Ścieżka planetarna na Śląsku Opawskim z nowymi atrakcjami. Pierwszy obiekt stanie w Hrabyni

Ścieżka planetarna na Śląsku Opawskim, będąca dokładnym odwzorowaniem Układu Słonecznego, doczekała się rozbudowy. Model, który do tej pory obejmował Opawę i pobliskie Stěbořice, w tym roku po raz pierwszy wykroczył poza granice powiatu opawskiego. W miejscowości Hrabyně, tuż przed Narodowym Pomnikiem II Wojny Światowej, pojawi się pierwszy z siedmiu nowych obiektów. Instalowana tam ławka uzupełniona jest o miniaturową kulę reprezentującą planetę karłowatą Makemake. Odwiedzający znajdą na miejscu szczegółowe informacje astronomiczne o tym obiekcie, który jest drugą co do jasności planetą karłowatą w Pasie Kuipera, zaraz po Plutonie.

Do jesieni trasa ma poszerzyć się o kolejne stacje. Nowe modele pojawią się w Dolnych Witkowicach obok ostrawskiego planetarium, a najdalszy punkt wyznaczono w miejscowości Petřvald. Zaktualizowana ścieżka uwzględni także pozycje sond Voyager i strefę heliopauzy, czyli obszar, w którym słabnie wpływ wiatru słonecznego.

Idea projektu zrodziła się w 1997 r. z inicjatywy ówczesnego prezydenta Opawy Jana Mrázka, a jego pierwsza realizacja nastąpiła dziewięć lat później. Trasa podlega stałej ewolucji. W ostatnich latach wzbogacono ją o mapy orientacyjne oraz modele najważniejszych księżyców Jowisza i innych planet. Zastosowana w projekcie skala wynosząca 1:626 576 000 zachowuje precyzyjne proporcje zarówno pod względem odległości, jak i wielkości ciał niebieskich.

Punktem początkowym i centralnym całego układu pozostaje Słońce przedstawione w formie betonowej kuli o średnicy ponad 2 m umieszczonej w fontannie na opawskim Górnym Rynku. To właśnie od tego miejsca odmierzane są wszystkie pozostałe dystanse. Kolejne planety ulokowano w historycznych i popularnych punktach miasta i jego okolic. Merkury znalazł się przy Teatrze Śląskim, Wenus obok Domu Macierzy, a Ziemię z Księżycem można podziwiać w Sadach Dvořáka. Mars zdobi przestrzeń przed rektoratem uniwersytetu, Jowisz usytuowano przy miejskiej hali sportowej, Saturn stanął obok zabytkowego kościoła w dzielnicy Jaktař, natomiast model Urana umieszczono na dachu historycznego przedwojennego bunkra. Zewnętrzne obiekty układu wyznaczają Neptun w centrum wsi Stěbořice i Pluton w Arboretum Nový Dvůr oddalonym od centrum Opawy o blisko 10 km. Wzdłuż trasy wprowadzono również symbole mniejszych ciał niebieskich, takich jak planetoidy Oppavia i Silesia, a także modele upamiętniające wybitne postacie związane z opawskim środowiskiem akademickim, takie jak Martin Černohorský i Zdeněk Stuchlík.

fot. Daniel Baránek/Wikipedia
oprac. /kp/