Legenda, która stała się historią. Bordynowska Pani odkrywana na nowo
MIASTO WODZISŁAW ŚLĄSKI

Więcej o:

MIASTO WODZISŁAW ŚLĄSKI

Wodzisław Śląski Bogumińska 4

Wodzisław Śląski - Północna Brama Polski

Muzeum w Wodzisławiu Śląskim otrzymało dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości 57 600 zł w ramach programu „Ochrona zabytków archeologicznych w 2026 roku”, co otwiera drogę do szerokiej prezentacji wyników unikatowych badań związanych z grobowcem Zofii Eleonory von Bodenhausen znanej w lokalnej tradycji jako Bordynowska Pani. Dzięki pozyskanym środkom jeszcze w tym roku ukaże się publikacja, która nie tylko porządkuje wiedzę o tej postaci, lecz także wzmocni potencjał turystyczny regionu, łącząc lokalną legendę z nowoczesnymi badaniami naukowymi i atrakcyjną narracją historyczną.

Historia Bordynowskiej Pani przez długi czas funkcjonowała przede wszystkim w sferze opowieści przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Jedna z nich mówiła, że miejsce jej pochówku na Grabówce zostało wyznaczone przez dwa białe woły zaprzęgnięte do wozu i puszczone wolno. Przez lata brakowało jednak odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczące jej życia. Nie było pewne, kim dokładnie była Zofia Eleonora, jak wyglądała, gdzie mieszkała, na co chorowała ani dlaczego, będąc mieszczką Brzegu, zdecydowała się na pochówek poza miastem. Zagadką pozostawało również to, dlaczego w zbiorowej pamięci zapisała się pod spolszczonym przydomkiem Bordynowskiej Pani, mimo że nosiła nazwisko Bodenhausen.

Przełom przyniosły interdyscyplinarne badania prowadzone na terenie Grabówki w latach 2015–2017 przez zespół naukowców z różnych ośrodków akademickich. Prace odbywały się pod kierunkiem archeologa Sławomira Kulpy, dyrektora Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, oraz archeologa Adriana Podgórskiego, kustosza tej placówki, we współpracy z dr. Mirosławem Furmankiem. Badania wykorzystały nowoczesne metody, w tym prospekcję geofizyczną, skaning laserowy, analizy genetyczne, badania antropologiczne i archeobotaniczne oraz rekonstrukcję twarzy. W projekt zaangażowani byli specjaliści z zakresu archeologii, historii, antropologii, konserwacji zabytków i archiwistyki, co pozwoliło spojrzeć na postać Zofii Eleonory w szerokim, europejskim kontekście kulturowym.

Jak podkreśla dyrektor muzeum Sławomir Kulpa, przeprowadzone badania przyniosły wiele nowych ustaleń. – Przeprowadzone badania przyniosły wiele faktów, które rzucają nowe światło na postać Bordynowskiej Pani. Legenda dzięki nauce staje się historią, która wydarzyła się na naszej ziemi i w innych częściach Europy. Zofia Eleonora Bodenhausen, urodzona w grabówce jako Reisewitz, ponad 300 lat temu swoim życiem pokazuje nam współcześnie żyjącym, czym są prawdziwe wartości takie jak wiara czy rodzina i co się liczy w ostatecznym rozrachunku, gdy przyjdzie nam odchodzić z tego świata. Bez względu zasługuje na pamięć nas wszystkich. Bardzo się cieszę, że będziemy mogli zaprezentować wyniki wieloletniej pracy szerszej publiczności – podkreśla.

Realizacja projektu nie ograniczy się wyłącznie do wydania książki – zarówno w wersji drukowanej, jak i on-line. Muzeum zaplanowało również działania edukacyjne i popularyzatorskie, w tym lekcje muzealne, spotkanie autorskie, panel dyskusyjny i serię tematycznych podcastów. Tego rodzaju inicjatywy mają szczególne znaczenie dla rozwoju turystyki kulturowej, ponieważ pozwalają odbiorcom nie tylko zapoznać się z wynikami badań, lecz także doświadczyć historii miejsca w sposób angażujący i nowoczesny. Grabówka i Wodzisław Śląski zyskują tym samym kolejny, silny punkt na mapie atrakcji regionu, który może przyciągać turystów zainteresowanych historią, archeologią i lokalnymi opowieściami.

fot. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim
oprac. /kp/