Głębokie Doły zostaną rezerwatem przyrody. Ochroną objęto ponad 180 ha lasów

Od 6 października Głębokie Doły im prof. Floriana Celińskiego będą miały formalny status rezerwatu przyrody. Zgodnie z zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach objętych ochroną będzie ponad 180 ha cennych lasów Nadleśnictwa Rybnik. Rezerwat leży m.in. na terenie sołectwa Ksiązenice i znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich.

Oznacza to długofalowe zabezpieczenie fragmentu lasu, który ma znaczenie nie tylko przyrodnicze, lecz także krajobrazowe i dydaktyczne. 

Jakie wartości mają być chronione

Głównym celem powołania rezerwatu jest zachowanie ekosystemu leśnego o cechach naturalnych, z przewagą buczyn, a także ochronę terenów źródliskowych i dolin potoków. Obszar tworzą trzy enklawy powiązane wspólnym przedmiotem ochrony, a dodatkowo ustanowiono otulinę o powierzchni 172,01 ha.

– Utworzenie rezerwatu ma na celu zabezpieczyć wartości przyrodnicze tego miejsca w długiej perspektywie. 183,65 ha lasów objętych ochroną obejmuje m.in. stare drzewa, w tym o wymiarach pomnikowych, źródliska, doliny potoków, wąwozy i siedliska wielu gatunków – tłumaczy Mirosława Mierczyk-Sawicka, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach.

Przyroda, która przyciąga uwagę specjalistów

Na obszarze Głębokich Dołów stwierdzono obecność wielu rzadkich organizmów. Wśród nich są zgniotek cynobrowy, szklarnik leśny, żaba zwinka, siniak, rzadkie gatunki dzięciołów, muchołówka białoszyja, gąsiorek, orzesznica oraz osiem gatunków nietoperzy.

Ważną rolę odgrywa też martwe drewno, które stanowi miejsce życia i źródło pokarmu dla grzybów oraz owadów. To właśnie takie procesy naturalne są jednym z powodów, dla których teren uznano za wart szczególnej ochrony.

Co to oznacza dla mieszkańców i odwiedzających

Prace nad rezerwatem prowadzono z uwzględnieniem potrzeb lokalnej społeczności. Rozmowy dotyczyły tego, jak pogodzić ochronę cennego ekosystemu z dotychczasowym korzystaniem z uroczyska przez mieszkańców oraz z jego rekreacyjnym i turystycznym znaczeniem.

Po spotkaniach z mieszkańcami przeprowadzono też oględziny terenu, aby określić zakres udostępnienia oczekiwany przez społeczność. Jak zaznacza Przemysław Skrzypiec, zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody, celem jest trwałe zachowanie najcenniejszych wartości dla przyszłych pokoleń przy jednoczesnym poszanowaniu potrzeb osób korzystających z tego miejsca. – Rezerwat przyrody oznacza przede wszystkim gwarancję, że jego najcenniejsze wartości, które zarówno dla przyrody, jak i dla mieszkańców korzystających z terenu zostaną zachowane nie tylko w krótkiej perspektywie, ale trwale dla przyszłych pokoleń, tak aby dzieci czy wnuki mogły go zobaczyć takim, jakim zapamiętali ten las ich ojcowie i dziadkowie. W przypadku Głębokich Dołów bardzo ważne było dla nas, aby ochrona przyrody szła w parze z poszanowaniem potrzeb osób, które od lat korzystają z tego miejsca. Dlatego wsłuchaliśmy się w głosy mieszkańców, analizowaliśmy zgłaszane przez nich oczekiwania i uwzględnialiśmy je w pracach nad ostatecznym kształtem rezerwatu i zakresem jego udostępnienia – podkreśla.

Obszar nie będzie więc całkowicie wyłączony z użytkowania. Nadal będzie można poruszać się po wyznaczonych trasach pieszo i rowerem, a w określonych miejscach także spacerować z psami oraz zbierać grzyby.

Wieloletnia droga do ochrony

Historia starań o objęcie Głębokich Dołów ochroną sięga 1993 r. Wtedy prof. Florian Celiński i Andrzej Czylok przygotowali „Ocenę walorów przyrodniczo-krajobrazowych uroczyska Głębokie Doły - Nadleśnictwo Rybnik”, wskazując na przyrodniczą wartość tego terenu i proponując ochronę ok. 100 ha lasów.

Duży udział w rozpoznaniu walorów obszaru mieli także lokalni przyrodnicy, w tym Tadeusz Krotoski, wieloletni orędownik utworzenia rezerwatu. W 2024 r. wnioski o jego powołanie złożyły Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego oraz Klub Przyrodników, który ujął to miejsce w bazie propozycji „Rezerwaty przyrody czas na comeback!”.

Nazwa rezerwatu upamiętnia profesora Floriana Celińskiego, współautora pierwszego opracowania dotyczącego walorów przyrodniczych „Głębokich Dołów”. Pomysł jego uhonorowania został zarekomendowany przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody, a po zgodzie rodziny znalazł się w zarządzeniu.

Zachęcamy do zapoznania się z artykułami na naszym portalu, w których regularnie opisujemy najciekawsze lokalne atrakcje, malownicze szlaki i wyjątkowe zabytki polsko-czeskiego pogranicza, które stanowią idealny cel zarówno na krótki weekend, jak i dłuższy urlop:

Wieża Skolnity w Wiśle z tytułem „Budowa XXI wieku”

Frydek-Mistek rewitalizuje dawne zakłady włókiennicze

Mają ponad sto lat i znów wyglądają jak dawniej. Odnowiono zabytkowe rzeźby w Opawie