Polskie przedsiębiorstwa coraz częściej łączą długofalowe strategie rozwoju z ostrożnym i elastycznym podejściem do bieżącego zarządzania. Takie wnioski płyną z najnowszego badania Miesięcznego Indeksu Koniunktury przygotowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny. Wyniki pokazują, że mimo pogarszającej się koniunktury wiele firm nadal planuje działania w perspektywie wykraczającej poza bieżące funkcjonowanie.

Jedna trzecia przedsiębiorstw deklaruje, że realizuje strategie wieloletnie, obejmujące m.in. inwestycje i rozwój działalności. Kolejne 12% firm planuje działania w horyzoncie od roku do dwóch lat, natomiast prawie jedna czwarta przedsiębiorców wskazuje na perspektywę od sześciu do dwunastu miesięcy. Jednocześnie część podmiotów ogranicza planowanie do krótszego okresu. Co dziesiąta firma działa w perspektywie nieprzekraczającej trzech miesięcy, a 5% przyznaje, że podejmuje decyzje wyłącznie w reakcji na bieżące wydarzenia rynkowe.

Badanie pokazuje również różnice pomiędzy przedsiębiorstwami o różnej wielkości. – Co ciekawe, stosunkowo duży odsetek mniejszych firm deklaruje długookresowe strategie i plany inwestycyjne – wśród mikrofirm jest 36% wskazań na działania w wieloletnim horyzoncie, wśród małych – 37%. Natomiast aż 42% dużych firm przyznaje, że ze względu na zmienność koniunktury, mając tylko ogólne strategie, działa w perspektywie od sześciu do dwunastu miesięcy. Warto jednak podkreślić, że strategie dużych przedsiębiorstw są bardziej złożone i wymagają częstszych aktualizacji niż wizje rozwoju małych podmiotów. Podobnie jest ze skalą inwestycji – tłumaczy Katarzyna Zybertowicz, starsza analityczka w Zespole Wsparcia Badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Widoczne są także różnice pomiędzy branżami. Handel i produkcja należą do sektorów, w których częściej występuje planowanie długoterminowe. Wieloletnie strategie deklaruje odpowiednio 46% firm handlowych i 39% przedsiębiorstw produkcyjnych, a ponad połowa podmiotów z tych branż planuje działalność co najmniej w perspektywie rocznej. Odmienna sytuacja występuje w transporcie i budownictwie, gdzie większe znaczenie mają krótsze horyzonty planowania i elastyczne dostosowywanie działań do zmieniającej się sytuacji rynkowej. – Szczególnie w transporcie widoczny jest wysoki udział firm planujących w perspektywie do pół roku, co potwierdza większą wrażliwość branży na zmienność popytu i warunków rynkowych – zwraca uwagę ekspertka.

Według autorów badania obecna sytuacja gospodarcza wpływa na wzrost ostrożności wśród przedsiębiorców. Majowa wartość Miesięcznego Indeksu Koniunktury spadła do poziomu 94,5 pkt., co oznacza przewagę nastrojów pesymistycznych nad optymistycznymi. Mimo to wiele firm utrzymuje stabilność finansową. Ponad połowa przedsiębiorstw deklaruje, że posiada środki pozwalające na funkcjonowanie przez okres dłuższy niż trzy miesiące, a kolejne 34% ma zabezpieczenie finansowe na dwa do trzech miesięcy działalności. – W czasie pomiaru MIK (od 2021 r.) około połowa firm, mimo szoków, utrzymuje niezły poziom płynności. To ogranicza presję na natychmiastowe działania ratunkowe i drastyczne cięcia kosztów, ale jednocześnie sprzyja zachowawczemu podejściu oraz większej ostrożności w planowaniu dalszych działań – wskazuje Katarzyna Zybertowicz.

Ekspertka podkreśla, że przedsiębiorstwa nie rezygnują z planów rozwojowych, ale coraz częściej realizują je etapami i z większą ostrożnością podchodzą do bardziej ryzykownych inwestycji. – Coraz wyraźniej widoczny jest model łączenia długoterminowej orientacji strategicznej z krótszym horyzontem operacyjnego zarządzania, co znajduje odzwierciedlenie w strukturze deklarowanych planów przedsiębiorstw. Firmy nie wycofują się z planów rozwojowych, ale zmieniają styl zarządzania – wzmacniają kontrolę kosztów, dzielą inwestycje na etapy i budują większą odporność na wstrząsy. Oznacza to stopniowe odejście od planowania opartego na założeniu względnej stabilności na rzecz funkcjonowania w warunkach trwałej zmienności, w których elastyczność i zdolność szybkiego reagowania stają się równie ważne jak sama strategia – podsumowuje Katarzyna Zybertowicz.

fot. magnific.com
oprac. /kp/