Park Kulturowy w centrum Rybnika. Pierwsze efekty porządkowania przestrzeni

Wprowadzenie Parku Kulturowego "Centrum Starego Rybnika" 1 czerwca 2024 r. zapoczątkowało proces systematycznego porządkowania historycznego centrum miasta. Jako jedna z pięciu ustawowych form ochrony zabytków w Polsce park kulturowy pozwala na kompleksowe dbanie nie tylko o pojedyncze obiekty, ale o całą tkankę miejską, w tym układ urbanistyczny, współczesną zabudowę i tereny zielone. Nowe regulacje mają na celu wypracowanie standardów estetycznych, które będą obowiązywać wszystkich właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców w równym stopniu, kończąc tym samym okres, w którym obiekty zabytkowe podlegały surowszym rygorom niż budynki sąsiadujące.

Jak podkreśla magistrat, realizacja założeń uchwały opiera się przede wszystkim na dialogu z lokalnym biznesem, wyjaśniając zasady funkcjonowania parku kulturowego i możliwości dostosowania działalności do nowych wytycznych. Efektem tych rozmów jest wydanie przez Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków 92 pozytywnych opinii dotyczących reklam, szyldów i oznakowania lokali.

Proces zmian jest wspierany dofinansowaniem ze strony samorządu. W budżecie na lata 2023–2025 na działania związane z estetyką przestrzeni i ochroną dziedzictwa zarezerwowano kwotę przekraczającą 4,1 mln zł. Jednocześnie miasto dba o egzekwowanie nowych przepisów, co znajduje odzwierciedlenie w statystykach straży miejskiej. Funkcjonariusze przeprowadzili dotąd 57 interwencji, które w większości zakończyły się pouczeniami, nałożono też dwa mandaty.

– Zmiany sprzyjają także lokalnym przedsiębiorcom. Regulacje eliminują handel obwoźny i działalność sezonową prowadzoną w bramach, przejściach czy z pojazdach, promując stabilne, lokalne biznesy płacące podatki w Rybniku. Wbrew obawom park kulturowy nie oznacza wysokich wydatków. Ograniczenie liczby reklam i dopuszczenie prostych form oznakowania, przekłada się na niższe koszty dla przedsiębiorców. Miasto nie wymaga kosztownych remontów ani wymiany wszystkich szyldów. Już dziś kilkudziesięciu właścicieli lokali skonsultowało swoje szyldy i witryny z konserwatorem zabytków, a w centrum Rybnika funkcjonują miejsca działające zgodnie z nowymi wytycznymi. Widać już pierwsze efekty tych pozytywnych zmian w Centrum Starego Rybnika – podkreśla rybnicki urząd miasta.

fot. arch. red., UM Rybnik
oprac. /kp/