Polska i Czechy rozwijają relacje gospodarcze. Teraz czas na lepsze połączenia kolejowe

Wartość wymiany handlowej między Polską a Czechami osiągnęła w 2025 r. rekordowe 39 mld euro. Dalszemu rozwojowi współpracy gospodarczej może sprzyjać poprawa połączeń kolejowych

Polska i Czechy rozwijają relacje gospodarcze. Teraz czas na lepsze połączenia kolejowe
Materiał opracowany przez

Śląskie Porozumienie Gospodarcze ŚLĄSK.ONLINE

Śląskie Porozumienie Gospodarczego ŚLĄSK.ONLINE działa na rzecz rozwoju społeczno - gospodarczego polsko czeskiego pogranicza Śląska.

Polska może wykorzystać swoje położenie geograficzne i stać się jednym z najważniejszych węzłów transportowych w Europie. Wymaga to jednak nie tylko rozwoju kolei dużych prędkości, ale również inwestycji w połączenia regionalne i transport towarowy. Zdaniem Jana Christopha Hardera z czeskiej Škoda Group istotne jest, aby nowe trasy dobrze łączyły największe miasta z mniejszymi ośrodkami, a polska infrastruktura była częścią europejskiej sieci kolejowej.

Inwestycje w infrastrukturę kolejową

Polska od kilku lat prowadzi szeroko zakrojone inwestycje w infrastrukturę kolejową, wykorzystując m.in. środki unijne. Według danych Polskich Linii Kolejowych z października 2026 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy realizowanych jest 43 przedsięwzięć o łącznej wartości niemal 12 mld zł. Z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 kolej pozyskała natomiast 24,2 mld zł. Pieniądze przeznaczane są m.in. na modernizację istniejących tras, zwiększanie ich przepustowości, rozwój systemów sterowania ruchem, zakup taboru oraz poprawę warunków przewozu towarów.

W ocenie Jana Christopha Hardera rozwój kolei nie powinien ograniczać się do budowy szybkich połączeń między największymi aglomeracjami. – Trzeba połączyć nie tylko duże miasta, ale także małe miasta regionalne. Kolej regionalna będzie stanowić kręgosłup sieci. To ona zasila kolej dużych prędkości. Trzeba więc połączyć regiony z miejscami, przez które przebiegają linie dużych prędkości – przekonuje ekspert.

Poprawie dostępności kolei w mniejszych ośrodkach ma służyć program Kolej Plus realizowany od 2020 r.. Przeznaczono na niego ok. 13,4 mld zł. Jego celem jest przywracanie połączeń lub zapewnianie dostępu do transportu kolejowego przede wszystkim miastom liczącym ponad 10 tys. mieszkańców, które nie mają odpowiedniej oferty przewozów pasażerskich. Inwestycje mają być prowadzone do 2032 r. Wśród nich znalazła się modernizacja linii kolejowych nr 177 i 294 z Raciborza do Racławic Śląskich przez Głubczyce. Czytaj więcej: Głubczyce wrócą na kolejową mapę Polski.

Kolej dużych prędkości a przepustowość sieci

Rozwój kolei dużych prędkości może według Jana Christopha Hardera przynieść korzyści nie tylko pasażerom korzystającym z szybkich połączeń, lecz także pozostałym użytkownikom infrastruktury. – Kolej dużych prędkości to siła napędowa rozwoju gospodarczego i wzrostu. Kluczowe znaczenie ma rozdzielenie linii. Sieć dużych prędkości jest przeznaczona wyłącznie dla pociągów dużych prędkości. To pozwala uwolnić przepustowość na pozostałych liniach kolejowych. Dzięki temu można zwiększyć ruch towarowy i pasażerski równolegle do ruchu pociągów dużych prędkości – wyjaśnia.

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć w tym obszarze jest budowa linii dużych prędkości „Y”, która ma połączyć Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław. Trasa o długości ok. 480 km ma umożliwić jazdę z prędkością 300–320 km/h, a na wybranych odcinkach nawet 350 km/h. Uruchomienie pierwszego fragmentu, prowadzącego z Warszawy przez nowe lotnisko do Łodzi, zaplanowano na 2032 r. Połączenia z Poznaniem i Wrocławiem mają zostać uruchomione do końca 2035 roku.

Inwestycja jest częścią szerszych planów rozwoju Zintegrowanej Sieci Kolejowej, która zakłada budowę ok. 4700 km nowych linii, w tym 2700 km tras kolei dużych prędkości.

Polska i Czechy rozwijają współpracę transportową

Škoda Group dostarcza pociągi, tramwaje, trolejbusy i pojazdy metra, a także systemy trakcyjne, technologie cyfrowe i komponenty. W Polsce jej pojazdy można spotkać m.in. w warszawskim metrze, gdzie kursują składy Varsovia, oraz we Wrocławiu, gdzie wykorzystywane są tramwaje producenta. – Mamy naszą fabrykę w Ostrawie, tuż przy granicy z Polską. Jest to więc dla nas kluczowy rynek i element strategii dalszego rozwoju – podkreśla Jan Christoph Harder.

Rosnące znaczenie współpracy gospodarczej obu państw pokazują dane przytoczone w raporcie Instytutu Sobieskiego „Tandem Polska–Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie” z października 2026 r. Wartość polsko-czeskiej wymiany handlowej zwiększyła się z 5,4 mld euro w 2004 r. do rekordowych 39 mld euro w 2025 r. Autorzy opracowania wskazują, że dalszemu zacieśnianiu relacji gospodarczych powinien towarzyszyć rozwój infrastruktury transportowej.

Jednym z rozważanych kierunków jest poprawa połączeń kolejowych między Warszawą a Pragą. Według raportu rozwój infrastruktury mógłby skrócić czas podróży między stolicami do mniej niż czterech godzin. Obecnie przejazd zajmuje ponad osiem godzin. Autorzy opracowania wskazują również na możliwość większego zaangażowania czeskich firm w polskie projekty logistyczne.

Przedstawiciel Škoda Group zaznacza, że zagranicznym producentom nie zawsze łatwo konkurować na polskim rynku, m.in. ze względu na preferowanie rozwiązań opartych na lokalnej produkcji. – Na obecnym rynku kolejowym popyt przewyższa jednak moce produkcyjne fabryk, dlatego samorządy powinny doceniać każdego dostępnego partnera. Wymaga to uczciwych warunków przetargowych, które pozwolą konkurować technologią, a nie wyłącznie ceną. Choć nie otworzymy fabryki w Polsce, w naszych tramwajach na całym świecie wykorzystujemy wiele polskich komponentów, a nasze doświadczenie może wspierać rozwój transportu w takich miastach jak Warszawa czy Wrocław – wskazuje Jan Christoph Harder.

Współpraca polsko-czeska jest widoczna także w kooperacji firm Solaris i Škoda Group, które wspólnie rozwijają trolejbusy wykorzystywane m.in. w Sofii, Budapeszcie, Bratysławie i Pradze. Jak wskazują autorzy raportu Instytutu Sobieskiego, oba kraje mają potencjał, by rozwijać uzupełniającą się ofertę dla europejskiego rynku transportowego.

Czytaj także: Kolej przewozi coraz więcej osób. Co zmienia się na dworcach i torach?

Źródło: Newseria Biznes Fot. arch. red.

Autor:KP

Podobne artykuły