Wybitni śląscy architekci: Henryk Buszko, Aleksander Franta i Tadeusz Szewczyk, autorzy charakterystycznych piramidalnych sanatoriów tworzących kompleks uzdrowiskowy w Ustroniu-Zawodziu, zostali upamiętnieni pomnikiem. Monument stanął w centralnym punkcie Sanatorium Równica, a jego uroczyste odsłonięcie odbyło się z udziałem przedstawicieli władz państwowych i samorządowych oraz rodzin architektów.
Dzielnica Zawodzie w Ustroniu, zaprojektowana w latach 60. XX w. przez Henryka Buszkę, Aleksandra Frantę i Tadeusza Szewczyka, jest uznawana za jedno z najważniejszych osiągnięć powojennej architektury w Beskidzie Śląskim. Charakterystyczne budynki o piramidalnej formie od lat stanowią symbol uzdrowiska i są rozpoznawalnym elementem krajobrazu regionu.
Autorem koncepcji pomnika architektów jest duet projektantów: Dawid Krzysztofiak i Agata Paszkiel. – Inspiracją dla nas była myśl architektoniczna Aleksandra Franty, który był twórcą modernistycznym. Jego koncepcje opierały się na trzech punktach: pionie, którego symbolem jest na przykład drzewo, skosie, który jest adekwatny górom i poziomowi, czego przykładem jest tafla wody. Sam pomnik jest wykonany z polichromowanego betonu – wskazuje Agata Paszkiel.

Budowa uzdrowiska w Ustroniu-Zawodziu była wieloletnim przedsięwzięciem realizowanym od lat 60. XX w., a ostatnie obiekty ukończono dopiero w latach 90. Projekt harmonijnie wpisano w górski krajobraz, nawiązując formą dachów do tradycyjnej architektury regionu. Sanatoria rozmieszczono na stokach Równicy w dwóch zespołach, a centralnym elementem kompleksu stały się zakład przyrodoleczniczy i sanatorium. Większość budynków otrzymała nazwy inspirowane światem roślin i zwierząt, m.in. Jaskółka, Kos, Muflon, Daniel, Narcyz i Róża.
Łącznie powstało 17 piramidalnych budynków, z których każdy zaprojektowano z myślą o ok. 200 kuracjuszach. Dwuczęściowe bryły wyróżniają się zróżnicowaną formą elewacji, liniowym lub schodkowym układem balkonów oraz kaskadowo rozmieszczonymi wykuszami zapewniającymi odpowiednie doświetlenie wnętrz. Wszystkie pokoje wyposażono w balkony z widokiem na panoramę Ustronia i otaczające Beskidy.

fot. Andrzej Grygiel/UMWS, Hotel Diament Ustroń
oprac. /kp/







