Pierwszy kwartał 2026 r. przyniósł poprawę kondycji finansowej średnich i dużych przedsiębiorstw niefinansowych – wynika z danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Wskaźnik rentowności obrotu netto osiągnął poziom 3,8%, co oznacza wzrost o 0,4 p.p. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Na poprawę wyników wpłynął przede wszystkim szybszy wzrost przychodów niż kosztów działalności.

Jak wskazuje Aleksandra Wejt-Knyżewska, starsza analityczka w Zespole Wsparcia Badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego, w okresie od stycznia do marca przychody firm zwiększyły się o niemal 6% rok do roku, natomiast wskaźnik poziomu kosztów obniżył się do 95,1%. – Na poprawę wyników przedsiębiorstw mogły wpłynąć zmiany w strukturze kosztów – udział zużycia materiałów i energii był o 2 p.p. mniejszy rok do roku i wynosił 40% kosztów przedsiębiorstw. Nieznacznie wzrósł udział kosztów pracowniczych (wynagrodzeń oraz ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń), które stanowiły prawie 22% poniesionych kosztów. Mimo ich wzrostu firmy były w stanie utrzymać poprawę rentowności dzięki wyższej dynamice przychodów i ograniczeniu części innych kosztów działalności – tłumaczy ekspertka.

Najwyższą rentowność obrotu netto w pierwszym kwartale osiągnęły firmy działające w sektorze wytwarzania i zaopatrywania w energię oraz przedsiębiorstwa związane z informacją i komunikacją. W obu przypadkach wskaźnik wyniósł 8%. Największą poprawę wyników zanotowały natomiast firmy z branży górniczej, gdzie rentowność wzrosła o 14 p.p. względem pierwszego kwartału 2025 r. Rok wcześniej sektor ten notował ujemny wynik na poziomie -8%. – Taka zmiana mogła wynikać z efektu niskiej bazy, a także wzrostu cen w sektorze – wyjaśnia Aleksandra Wejt-Knyżewska. Jak dodaje, największe pogorszenie rentowności zanotowano w budownictwie (spadek w ciągu roku o 2,2 p.p.). Pomimo utrzymującego się popytu sektor nadal mierzy się z wysokimi kosztami pracy i relatywnie niskimi marżami.

Widać również wzrost aktywności inwestycyjnej przedsiębiorstw. Nakłady inwestycyjne w pierwszym kwartale 2026 r. wyniosły 42,4 mld zł i były o blisko 9% wyższe niż rok wcześniej w ujęciu cen stałych. Największy wzrost inwestycji odnotowały firmy związane z transportem i gospodarką magazynową, gdzie wydatki zwiększyły się o 49%. Wpływ na taki wynik miał m.in. efekt niskiej bazy z 2025 r., kiedy aktywność inwestycyjna była wyraźnie słabsza.

Największy spadek inwestycji wystąpił natomiast w przedsiębiorstwach zajmujących się obsługą rynku nieruchomości. Wydatki w tym sektorze zmniejszyły się o 27%, podczas gdy rok wcześniej branża notowała bardzo wysoki wzrost inwestycji. – Może to być związane z efektem wysokiej bazy oraz większej ostrożności przedsiębiorstw wobec projektów kapitałochłonnych czy wymagających długiego okresu zwrotu – wskazuje analityczka PIE.

Aleksandra Wejt-Knyżewska zwraca uwagę, że choć dane dotyczące wyników finansowych i inwestycji wskazują na poprawę sytuacji przedsiębiorstw, nastroje wśród firm pozostawały umiarkowane. – Wśród dużych przedsiębiorców przez cały kwartał nastroje pozytywne przeważały nad negatywnymi, a w średnich firmach początek roku przyniósł przewagę ocen pozytywnych, która w lutym i marcu osłabła na rzecz przewagi nastrojów negatywnych. Jednocześnie komponent MIK dotyczący płynności finansowej przez cały kwartał utrzymywał się powyżej poziomu neutralnego (100 pkt.), a oceny dotyczące inwestycji pozostawały relatywnie niskie (63,2-98,3 pkt.), choć nadal wyraźnie wyższe niż w maju 2025 r., gdy wskaźnik inwestycyjny wyniósł 40,4 pkt. dla dużych firm, a dla średnich 51,7 pkt. Może to wskazywać, że przedsiębiorstwa stopniowo odbudowywały skłonność do inwestowania, ale z ostrożnością podchodziły do bardziej kapitałochłonnych projektów – podsumowuje ekspertka.

fot. arch. red.
oprac. /kp/