Spośród 500 postulatów deregulacyjnych opublikowanych przez Inicjatywę SprawdzaMY 128 zostało już wdrożonych. Zmiany objęły m.in. obszary bezpośrednio związane z rynkiem pracy, przedsiębiorczością i funkcjonowaniem gospodarki. Wśród obowiązujących rozwiązań znalazły się przepisy umożliwiające cyfrową komunikację z pracownikiem zamiast dokumentacji papierowej, co ma ograniczyć formalności i koszty po stronie pracodawców. Wprowadzono także możliwość wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jednocześnie z wynagrodzeniem. Istotnym elementem zmian są również dotacje podmiotowe dla uczelni, które mają zapewnić stabilniejsze finansowanie i sprzyjać rozwojowi kapitału ludzkiego.

Znaczące ułatwienia objęły także zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Wdrożone postulaty przewidują szybszą rejestrację firm oraz zmiany w przepisach umożliwiające notariuszom dokonywanie wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego i ksiąg wieczystych. Rozwiązania te mają skrócić czas trwania procedur, zwiększyć bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz ograniczyć obciążenia administracyjne przedsiębiorców.

Ważnym elementem walki z biurokracją są również zmiany w Zintegrowanym Planie Inwestycyjnym, który miał ułatwiać współpracę gmin z inwestorami i przyspieszać realizację lokalnych inwestycji, takich jak budowa mieszkań, szkół czy terenów rekreacyjnych. Dotychczasowe przepisy były oceniane jako zbyt skomplikowane i czasochłonne, co ograniczało wykorzystanie tego instrumentu. Zaproponowane uproszczenia mają zwiększyć elastyczność procedur, skrócić terminy oraz usunąć bariery prawne, co może przełożyć się na wzrost liczby inwestycji, miejsc pracy i korzyści dla społeczności lokalnych.

Według danych Inicjatywy SprawdzaMY do strony rządowej przekazano dotychczas 487 postulatów deregulacyjnych, z czego 332 zostały zaakceptowane przez Rządowy Zespół ds. Deregulacji. Rada Ministrów przyjęła 168 projektów, 98 zostało podpisanych przez prezydenta, a 30 zrealizowano w inny sposób, np. w formie rozporządzeń. Część propozycji znajduje się obecnie na dalszych etapach procesu legislacyjnego. 28 postulatów jest procedowanych w parlamencie, pięć nowych wpisano do Rządowego Centrum Legislacji, a sześć ujęto w Wykazie Prac Legislacyjnych rządu.

Poza obszarem gospodarczym i rynku pracy wdrożone zmiany dotyczą również funkcjonowania administracji publicznej i ochrony zdrowia. Jednym z kluczowych rozwiązań jest rozszerzenie stosowania tzw. milczącej zgody w sprawach urzędowych, co pozwala na załatwienie określonych spraw administracyjnych bez wydawania formalnej decyzji, jeżeli urząd nie zareaguje w ustawowym terminie. Wprowadzono także przepisy zapewniające lekarzom orzecznikom dostęp do danych zgromadzonych w Internetowym Koncie Pacjenta. Dzięki temu osoby ubiegające się o orzeczenia zdrowotne nie muszą kompletować papierowej dokumentacji, mimo że dane te są dostępne w formie cyfrowej. Według przedstawicieli Inicjatywy rozwiązanie to upraszcza procedury, oszczędza czas pacjentów i lekarzy oraz ogranicza koszty i liczbę zbędnych wydruków.

Od początku działalności Inicjatywy SprawdzaMY obywatele i przedsiębiorcy zgłosili ponad 16 tys. propozycji zmian w prawie, z czego ok. 70% pochodziło od obywateli. Na tej podstawie wyodrębniono siedem priorytetowych obszarów deregulacji – określanych jako Wielka Siódemka – obejmujących podatki, cyfryzację usług publicznych, wymiar sprawiedliwości, energetykę, prawo unijne, ochronę zdrowia oraz usprawnienie administracji i bezpieczeństwa. Deregulacja stanowi jeden z filarów planu gospodarczego „Polska. Rok Przełomu” zaprezentowanego przez premiera Donalda Tuska w lutym 2025 r. W ramach tego planu zapowiedziano przygotowanie pakietu rozwiązań upraszczających prawo, a kierowanie zespołem odpowiedzialnym za opracowanie propozycji deregulacyjnych powierzono Rafałowi Brzosce.

fot. freepik.com
oprac. /kp/