Transport publiczny wciąż poza zasięgiem milionów Polaków
Mimo poprawy części wskaźników problem z dojazdem do pracy, szkoły czy urzędów nadal pozostaje poważny. Badania wskazują, że dostęp do transportu może być ograniczony dla 10 mln osób w Polsce.


Śląskie Porozumienie Gospodarcze ŚLĄSK.ONLINE
Śląskie Porozumienie Gospodarczego ŚLĄSK.ONLINE działa na rzecz rozwoju społeczno - gospodarczego polsko czeskiego pogranicza Śląska.
W statystykach widać wyraźną poprawę, ale codzienność wielu mieszkańców kraju nadal zależy od tego, czy autobus lub pociąg w ogóle kursuje i czy da się nim dojechać na czas. Zjawisko wykluczenia ze względu na dostępność transportu dotyczy 10 mln Polaków, czyli 27% populacji.
Co czwarty Polak wydaje na transport więcej niż średnia
W 2025 r. część wskaźników ubóstwa transportowego spadła do przedziału od 3,5% do 23% populacji. Rok wcześniej było to od 4,5% do 25%. W dłuższej perspektywie zmiana jest jeszcze większa: w 2012 r. odsetek gospodarstw domowych wydających na transport ponad 6% dochodów sięgał 38%.
Najwyższe wartości nadal dotyczą dwóch mierników. Chodzi o sytuację, w której na transport przeznacza się więcej niż 6% dochodów, oraz o wskaźnik dwukrotności mediany wydatków na cele transportowe. W tym drugim przypadku aż 23% gospodarstw domowych wydaje znacząco więcej niż przeciętna.
Trzeba jednak pamiętać, że te dane opisują przede wszystkim wydatki i dochody, a nie samą dostępność komunikacji. Właśnie dlatego obok ubóstwa transportowego coraz częściej mówi się też o wykluczeniu transportowym.
Skala problemu jest większa, niż pokazują same wydatki
Badanie przygotowane przez cztery Politechniki – Śląską, Warszawską, Gdańską i Poznańską – wskazuje, że zjawisko wykluczenia ze względu na dostępność transportu dotyczy 39% z ponad 8 mln punktów adresowych. W przeliczeniu oznacza to 10 mln osób, czyli 27% populacji.
Na tle UE-27 Polska wypada w większości mierników na poziomie przeciętnym – wynika z badania Oko-Institut. Ok. 11% populacji nie korzysta z transportu publicznego, bo po prostu go brakuje, kursuje zbyt rzadko albo jest źle dopasowany. Nieco ponad 3% wskazuje na zbyt długi czas podróży transportem zbiorowym, a tylko ok. 0,5% podaje jako powód zbyt wysokie ceny biletów.
Rządowe działania są, ale bez wyznaczonego celu
Szacunki rządowe mówią o ok. 8 mln osób dotkniętych ubóstwem transportowym. Temat został ujęty w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu, jednak dokument nie zawiera konkretnych celów ani wskaźników dla tego obszaru. To odróżnia go od zapisów dotyczących ubóstwa energetycznego, które są bardziej precyzyjne.
W planie wymieniono kilka działań mających ograniczyć problem. Są to: Krajowy Program Kolejowy do 2030 roku z perspektywą do roku 2032, Program inwestycyjny Centralny Port Komunikacyjny Etap II. 2024–2032, Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2032 roku oraz Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2026.
Czytaj także: Polsko-czeska współpraca na torach. Przed branżą transportową nowe możliwości
Źródło: 300Gospodarka Fot. arch. red.
Autor:KP
