Dlaczego pracownicy odchodzą? Problemem może być sposób zarządzania

16 października obchodzony jest Dzień Szefa, który stanowi okazję do zwrócenia uwagi na relacje między przełożonymi a pracownikami i znaczenie dobrego zarządzania. Wyniki badania InterviewMe przeprowadzonego wśród 621 pracowników w Polsce pokazują, że niewłaściwe praktyki menedżerskie pozostają częstym problemem. 71% respondentów uważa, że złe zarządzanie jest powszechne, a 32% odeszło z pracy z powodu zachowania przełożonego. Wśród konsekwencji takich sytuacji wymieniane są wypalenie zawodowe, spadek zaangażowania i większa rotacja pracowników.

Niewłaściwe zarządzanie problemem w polskich firmach

Z badania InterviewMe wynika, że 49% ankietowanych uważa złe zarządzanie wśród przełożonych w Polsce za raczej częste, a 22% za bardzo częste. Łącznie 71% respondentów postrzega więc niewłaściwe praktyki menedżerskie jako powszechny problem. Odmiennego zdania jest 29% badanych, którzy uznają je za rzadkie lub bardzo rzadkie.

Jednym z najczęściej wskazywanych problemów jest faworyzowanie wybranych pracowników. Takie zachowanie przełożonych wymieniło 48% respondentów. Niewiele mniej, bo 46%, zwróciło uwagę na nierówne traktowanie przy podziale obowiązków i obciążeniu pracą. Z kolei 44% badanych doświadczyło zmieniania oczekiwań lub wymagań już w trakcie realizacji zadań.

Wśród innych niepożądanych praktyk znalazły się mikrozarządzanie, wskazane przez 36% ankietowanych, oraz tworzenie atmosfery ciągłego pośpiechu i kryzysu, na które zwróciło uwagę 35% respondentów. Co trzeci badany zetknął się z pomijaniem w komunikacji zespołowej lub nieprzyjazną atmosferą pracy. Natomiast 30% ankietowanych wskazało na przypisywanie sobie przez przełożonych zasług zespołu, a tyle samo uważa, że ich szef nie ma odpowiednich kompetencji do pełnienia funkcji menedżerskiej.

Problem dotyczy również sposobu traktowania pracowników. Presji psychicznej lub zastraszania ze strony przełożonego doświadczyło 24% uczestników badania. Taki sam odsetek wskazał na podważanie kompetencji pracownika w obecności innych osób, a 29% na publiczną krytykę lub upokarzanie. Z kolei 18% ankietowanych spotkało się z naruszaniem granic czasu wolnego, np. przez nieuzasadnione kontakty służbowe poza godzinami pracy. Niepożądane zachowania o charakterze osobistym, takie jak dwuznaczne komentarze czy niechciany flirt, wskazało 10% badanych.

Według Dominiki Kowalskiej, ekspertki kariery InterviewMe, problem nie ogranicza się do organizacji pracy i stylu zarządzania. – Niepokojące jest to, że już co piąty badany wskazuje na doświadczenie presji psychicznej lub zastraszania ze strony przełożonego, a co dziesiąty zetknął się z niepożądanymi zachowaniami o charakterze osobistym. Nawet jeśli tego typu sytuacje zdarzyły się tylko raz, był to o jeden raz za dużo. W relacjach zawodowych granice powinny być jasno określone, ponieważ mają realny wpływ na poczucie bezpieczeństwa i komfort pracy – zaznacza.

Wypalenie, spadek zaangażowania i większa rotacja

Niewłaściwe zarządzanie może mieć konsekwencje nie tylko dla poszczególnych pracowników, ale również dla wyników i stabilności organizacji. Wśród najpoważniejszych skutków ankietowani najczęściej wymieniali wypalenie zawodowe i wyczerpanie, które wskazało 49% respondentów. Na drugim miejscu znalazła się wysoka rotacja pracowników, wymieniona przez 48% badanych, a na trzecim spadek zaangażowania w pracę, wskazany przez 47%.

Co trzeci ankietowany zwrócił uwagę na niski poziom zaufania w zespole (31%) oraz konflikty i napięcia między pracownikami (30%). Pogorszenie zdrowia psychicznego zatrudnionych wskazało 24% respondentów. Rzadziej wymieniano gorsze wyniki i niezrealizowane cele biznesowe (16%) oraz zahamowanie rozwoju zawodowego pracowników (10%).

Dane pokazują, że sposób zarządzania zespołem może wiązać się z problemami wykraczającymi poza relacje między pracownikiem a przełożonym. Spadek motywacji, konflikty i przeciążenie obowiązkami mogą utrudniać współpracę, a odejścia zatrudnionych zwiększać potrzebę rekrutacji i wdrażania nowych osób.

Co trzeci pracownik odszedł z powodu szefa

Wpływ relacji z przełożonym na decyzje zawodowe widać również w odpowiedziach dotyczących zmiany pracy. Aż 62% uczestników badania przyznało, że rozważało odejście z pracy z powodu zachowania szefa. W tej grupie 32% respondentów faktycznie złożyło wypowiedzenie, a kolejne 30% poważnie brało pod uwagę taki krok. Jednocześnie 25% ankietowanych nie rozważało odejścia mimo niezadowolenia z przełożonego. Pozostałe 13% zadeklarowało, że nigdy nie wiązało decyzji o zmianie pracy z zachowaniem szefa.

Wyniki wskazują, że niewłaściwe relacje na linii pracownik–przełożony mogą być istotnym czynnikiem wpływającym na utrzymanie zatrudnienia. Dla firm oznacza to ryzyko utraty osób, które decydują się odejść niekoniecznie z powodu warunków finansowych czy zakresu obowiązków, ale ze względu na sposób zarządzania zespołem.

Kompetencje menedżerskie mają znaczenie

Jedną z przyczyn problemów z zarządzaniem może być sposób obsadzania stanowisk kierowniczych. Jak wskazują autorzy raportu InterviewMe, w części organizacji awans na menedżera jest konsekwencją dobrych wyników w pracy specjalistycznej, ale nie zawsze wiąże się z odpowiednim przygotowaniem do kierowania ludźmi. Kompetencje zawodowe nie muszą bowiem oznaczać umiejętności delegowania zadań, rozwiązywania konfliktów czy budowania relacji w zespole. Znaczenie ma także dostęp do szkoleń menedżerskich, jasne zasady oceny pracy przełożonych oraz możliwość bezpiecznego zgłaszania problemów przez podwładnych.

Istotnym wyzwaniem jest również kultura organizacyjna, w której najważniejsze są wyniki, a sposób ich osiągania schodzi na dalszy plan. Tolerowanie niewłaściwych zachowań kierowniczych może pogłębiać problemy z atmosferą pracy i przyczyniać się do odejść pracowników.

Z perspektywy pracodawców wyniki badania zwracają uwagę na znaczenie jakości zarządzania w budowaniu stabilnych zespołów. Jasne oczekiwania, sprawiedliwy podział obowiązków, odpowiedzialność za podejmowane decyzje i właściwa komunikacja mogą zdaniem specjalistów ograniczać ryzyko konfliktów oraz utraty zaangażowania.

Czytaj także:

Pieniądze to nie wszystko. Czego pracownicy oczekują od swoich pracodawców?

Dobry menedżer oczami Polaków: wsparcie, humor i pozytywne nastawienie