Nowe centrum Opawy w miejscu Slezanki. Archeolodzy odkryli ślady dawnej zabudowy

Urząd Miasta Opawa

Opava Horní náměstí 69, Opava

Opawa – historyczne serce Śląska

Firma działa w branżach:

Instytucje Urzędy Urzędy miast i gmin, sołectwa, starostwa powiatowe

Rozpoczęła się kolejna faza rewitalizacji terenu po centrum handlowym Slezanka w Opawie. Miasto planuje stworzenie w tym miejscu nowej części centrum, która połączy funkcje mieszkaniowe, usługowe, kulturalne i przestrzeń publiczną. Projekt ma przywrócić historyczny charakter tej części miasta, a jednocześnie dostosować ją do współczesnych potrzeb mieszkańców.

Pierwszy etap rozbiórki naziemnej części budynku Slezanki rozpoczął się 9 lutego 2026 r. i zakończył 30 kwietnia. Następnie 4 maja rozpoczęły się badania archeologiczne prowadzone przez specjalistów z Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Ich celem jest sprawdzenie potencjału archeologicznego terenu i przygotowanie informacji niezbędnych przed kolejnymi etapami inwestycji.

Dotychczasowe prace przyniosły pierwsze interesujące odkrycia. Archeolodzy natrafili m.in. na zachowane piwnice dawnych kamienic oznaczonych numerami 8 i 9, których historia może sięgać XVI lub XVII w. Badacze analizują rozwój tych pomieszczeń oraz ich późniejsze przekształcenia. Szczególną uwagę zwrócono na piwnicę dawnego domu nr 9, gdzie na początku XX w. działała gospoda „U Niemieckiego Rycerza”. W znajdującym się tam pomieszczeniu zwanym Volkskeller odbywały się występy muzyczne. Archeolodzy przypuszczają, że z tym miejscem może być związana zachowana dekoracja na tynku.

Podczas badań odkryto również pozostałości XVII-wiecznej studni lub zbiornika. Drewniana konstrukcja znajdowała się około trzech metrów pod obecnym poziomem terenu. Dzięki wilgotnym warunkom zachowały się elementy drewniane, fragmenty tkanin oraz części szklanych naczyń, które zostały przekazane do dalszych badań i konserwacji.

Archeolodzy prowadzą obecnie sześć wykopów badawczych o głębokości od dwóch do trzech metrów. Prace pozwalają odtworzyć układ dawnej zabudowy oraz przebieg historycznych ulic i przejść. Badania utrudniają jednak późniejsze ingerencje budowlane, m.in. nieudokumentowane instalacje podziemne czy zmiany wykonane w drugiej połowie XX w. Zdaniem specjalistów część dawnych konstrukcji została wówczas naruszona podczas prowadzenia nowych instalacji, co mogło mieć wpływ na obecny stan techniczny niektórych obiektów.

Jednym z analizowanych miejsc jest fragment dawnego Klubu Teatralnego, który pierwotnie powstał w 1887 r. jako kaplica sierocińca. Badania wykazały, że tylna część budynku została posadowiona na starszych fundamentach, a późniejsze, mniej zachowawcze prace budowlane mogły przyczynić się do obecnych problemów konstrukcyjnych.

Równolegle miasto przygotowuje kolejne etapy zagospodarowania terenu. Ważnym elementem tego procesu był warsztat ekspercki zorganizowany 24 czerwca w przestrzeni Breda Point. W spotkaniu uczestniczyli architekci, urbaniści, konserwatorzy zabytków, przedstawiciele miasta oraz mieszkańcy. Dyskusja rozpoczęła przygotowania do konkursu architektoniczno-urbanistycznego prowadzonego w formule dialogu konkurencyjnego. Podczas spotkania omawiano m.in. przyszły układ nowej dzielnicy, zakres zabudowy mieszkaniowej, funkcje usługowe, przestrzenie publiczne, podziemny parking oraz możliwość współpracy z prywatnymi inwestorami. Potwierdzono również, że projekt powinien uwzględniać historyczny układ parceli oraz odtworzenie tradycyjnej struktury ulic w centrum Opawy.

W miejscu dawnej Slezanki ma powstać nowa miejska dzielnica z zabudową mieszkaniową, usługami, kulturą i przestrzeniami sprzyjającymi aktywności mieszkańców. Miasto planuje m.in. odbudowę historycznej pierzei Górnego Rynku oraz wprowadzenie budynków nawiązujących skalą i charakterem do dawnej zabudowy centrum.

Jednym z kluczowych elementów inwestycji ma być wielofunkcyjna sala kulturalna dla ok. 800 osób przeznaczona na koncerty, wystawy, konferencje i wydarzenia społeczne. Projekt zakłada również powstanie zaplecza gastronomicznego, miejsc hotelowych oraz podziemnego parkingu na ok. 200–230 samochodów, co ma poprawić sytuację komunikacyjną w ścisłym centrum miasta.

Projekt Slezanka jest częścią szerszej koncepcji odnowy centrum Opawy przygotowywanej przez miejskich architektów w ramach prac nad planem zagospodarowania tego obszaru. Celem inwestycji jest stworzenie nowej, funkcjonalnej części miasta, która połączy ochronę dziedzictwa historycznego z potrzebami współczesnych mieszkańców.