Rewitalizacja w praktyce. Delegacja z Raciborza odwiedziła katowicki Nikiszowiec

Więcej o:

MIASTO RACIBÓRZ

Racibórz Króla Stefana Batorego 6

jednostka administracyjna

Firma działa w branżach:

Finanse Ubezpieczenia Prawo Biura rachunkowe Kantory Administracja Instytucje Urzędy Urzędy miast i gmin, sołectwa, starostwa powiatowe

Racibórz rozwija działania związane z rewitalizacją przestrzeni miejskich i włączaniem mieszkańców w procesy planowania zmian. Jednym z elementów tych działań są wizyty studyjne, które pozwalają poznać dobre praktyki z innych miast i przenieść sprawdzone rozwiązania na grunt lokalny. Przykładem udanego procesu przekształceń urbanistyczno-społecznych jest katowicka dzielnica Janów-Nikiszowiec, która od 2008 r. przeszła znaczącą metamorfozę i dziś uznawana jest za jedną z wizytówek Katowic.

Osiedle zostało zaprojektowane w latach 1908–1919 przez architektów Emila i Georga Zillmannów z Charlottenburga jako nowoczesne, samowystarczalne założenie robotnicze dla górników i ich rodzin. Przez dekady zapewniało mieszkańcom dostęp do pełnej infrastruktury społecznej i usługowej obejmującej mieszkania, szkołę, ochronkę, łaźnię publiczną, sklepy, restaurację, punkt medyczny, lodowisko i własną parafię z kościołem pw. św. Anny, który do dziś dominuje nad centralnym placem dzielnicy.

Doświadczenia Nikiszowca stały się przedmiotem zainteresowania członków raciborskiego Komitetu Rewitalizacji, którzy odbyli wizytę studyjną w tej dzielnicy, aby zapoznać się z jej historią i przebiegiem procesu przemian. Wyjazd był możliwy dzięki współpracy Miasta Racibórz ze Stowarzyszeniem Fabryka Inicjatyw Lokalnych działającym na terenie Nikiszowca.

Spotkanie rozpoczęło się w Centrum Zimbardo prowadzonym przez stowarzyszenie. Miejsce to pełni funkcję centrum integracji społecznej i kulturalnej, łącząc industrialny charakter przestrzeni z działalnością edukacyjną i artystyczną. Jak wyjaśniał prezes stowarzyszenia Waldemar Jan, Nikiszowiec pozostaje silnie związany z historią nieczynnej już kopalni Wieczorek, wcześniej funkcjonującej jako „Giesche”, która zakończyła działalność 31 marca 2018 r.

Po części wprowadzającej uczestnicy wizyty wzięli udział w spacerze studyjnym po dzielnicy pod przewodnictwem Anny Solińskiej, wiceprezes Stowarzyszenia Fabryka Inicjatyw Lokalnych i lokalnej przewodniczki. Pomimo niesprzyjających warunków pogodowych możliwe było zapoznanie się z efektami wieloletnich działań rewitalizacyjnych, które przywróciły przestrzeniom Nikiszowca ich unikalny charakter. Uczestnicy odwiedzili również teren dawnej kopalni Wieczorek, w tym szyb Poniatowski oraz budynek maszyny wyciągowej, poznając jej historię i znaczenie dla rozwoju przemysłowego regionu.

Podczas spotkania przedstawiono także informacje dotyczące planowanej rewitalizacji terenów poprzemysłowych w ramach projektu „Dzielnica Nowych Technologii – Katowicki Hub Gamingowo-Technologiczny” realizowanego przy wsparciu środków unijnych z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027 w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Inwestycja obejmuje przekształcenie obszarów wokół szybu Pułaski w przestrzeń dedykowaną branży gamingowej i technologicznej. Zakończenie realizacji projektu planowane jest na listopad 2028 r., a jego wartość wynosi ponad 752 mln zł.

Zwieńczeniem wizyty był spacer w rejonie kościoła pw. św. Anny oraz wykład poświęcony procesom przemian społecznych i doświadczeniom rewitalizacyjnym Nikiszowca. Waldemar Jan omówił znaczenie partnerstwa lokalnego w procesach odnowy miejskiej i przykłady działań integrujących społeczność, takich jak organizacja jarmarku świątecznego czy wydarzeń parafialnych i kulturalnych.