Rybnik walczy z marnowaniem jedzenia. Żywność trafia do potrzebujących

Ponad 27 ton żywności o wartości ok. 270 tys. zł przetworzono od początku tego roku w sześciu kuchniach społecznych działających w Rybniku. Produkty, które mogłyby się zmarnować, są wykorzystywane do przygotowywania posiłków dla osób potrzebujących. W akcję mogą włączać się również mieszkańcy, którzy chcą zostać wolontariuszami.

Kuchnie społeczne są jednym z elementów miejskich działań związanych zarówno z pomocą osobom znajdującym się w trudnej sytuacji, jak i ograniczaniem marnowania żywności. Produkty trafiają do nich m.in. ze sklepów wielkopowierzchniowych. Z otrzymanych składników przygotowywane są posiłki, zależnie od tego, jakie produkty są w danym momencie dostępne. Często są to zupy z dodatkiem mięsa lub innych składników, które następnie trafiają do lodówek społecznych.

Jedną z rybnickich kuchni jest „Wspólny Stół” przy ul. Zebrzydowickiej. To nie tylko miejsce przygotowywania jedzenia, ale również przestrzeń spotkań i budowania relacji między mieszkańcami. Trzy razy w tygodniu odbywa się tam wydawanie gorących posiłków. W ten sposób żywność, która nie znalazłaby już zastosowania w sprzedaży, może zostać wykorzystana i trafić do osób, które jej potrzebują.

Skala problemu, któremu próbują przeciwdziałać tego typu inicjatywy, jest duża. Według danych projektu PROM w Polsce marnuje się ok. 4,8 mln ton żywności rocznie. Ok. 60% tej ilości przypada na gospodarstwa domowe, co oznacza niemal 3 mln ton jedzenia wyrzucanego przez konsumentów. Pozostała część strat powstaje między innymi podczas produkcji rolniczej, przetwórstwa, handlu i gastronomii.

Zgodnie z raportem Banków Żywności „Nie marnuj jedzenia 2025” do marnowania jedzenia przyznaje się 63% Polaków, co oznacza wzrost z 45% w 2024 r. Na liście najczęściej wyrzucanych artykułów dominuje pieczywo (55%), a także owoce i warzywa (46% i 44%). Główną przyczyną jest upłynięcie terminu przydatności do spożycia (57%). Marnowanie żywności oznacza tymczasem nie tylko stratę pieniędzy, ale też zasobów wykorzystanych do jej wyprodukowania, takich jak woda, energia czy praca.

Rybniczanie mogą aktywnie włączyć się w działalność kuchni społecznych. Wolontariusze pomagają m.in. w przygotowywaniu posiłków, a udział w dyżurach jest również okazją do poznania innych osób i wspólnego działania na rzecz lokalnej społeczności. Praca ma charakter wolontaryjny i nie jest wynagradzana. Osoby zainteresowane mogą zgłosić się do koordynatora wybranej kuchni i ustalić termin pierwszego dyżuru.

Przykład Rybnika pokazuje, że ograniczanie marnowania jedzenia może być połączone z bezpośrednią pomocą mieszkańcom. Produkty, które w innym przypadku mogłyby trafić do odpadów, są wykorzystywane do przygotowania posiłków i przekazywane osobom, które ich potrzebują.

fot. magnific.com
oprac. /kp/