Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój
Jastrzębie Zdrój al. Piłsudskiego 60
UM Jastrzębie-Zdrój
Wyburzenie wieży szybowej na terenie byłej kopalni Jas-Mos w Jastrzębiu-Zdroju zakończyło kolejny etap likwidacji infrastruktury górniczej w tym miejscu. Blisko 73-metrowa konstrukcja została usunięta 19 sierpnia. Władze miasta wskazują, że teren po kopalni może w przyszłości zostać wykorzystany pod nowe inwestycje i stać się miejscem powstawania kolejnych miejsc pracy.
Wyburzenie wieży szybu przeprowadzono 19 sierpnia o godz. 15:30. Do rozbiórki żelbetowej konstrukcji wykorzystano ponad 50 kg materiałów wybuchowych, które umieszczono w ponad 800 wcześniej przygotowanych otworach. Były to ostatnie prace związane z likwidacją infrastruktury górniczej na terenie Jas-Mos. Formalny proces likwidacji zakładu górniczego przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń zakończył się 30 czerwca 2025 r.
Dla władz miasta wyburzenie wieży ma również wymiar symboliczny. – To była dla mnie bardzo emocjonująca chwila. Pochodzę z rodziny górniczej, a mój ojciec pracował w kopalni Jastrzębie. Dlatego wyburzenie tej wieży ma dla mnie także osobisty wymiar. Z tym miejscem wiążą się wspomnienia i historia wielu jastrzębskich rodzin. Dziś musimy jednak patrzeć przede wszystkim na to, jak wykorzystać ten teren w przyszłości – podkreśla Michał Urgoł, prezydent Jastrzębia-Zdroju.
Obszar po kopalni nie należy w całości do miasta. Znaczna część gruntów pozostaje własnością Jastrzębskiej Spółki Węglowej, natomiast pozostały teren znajduje się w zasobie SRK. Oznacza to, że samorząd nie decyduje bezpośrednio o sprzedaży nieruchomości czy wyborze przyszłych inwestorów. Może jednak podejmować działania związane z planowaniem przestrzennym i rozwojem infrastruktury, które zwiększą atrakcyjność terenów dla przedsiębiorców.
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest przygotowanie nowego układu komunikacyjnego. 5 lutego 2026 r. miasto podpisało umowę na opracowanie dokumentacji projektowej przebudowy dróg na obszarze po KWK Jas-Mos oraz połączenie go z Drogą Główną Południową w ciągu DW 933. Planowany układ drogowy ma mieć ok. 2,2 km długości. Projekt zakłada m.in. przebudowę ul. Górniczej, połączenie z ul. Wodzisławską po śladzie dawnej kolei piaskowej oraz włączenie terenów pokopalnianych do Drogi Głównej Południowej. Zmianie ma ulec również istniejące skrzyżowanie DGP z ul. Połomską, które zostanie dostosowane do obsługi ruchu ciężkiego. W ramach inwestycji przewidziano także infrastrukturę techniczną, m.in. odwodnienie, oświetlenie, sieć wodociągową i kanalizację sanitarną. Projekt obejmuje również budowę kanału technologicznego, pętli autobusowej i parkingu.
Poprawa dostępności komunikacyjnej ma być jednym z argumentów przemawiających za lokowaniem na tym obszarze nowych przedsięwzięć. Tereny po Jas-Mos znajdują się ok. 2,5 km od wjazdu na autostradę A1, co zapewnia im dogodne połączenie z ważnym szlakiem transportowym.
Dokumentacja projektowa jest obecnie przygotowywana. Koncepcja została już opracowana, a kolejne działania obejmują m.in. uzyskanie niezbędnych decyzji i pozwoleń. Zakończenie prac projektowych planowane jest na maj 2027 r. Dopiero później możliwe będzie przejście do realizacji zaplanowanego układu drogowego.
Przyszłe inwestycje wymagają również dokładnego rozpoznania terenów pogórniczych. W tym zakresie prowadzone są badania przez Główny Instytut Górnictwa przy udziale miasta w ramach projektu finansowanego ze środków unijnych. Ich celem jest określenie warunków gruntowych i analiza sytuacji pod powierzchnią terenu. Zebrane informacje mają pozwolić określić m.in. skład chemiczny gruntu i potencjalne zagrożenia, które powinny zostać uwzględnione przy planowaniu inwestycji.
Wcześniej władze Jastrzębia-Zdroju rozważały możliwość przejęcia wieży szybu JAS II i nadania jej nowych funkcji, np. turystycznych. Analizowano m.in. pomysł utworzenia w tym miejscu restauracji lub punktu widokowego. Ostatecznie miasto nie zdecydowało się na przejęcie obiektu. Szacowany koszt remontu i przystosowania konstrukcji do nowych funkcji wynosił ok. 40 mln zł, co oznaczałoby znaczne obciążenie dla miejskiego budżetu.
Obecnie priorytetem samorządu jest więc przygotowanie całego obszaru do przyszłego wykorzystania gospodarczego. W proces ten chce włączyć się również Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna.
SRK i Jastrzębska Spółka Węglowa zaoferowały inwestorom łącznie blisko 48 ha terenów zlokalizowanych w Jastrzębiu-Zdroju i Mszanie. Obszar ten jest postrzegany jako potencjalne miejsce dla większych przedsięwzięć gospodarczych, które mogłyby przyczynić się do powstania nowych miejsc pracy i rozszerzenia lokalnej bazy gospodarczej.
fot. Paweł Smajdor/UM Jastrzębie-Zdrój
oprac. /kp/
