Wzgórze Widok w Raciborzu-Brzeziu

Dla osób niezwiązanych z Brzeziem nazwa Widok może brzmieć dość nietypowo, jednak starsi mieszkańcy dzielnicy doskonale wiedzą, o jakie miejsce chodzi. Ten zalesiony obszar obejmuje najwyższy punkt Brzezia, położony na wysokości 281 m n.p.m. Jego walory krajobrazowe doceniano już w drugiej połowie XIX wieku. Wówczas stał się popularnym celem wycieczek mieszkańców Raciborza, a osoby bardziej obeznane ze światem określały go mianem „Brzeskiej Szwajcarii”.

W 1890 roku wytyczono tam dwie lipowe aleje spacerowe. Jedna prowadziła w kierunku Dębicza, druga zaś od strony Płoni na Widok. Były to promenady z żwirową nawierzchnią, wyposażone w ławki i otoczone żywopłotami, które osłaniały spacerowiczów przed wiatrem. Miejsce szybko zyskało popularność jako przestrzeń wypoczynku i spotkań towarzyskich.

Jedną z głównych atrakcji była restauracja wybudowana w latach 80. XIX wieku i przebudowana w 1913 roku. Lokal, określany również jako „Aussicht”, oferował nie tylko posiłki, ale także salę taneczną i werandę widokową. Pod nią znajdowało się niewielkie boisko sportowe, huśtawki i piaskownice dla dzieci. W pobliżu działała również strzelnica oraz drewniany krąg taneczny, na którym w sezonie letnim organizowano zabawy na świeżym powietrzu.

Widok przyciągał odwiedzających przez cały rok. Latem można było korzystać z terenów spacerowych i rekreacyjnych, natomiast zimą okolica stawała się miejscem aktywności narciarzy i miłośników saneczkowania. Do dyspozycji amatorów sportów zimowych było kilka tras. Największą popularnością cieszyła się ta w pobliżu wieży widokowej. Jak odnotował ksiądz Augustin Weltzel, konstrukcja powstała w 1880 roku i miała około 20 metrów wysokości. Przetrwała do czasów I wojny światowej.

W latach 30. XX wieku prowadzono wycinkę lasu na terenie nazywanym Małą Górką. Przy pracach tych zatrudnienie znalazło wielu mieszkańców Brzezia. Z okresu II wojny światowej zachowały się natomiast ślady wykopów po schronach oraz dwa groby niemieckich żołnierzy.

W latach 70. teren i znajdujący się na nim obiekt przejęła kopalnia Anna w Pszowie. Budynek przeszedł modernizację i został przystosowany do celów szkoleniowych zakładu. Restauracja nadal jednak funkcjonowała, a Widok pozostał popularnym miejscem wypoczynku. Szczególnie chętnie odwiedzano go wiosną i latem, kiedy stanowił atrakcyjne miejsce rekreacji dla mieszkańców Brzezia i okolicznych miejscowości.

Z biegiem lat obiekt zaczął jednak podupadać. W okresie przemian ustrojowych zmieniali się jego właściciele, ale kolejne próby przywrócenia dawnej świetności nie przynosiły oczekiwanych rezultatów. Każda zmiana właściciela wiązała się z nadzieją na odnowienie tego miejsca, jednak Widok stopniowo tracił swoje znaczenie. Ponad stuletni okres jego świetności zakończył się ostatecznie w 2010 roku, kiedy budynek strawił pożar. Obecnie teren dawnego ośrodka znajduje się w rękach prywatnych.

Zdjęcia współczesne: Ireneusz Burek