Black Friday coraz mniej spontaniczny. Polacy czekają na konkretne rabaty

Dla sklepów Black Friday będzie w tym roku szczególnym wyzwaniem. Choć 41% Polaków deklaruje chęć skorzystania z promocji, niemal połowa konsumentów uzależnia decyzję od atrakcyjności konkretnych ofert.

Black Friday coraz mniej spontaniczny. Polacy czekają na konkretne rabaty
Materiał opracowany przez

Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU

Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU - więcej niż portal

Black Friday wypada w tym roku 27 listopada, a dla wielu osób stał się momentem, w którym opłaca się odłożyć zakupy na koniec miesiąca. Sześciu na dziesięciu respondentów przesuwa część planowanych wydatków właśnie na ten termin, licząc na niższe ceny. 64% chce wtedy kupić produkty, które wcześniej już wybrało.

Według badania SMSAPI 46% Polaków wciąż nie zdecydowało, czy skorzysta z promocji na Black Friday i uzależnia to od oferty sklepów. To najwyższy wynik w historii tego badania i o 9 p.p. więcej niż rok temu. Jednocześnie 41% badanych deklaruje, że zrobi wtedy zakupy.

Decyzja zapada dopiero przy konkretnej ofercie

Zmiana nie polega na tym, że klienci odwracają się od wyprzedaży. Ubyło osób zdecydowanych z wyprzedzeniem, ale niemal cała ta grupa zasiliła badanych, którzy czekają na to, co pokażą sklepy. Odsetek tych, którzy w ogóle nie zamierzają korzystać z promocji, pozostał podobny jak rok wcześniej.

– Odpowiedź „to zależy” nie jest odmową. Ci klienci nie zrezygnowali z zakupów, lecz odłożyli decyzję do chwili, gdy zobaczą konkretne oferty, dlatego rywalizacja o nich rozstrzygnie się w ostatnich dniach przed Black Friday – komentuje Maja Wiśniewska-Hardek, Head of Marketing w SMSAPI.

Dla handlu oznacza to bardziej wymagający finał listopada. Potencjalnych nabywców nie jest wyraźnie mniej, ale większą część z nich trzeba przekonać samą jakością promocji i poziomem obniżki.

Budżet większości jest już policzony

Dwóm trzecim badanych nie sprawia problemu wskazanie kwoty, jaką planują przeznaczyć na zakupy podczas święta wyprzedaży. Niemal co trzeci respondent zamierza wydać ponad 500 zł. Z kolei udział osób, które uzależniają budżet od atrakcyjności promocji, spadł z 27% do 23%.

Najbardziej zdecydowani kupujący są też najlepiej przygotowani finansowo. W tej grupie 89% zna swój limit, a 52% planuje wydać więcej niż 500 zł. Wśród osób czekających na konkretne okazje 58% wie już, jaką ma kwotę do dyspozycji, a co piąty zakłada wydatek przekraczający 500 zł.

Jednocześnie konsumenci coraz uważniej sprawdzają, czy promocja rzeczywiście jest promocją. Prawie 60% badanych przyznaje, że zrezygnowało z zakupu, gdy aktualna cena była wyższa od najniższej ceny z ostatnich 30 dni.

– Black Friday przestał być w Polsce zakupowym odruchem, a stał się przemyślaną decyzją. Klienci nauczyli się porównywać oferty i sprawdzać najniższą cenę z ostatnich 30 dni. Prawie 60% badanych przyznaje, że zdarzyło im się zrezygnować z zakupu, gdy aktualna cena była od niej wyższa – zaznacza Maja Wiśniewska-Hardek.

Promocji szukają też w AI

Zmienia się również sposób, w jaki Polacy szukają informacji o okazjach. Z narzędzi takich jak ChatGPT, Gemini czy Perplexity korzysta w tym celu już 11% badanych wobec 5% rok wcześniej. Jeszcze większa grupa chciałaby robić to w przyszłości: 13% respondentów wskazało taką odpowiedź, podczas gdy przed rokiem było to 6%.

Rośnie też znaczenie rekomendacji podawanych przez sztuczną inteligencję. Dla 7% badanych są one jednym z powodów wyboru konkretnego sklepu internetowego, podczas gdy rok wcześniej deklarowało to 2% osób.

– Rok temu pytanie czatu AI o promocje było ciekawostką, dziś robi tak co dziewiąty badany. Dla marek to kolejne wyzwanie, podobne do tego, którym kiedyś była widoczność w wyszukiwarkach. Różnica polega na tym, że czat zamiast długiej listy wyników podaje zwykle kilka rekomendacji i sklep albo się wśród nich znajdzie, albo nie – tłumaczy ekspertka SMSAPI.

Mimo tego konsumenci nadal chcą dostawać informacje bezpośrednio od sklepów. W przypadku e-maili odsetek zainteresowanych takim kontaktem jest o 8 p.p. wyższy niż liczba osób, które rzeczywiście otrzymują takie wiadomości. Przy SMS-ach różnica wynosi 7 p.p. Prawie co piąty badany chciałby dostawać promocje e-mailem lub SMS-em, ale dziś nie otrzymuje ich żadnym z tych kanałów.

Badani deklarują jednocześnie znużenie reklamami na stronach sklepów, w wyszukiwarkach, mediach społecznościowych i tradycyjnych kanałach.

Rabat nie zawsze oznacza oszczędność

Ostrożniejsze podejście do zakupów nie usuwa ryzyka dla domowego budżetu. Klaudia Sibielak, ekspertka ds. finansów osobistych i koordynatorka Finax na Polskę, zwraca uwagę, że nawet 40% obniżki może skończyć się wyższym wydatkiem, jeśli produkt nie był wcześniej planowany.

– Black Friday to paradoks: możemy kupić coś o 40% taniej, a jednocześnie pogorszyć swoją sytuację finansową. Rabat nie jest oszczędnością, jeśli skłania nas do zakupu czegoś, czego wcześniej nie planowaliśmy. Dodatkowo płatności odroczone mogą tworzyć złudzenie, że stać nas na więcej – komentuje ekspertka. – Tymczasem każda złotówka wydana pod wpływem impulsu ma swój koszt alternatywny – mogłaby zasilić poduszkę finansową lub pracować na przyszłe cele. Nie chodzi o rezygnację z przyjemności, lecz o zachowanie proporcji – wskazuje.

Ekspertka przypomina też o kumulacji zobowiązań. Kilka płatności zaciągniętych pod koniec listopada może mocno obciążyć budżet w grudniu, kiedy dochodzą już wydatki świąteczne.

Wysoki obrót to nie to samo co zysk

Po stronie sklepów Black Friday również nie jest prostym sukcesem. Wysoka liczba zamówień nie musi oznaczać wysokiej marży, bo wynik pomniejszają rabaty, reklama, płatności, dostawa oraz późniejsze zwroty. Stawki reklamowe rosną przed sezonem wyprzedaży, a nieudane transakcje mogą kończyć się utratą koszyka.

Według danych Ingrid przytoczonych w komentarzu Bartosza Sawickiego, prezesa Meest Transfer, w badanych sklepach z modą, obuwiem i artykułami sportowymi tygodnie największej sprzedaży w 2025 r. przyniosły średnio o 65% więcej zamówień, ale też o 33% więcej zwrotów niż zwykle. Druga fala odesłań trafiała do magazynów jeszcze w połowie stycznia.

– Dlatego sama wartość sprzedaży niewiele mówi o opłacalności promocji. Od przychodu trzeba odjąć nie tylko rabat i koszt reklamy, ale też obsługę płatności, dostawę oraz ewentualny zwrot towaru i pieniędzy. Do tego każda nieudana płatność w szczycie sprzedaży może oznaczać utracony koszyk – tłumaczy ekspert.

Najmocniejsze kategorie pozostają bez zmian

W zainteresowaniu Black Friday od lat dominują te same grupy towarów. Na podium pozostają odzież i obuwie, elektronika oraz kosmetyki. Zmieniła się jednak skala zainteresowania pierwszymi dwiema kategoriami: planujący zakup odzieży i obuwia jest o 5 p.p. mniej niż rok wcześniej, a sprzętu RTV i małej elektroniki o 7 p.p. Pozostałe kategorie utrzymały wyniki zbliżone do ubiegłorocznych.

Czytaj także: Czy zakupy online są bezpieczne? Największy strach budzi utrata pieniędzy

Źródło: 300Gospodarka Fot. Magnific

Autor:KP

Podobne artykuły