Pomnik Mieszka I

Pierwotnie w tym miejscu znajdował się pomnik cesarza Franciszka Józefa I, ufundowany w 1908 roku przez niemieckie organizacje rzemieślnicze i kupieckie. Teren wokół monumentu został zagospodarowany jako park, znany dziś jako Park Mieszka I. Po rozpadzie monarchii austro-węgierskiej pod koniec 1918 roku popiersie cesarza, stanowiące centralny element pomnika, zostało zniszczone.

Dziesięć lat później, z inicjatywy ówczesnego burmistrza Cieszyna, księdza prałata Józefa Londzina, władze miasta zdecydowały o wzniesieniu w tym miejscu nowego pomnika, mającego podkreślać polskie korzenie Cieszyna. Autorem monumentu był wybitny krakowski rzeźbiarz Jan Raszka – rektor Wyższej Szkoły Przemysłu Artystycznego, urodzony w Ropicy na Śląsku Cieszyńskim i przez wiele lat związany z Cieszynem.

Artysta wykorzystał zachowane elementy poprzedniego pomnika, uzupełniając je ponadnaturalnej wielkości brązową figurą Mieszka I. Postać władcy została ukazana na wzniesieniu, spoglądająca w dal – jakby poza granice swojego państwa – z potężnym mieczem w dłoniach, w geście ostrzeżenia wobec zaborczych sąsiadów. Na środkowym postumencie umieszczono kamiennego orła.

Pomnik Mieszka I odsłonięto 21 czerwca 1931 roku podczas VI Zjazdu Muzeów w Polsce, odbywającego się w Cieszynie. Uroczystość była transmitowana przez Polskie Radio. W czasie II wojny światowej okupanci nakazali usunięcie pomnika, jednak ówczesny kustosz muzeum, V. Karger, przechował figurę na dziedzińcu muzealnym. W 1957 roku posąg powrócił na swoje pierwotne miejsce, jednak bez kamiennego orła, który został zniszczony przez Niemców.