Jeszcze kilkanaście czy dwadzieścia lat temu zagraniczny wyjazd wiązał się z większą liczbą formalności, ograniczeniami w korzystaniu z telefonu i zupełnie innymi warunkami podróżowania po Europie. Dziś przejazd do wielu europejskich krajów odbywa się bez kontroli granicznych, telefon za granicą można wykorzystywać na zasadach zbliżonych do tych obowiązujących w Polsce, a w razie problemów zdrowotnych podczas wyjazdu można korzystać z Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Zmiany, które zaszły w ciągu ponad dwóch dekad członkostwa Polski w Unii Europejskiej, objęły również drogi, kolej i infrastrukturę ułatwiającą podróżowanie.

W 2004 r., kiedy Polska przystępowała do Unii Europejskiej, krajowa sieć autostrad i dróg ekspresowych liczyła ok. 720 km. Na koniec 2025 r. było to już niemal 5466 km, w tym ponad 1894 km autostrad i 3571 km dróg ekspresowych. Oznacza to ponad siedmiokrotny wzrost długości sieci dróg szybkiego ruchu. Przy wsparciu środków unijnych w Polsce wybudowano lub zmodernizowano również niemal 20 tys. km dróg i ponad 6 tys. km linii kolejowych. W 2025 r. pociągi w Polsce przewiozły blisko 439 mln pasażerów, co było najlepszym wynikiem od ponad 30 lat.

Szczególnie wyraźnie zmieniło się podróżowanie po krajach należących do strefy Schengen. Polska dołączyła do niej w 2007 r. Od tego czasu przekraczanie granic z większością państw europejskich nie wiąże się z regularną kontrolą graniczną. Również dla mieszkańców regionów przygranicznych oznaczało to zmianę, którą można było odczuć szczególnie mocno w codziennym życiu.

Na polsko-czeskim pograniczu granica przez lata była bowiem realną przeszkodą w swobodnym przemieszczaniu się. Przejść granicznych było znacznie mniej niż obecnie, a przekroczenie granicy wiązało się z kontrolą dokumentów i oczekiwaniem. Wyjazd do Czech często miał konkretny cel – wiele osób jeździło tam na zakupy, korzystało z oferty handlowej i usługowej, odwiedzało znajomych lub wybierało się na wycieczkę. Dziś przejazd między miejscowościami po obu stronach granicy jest znacznie bardziej naturalnym elementem codziennego życia. Można bez żadnych formalności wybrać się z polskiej części pogranicza do Ostrawy, Opawy, Karwiny czy innych czeskich miejscowości, a granica dla wielu mieszkańców stała się niemal niewidoczna.

Zmianę można zauważyć również w sposobie planowania turystycznych wyjazdów. Weekend w Czechach nie musi już oznaczać osobnej wyprawy zagranicznej wymagającej wcześniejszego przygotowania. W zależności od miejsca zamieszkania można spontanicznie zaplanować wycieczkę na czeskie wieże widokowe, zamki, szlaki górskie, atrakcje rodzinne czy wydarzenia kulturalne. Podobnie mieszkańcy czeskiej części pogranicza mogą łatwiej korzystać z oferty turystycznej i kulturalnej po polskiej stronie.

Istotną zmianą było również zniesienie dodatkowych opłat za korzystanie z telefonu podczas podróży po Unii Europejskiej. Od 2017 r. obowiązuje zasada „Roam like at home”, dzięki której połączenia, wiadomości i transmisja danych są rozliczane na zasadach określonych dla użytkownika w jego kraju, z uwzględnieniem zasad i limitów roamingowych. W praktyce ułatwiło to korzystanie z nawigacji, wyszukiwanie informacji o atrakcjach czy kontakt z bliskimi podczas zagranicznych wyjazdów.

Bezpieczeństwo podróżujących zwiększa także Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. W Polsce wydano dotychczas 37 mln kart EKUZ. Dokument pozwala korzystać z niezbędnej opieki medycznej w państwach członkowskich na zasadach obowiązujących osoby ubezpieczone w danym kraju. Podróżujący po Europie korzystają ponadto z praw pasażera, które w określonych sytuacjach przewidują m.in. prawo do informacji, opieki czy odszkodowania w przypadku problemów z podróżą lotniczą.

Dziś polsko-czeskie pogranicze jest przestrzenią, w której turystyka coraz częściej przekracza granice administracyjne. Szlaki, atrakcje, wydarzenia i oferta miejscowości po obu stronach granicy mogą być częścią jednego wyjazdu. Warto więc planując kolejną podróż, spojrzeć na region szerzej i sprawdzić, co znajduje się również po drugiej stronie granicy. Na naszym portalu znajdziesz więcej artykułów poświęconych atrakcjom, szlakom, wydarzeniom i miejscom wartych odwiedzenia na polsko-czeskim pograniczu. To propozycje zarówno na krótką wycieczkę, jak i dłuższy weekendowy wyjazd.

Nowy mural w Trzyńcu – artystyczny hołd dla miasta i jego legend

Spacer i lekcja przyrody w jednym. Opawska ścieżka dendrologiczna po modernizacji

Wracają pociągi Rybnik – Pszczyna, ale będą też utrudnienia

fot. arch. red.
oprac. /kp/