu doświadczają osoby najstarsze (11%), natomiast znacznie częściej wszystkie młodsze grupy wiekowe (25-27%). Widać także różnice między płciami – mężczyźni częściej niż kobiety deklarują zdenerwowanie i smutek w kontekście pracy.

Badanie ujawniło również paradoks dotyczący kobiet, które mimo że częściej wykonują gorzej opłacaną pracę i rzadziej zajmują wysokie stanowiska, silniej niż mężczyźni odczuwają sens wykonywanej pracy. – Z perspektywy psychologii pokazuje to, że sens pracy nie jest prostą funkcją statusu czy wynagrodzenia, ale wiąże się z relacyjnym i prospołecznym wymiarem wykonywanej pracy. Jednocześnie jest to sygnał ostrzegawczy: poczucie sensu może przez długi czas amortyzować nierówności, ale nie zastąpi realnego uznania, poczucia sprawczości i równego traktowania. – zwraca uwagę prof. Dominika Maison.

Respondenci oceniali także swoich przełożonych. Najczęściej wskazywanymi cechami obecnego szefa są decyzyjność (31%), kompetencja (29%) i komunikatywność (28%), a także dostępność (24%) i poszanowanie dla pracowników (22%). Również w tym obszarze widoczne są różnice pokoleniowe. Najstarsi częściej postrzegają swoich przełożonych jako osoby godne zaufania i kompetentne, natomiast najmłodsi częściej widzą w nich osoby wspierające i motywujące. Relacje z przełożonymi częściej budzą emocje pozytywne niż negatywne – najczęściej są to szacunek (36%), zaufanie (30%) i poczucie wsparcia (26%). Rzadziej pojawiają się negatywne odczucia, takie jak niechęć (12%), frustracja (12%) czy stres (9%). Mężczyźni częściej deklarują zaufanie i poczucie bezpieczeństwa, natomiast kobiety częściej mówią o byciu docenionymi i wspieranymi przez przełożonych.

fot. freepik.com
oprac. /kp/