Sezon urlopowy to czas wzmożonego ruchu turystycznego, który ma coraz większy wpływ na środowisko naturalne. Rosnąca liczba podróży przekłada się na większe zużycie energii i wody, wzrost emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększoną ilość odpadów pozostawianych w miejscach wypoczynku. Jednak nawet niewielkie zmiany w sposobie planowania i spędzania wakacji mogą ograniczyć negatywny wpływ turystyki na przyrodę.

Według Światowej Rady Podróży i Turystyki turystyka odpowiada za ok. 10% światowego produktu krajowego brutto i zapewnia jedno na dziesięć miejsc pracy na świecie. Jednocześnie sektor ten należy do najszybciej rozwijających się gałęzi gospodarki, a wraz z jego rozwojem rośnie zużycie energii, wody i surowców oraz ilość odpadów i emisji gazów cieplarnianych. Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) wskazuje, że przy utrzymaniu dotychczasowego modelu rozwoju do 2050 r. zużycie energii przez turystykę może wzrosnąć o 154%, emisja gazów cieplarnianych o 131%, zużycie wody o 152%, a ilość odpadów stałych nawet o 251%.

Największy wpływ na ślad środowiskowy podróży ma środek transportu. Badania opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications” przywoływane przez ekspertów zajmujących się zrównoważoną turystyką wskazują, że turystyka odpowiada za ok. 9% globalnych emisji gazów cieplarnianych, a emisje związane z podróżami rosły w latach 2009–2019 średnio o 3,5% rocznie. W przypadku wyjazdów krajowych i europejskich coraz częściej rekomendowanym rozwiązaniem jest korzystanie z transportu kolejowego lub autobusowego zamiast lotniczego, szczególnie na krótszych trasach.

Istotnym problemem pozostają również odpady powstające podczas wypoczynku. UNEP przypomina, że na świecie każdego roku powstaje ok. 430 mln ton tworzyw sztucznych, z których znaczna część szybko staje się odpadem. W miejscowościach turystycznych szczególnym wyzwaniem są jednorazowe opakowania, butelki, sztućce czy kosmetyki hotelowe. Ograniczenie korzystania z produktów jednorazowego użytku oraz wybór wielorazowych butelek, kubków i toreb może znacząco zmniejszyć ilość odpadów pozostawianych przez turystów.

Coraz większą rolę odgrywa także odpowiedzialne korzystanie z zasobów naturalnych. W wielu popularnych regionach turystycznych problemem staje się nadmierne zużycie wody, zwłaszcza w okresach letnich. Eksperci zwracają uwagę, że proste działania, takie jak krótszy prysznic, ponowne wykorzystanie ręczników hotelowych czy wyłączanie klimatyzacji i oświetlenia podczas opuszczania pokoju, pozwalają ograniczyć zużycie energii i wody bez wpływu na komfort wypoczynku.

Znaczenie ma również sposób korzystania z terenów cennych przyrodniczo. Pozostawanie na wyznaczonych szlakach, niepozostawianie odpadów, niewyrzucanie resztek jedzenia do lasów i parków oraz unikanie płoszenia dzikich zwierząt należą do podstawowych zasad odpowiedzialnej turystyki. Coraz więcej badań wskazuje, że rosnący ruch turystyczny może negatywnie wpływać na bioróżnorodność oraz funkcjonowanie chronionych ekosystemów, zwłaszcza jeśli nie jest odpowiednio zarządzany.

Istotnym elementem zrównoważonego podróżowania staje się także wybór miejsc noclegowych i usługodawców prowadzących działalność zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Global Sustainable Tourism Council podkreśla, że coraz więcej hoteli, organizatorów wyjazdów i destynacji wdraża standardy dotyczące ograniczania zużycia energii i wody, redukcji odpadów oraz ochrony lokalnych zasobów przyrodniczych. Organizacja wskazuje, że rozwój standardów zrównoważonej turystyki oraz certyfikacji jest jednym z najważniejszych kierunków zmian w branży.

Specjaliści podkreślają, że odpowiedzialna turystyka nie oznacza rezygnacji z podróżowania, lecz bardziej świadome podejmowanie decyzji. Wybór transportu o mniejszym wpływie na klimat, ograniczenie ilości odpadów, oszczędne korzystanie z zasobów oraz szacunek dla lokalnej przyrody i społeczności sprawiają, że wakacyjny wypoczynek może być bardziej przyjazny środowisku. Wraz ze wzrostem liczby podróżujących znaczenie takich działań będzie systematycznie rosło, a odpowiedzialne zachowania turystów staną się jednym z elementów ochrony przyrody i klimatu.

fot. magnific.com
oprac. /kp/