Polacy wciąż dostrzegają potrzebę transformacji energetycznej, jednak coraz większą wagę przywiązują do jej kosztów, bezpieczeństwa dostaw energii oraz przewidywalności całego procesu. Takie wnioski płyną z badania przeprowadzonego przez Fundację E.ON i Instytut Civey.

Z badania wynika, że 72% Polaków uważa transformację energetyczną za ważny element budowania długoterminowego dobrobytu kraju. To wynik wyższy od średniej europejskiej, która wynosi 67%. Z kolei 63% respondentów pozytywnie ocenia cel osiągnięcia neutralności klimatycznej przez Unię Europejską do 2050 r. Jednocześnie coraz więcej osób oczekuje, że zmiany będą prowadzone w sposób zapewniający stabilność cen energii i bezpieczeństwo dostaw. – Polska zajmuje szczególne miejsce w transformacji energetycznej Europy. Mamy silnie zakorzenione tradycje górnicze, ale też jako naród cenimy suwerenność. Jeżeli więc transformacja powiedzie się u nas, to uda się także w całej Europie Środkowo-Wschodniej – podkreśla Aleksandra Smyczyńska, szefowa komunikacji E.ON w Polsce.

Ekspertka dodaje, że transformację energetyczną można porównać do remontu domu. – Wiemy, że jest potrzebny, ale równocześnie chcemy wiedzieć, ile on potrwa, czy będzie bezpieczny, jaki będzie jego koszt i czy możemy w tym domu mieszkać podczas remontu. Takie jest podejście Polaków do transformacji energetycznej. Coraz bardziej ją rozumiemy, chcemy, żeby była jak najbardziej efektywna, natomiast nie chcemy za nią przepłacać, jako odbiorcy energii nie chcemy być tym obciążeni – tłumaczy.

Badanie pokazuje również, że poczucie bezpieczeństwa energetycznego wśród Polaków nieco osłabło. Obecnie 52% badanych deklaruje, że czuje się pewnie, jeśli chodzi o dostawy energii, podczas gdy rok wcześniej odsetek ten wynosił 56%. Mimo to ponad połowa ankietowanych byłaby skłonna zaakceptować wyższe koszty działań na rzecz ochrony klimatu, jeśli przełożyłyby się one na większą stabilność dostaw energii.

Zmiana podejścia społeczeństwa wiązana jest przede wszystkim z doświadczeniami ostatnich lat. – Na zmianę postaw miała wpływ przede wszystkim pandemia, kiedy uświadomiliśmy sobie, jak kruchy jest łańcuch dostaw. Następnie inwazja Rosji na Ukrainę w 2022 r., kiedy okazało się, że energia nie jest tylko kwestią gospodarki, ale też bezpieczeństwa. Zaczęliśmy o tym myśleć, zresztą nie tylko my, ale cała Europa. Ten trend widać wyraźnie również w naszych badaniach – wskazuje Aleksandra Smyczyńska.

Raport wskazuje jednocześnie na spadek aktywności Polaków w zakresie codziennych działań proekologicznych. Nadal blisko trzy czwarte respondentów uważa, że każdy może przyczyniać się do ochrony klimatu, jednak rzadziej niż przed rokiem podejmują oni konkretne działania. Odsetek osób kupujących odzież z drugiego obiegu zmniejszył się z 50% do 43%, a produkty ekologiczne wybiera obecnie 42% badanych, o 5 p.p. mniej niż rok wcześniej.

Największym poparciem społecznym cieszą się rozwiązania, których efekty są widoczne w najbliższym otoczeniu. Rozbudowę infrastruktury rowerowej popiera 63% ankietowanych. 53% badanych akceptuje budowę farm fotowoltaicznych w pobliżu miejsca zamieszkania, a 47% pozytywnie ocenia lokalizację turbin wiatrowych. W porównaniu z ubiegłym rokiem wzrosło poparcie dla energetyki słonecznej i wiatrowej, natomiast zmalało dla energetyki jądrowej. Jedynie 10% respondentów wskazuje węgiel jako preferowane źródło energii w przyszłym miksie energetycznym. – Z jednej strony bardzo chcielibyśmy mieć więcej ścieżek rowerowych. To jest bardzo pozytywny trend, a z drugiej strony jesteśmy w ogonie Europy, jeśli chodzi o elektromobilność, więc tutaj jest paradoks. Wiele dobrych rzeczy, mimo pragmatyzmu Polaków, cały czas się dzieje – zwraca uwagę Aleksandra Smyczyńska.

Badanie pokazuje również, że Polacy oczekują większego zaangażowania państwa w prowadzenie transformacji energetycznej. Respondenci zwracają uwagę przede wszystkim na potrzebę stabilnych przepisów, długofalowego planowania inwestycji i przewidywalnych zasad funkcjonowania rynku. W opinii autorów raportu właśnie przejrzystość regulacji i odpowiedzialne prowadzenie zmian mogą przesądzić o tempie oraz skuteczności transformacji energetycznej w Polsce.

Wśród rekomendacji przedstawionych w raporcie znalazły się działania oparte na zachętach zamiast dodatkowych obciążeń finansowych oraz intensywniejsza walka z dezinformacją dotyczącą energetyki. Autorzy opracowania podkreślają, że zwiększenie społecznego zaufania do transformacji będzie możliwe przede wszystkim wtedy, gdy mieszkańcy będą odczuwać jej praktyczne korzyści w postaci większego bezpieczeństwa energetycznego oraz niższych kosztów energii w przyszłości.

fot. magnific.com
oprac. /kp/