.png){kind=logo}
Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU
Platforma Gospodarcza PLUSYdlaBIZNESU - więcej niż portal
Do Państwowej Inspekcji Pracy w ciągu ostatnich sześciu lat wpłynęło blisko 7 tys. skarg dotyczących urlopów wypoczynkowych. W samym 2026 r., do końca lipca, inspekcja zarejestrowała ok. 800 takich zgłoszeń, czyli 54% liczby skarg odnotowanych w całym poprzednim roku. PIP przypomina pracodawcom, że zaległego urlopu za poprzedni rok należy udzielić najpóźniej do 30 września.
Zgodnie z przepisami prawa pracy pracownik powinien wykorzystać urlop wypoczynkowy w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo. Jeżeli nie zostanie on wykorzystany do końca roku, staje się urlopem zaległym i pracodawca powinien udzielić go najpóźniej do 30 września kolejnego roku kalendarzowego.
Termin ten nie obejmuje urlopu na żądanie. Pracownik może skorzystać z niego w wymiarze do czterech dni w każdym roku kalendarzowym. Niewykorzystane dni urlopu na żądanie nie zachowują jednak tego szczególnego charakteru i po zakończeniu roku stają się częścią urlopu wypoczynkowego.
Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że obowiązek udzielenia pracownikowi zaległego urlopu spoczywa na pracodawcy. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego może on skierować pracownika na zaległy wypoczynek również wtedy, gdy pracownik nie wyraża na to zgody. Nieudzielenie urlopu wypoczynkowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i może skutkować grzywną od 1 tys. do 60 tys. zł.
Skala problemu znajduje odzwierciedlenie w liczbie skarg kierowanych do inspekcji pracy. Jak poinformowała PIP, w ciągu ostatnich sześciu lat otrzymała ich blisko 7 tys. Najwięcej zgłoszeń odnotowano w 2021 r., a najmniej w 2023 r. Do końca lipca 2026 r. zarejestrowano ok. 800 skarg dotyczących urlopów wypoczynkowych. To 54% liczby zgłoszeń zarejestrowanych w całym 2025 r.
Największa część skarg, ok. 3,6 tys., dotyczyła nieprawidłowości związanych z udzielaniem urlopu wypoczynkowego. Zgłaszane problemy dotyczyły przede wszystkim obowiązku udzielenia urlopu w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo, a także zasad korzystania z urlopu na żądanie.
PIP wskazuje, że od 2021 r. ok. 30% skarg dotyczących urlopów jest uznawanych w całości lub części za zasadne. W 2026 r. odsetek takich zgłoszeń wynosi dotychczas niemal 20%, natomiast ponad 16% spraw pozostaje jeszcze w toku.
Inspekcja przypomina również o zasadach planowania urlopów. Prawo do wypoczynku jest realizowane m.in. poprzez udzielanie urlopu zgodnie z planem urlopów. Przepisy pozwalają jednak pracodawcy odstąpić od jego ustalania, jeśli w zakładzie nie działa zakładowa organizacja związkowa albo organizacja taka wyraziła zgodę na rezygnację z planu. W takiej sytuacji termin urlopu ustalany jest po porozumieniu pracodawcy z pracownikiem. Urlop na żądanie, ze względu na swoją szczególną konstrukcję, pozostaje poza planem urlopów.
Data 30 września ma znaczenie również w kontekście przedawnienia roszczenia o udzielenie niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w naturze. Tego dnia rozpoczyna się bieg trzyletniego terminu przedawnienia takiego roszczenia.
Pracownik, który ma jednocześnie urlop zaległy i urlop przysługujący za bieżący rok, powinien w pierwszej kolejności wykorzystać urlop zaległy. Kolejne dni wolne powinny być więc zaliczane na poczet wcześniejszego urlopu aż do jego wykorzystania, o ile roszczenie o jego udzielenie nie uległo już przedawnieniu.
Dla pracodawców oznacza to, że do końca września powinni sprawdzić stan niewykorzystanych urlopów swoich pracowników i zapewnić udzielenie zaległego wypoczynku w wymaganym terminie.
fot. magnific.com
oprac. /kp/
