Więcej o:
MIASTO RACIBÓRZ
Racibórz Króla Stefana Batorego 6
jednostka administracyjna
Zmiany klimatu coraz silniej oddziałują na funkcjonowanie miast, wpływając na warunki życia mieszkańców, bezpieczeństwo infrastruktury i stabilność środowiska. W obliczu rosnącej częstotliwości ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak fale upałów, intensywne opady deszczu, susze czy wezbrania rzek, konieczne staje się podejmowanie działań adaptacyjnych, które ograniczą negatywne skutki tych procesów i zwiększą odporność miast. W tym kontekście Racibórz przystąpił do opracowania Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu, który ma wyznaczyć kierunki bezpiecznego i zrównoważonego rozwoju miasta.
Pierwszym etapem prac nad dokumentem jest diagnoza oparta na analizach klimatycznych, hydrologicznych, przestrzennych i społecznych. Jej celem jest rozpoznanie najważniejszych zagrożeń klimatycznych, określenie stopnia wrażliwości miasta oraz ocena jego zdolności do reagowania na skutki zmian klimatu. Analizy wykonane przez ekspertów Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych wskazują, że Racibórz znajduje się pod coraz większym wpływem tych zmian. Odnotowywany jest systematyczny wzrost średniej rocznej temperatury powietrza, coraz częstsze występowanie dni gorących i upalnych oraz fal upałów, a także nasilające się zjawisko miejskiej wyspy ciepła, szczególnie na terenach o dużym udziale powierzchni nieprzepuszczalnych. Coraz większym wyzwaniem są również krótkotrwałe, lecz intensywne opady deszczu, prowadzące do lokalnych podtopień i tzw. powodzi błyskawicznych, a także zagrożenie wezbraniami wód Odry i mniejszych cieków.
Jak podkreślają przedstawiciele urzędu miasta, skutki tych zjawisk oddziałują na wiele obszarów funkcjonowania miasta, w tym na zdrowie mieszkańców, gospodarkę wodną oraz stan infrastruktury technicznej. Wysoka wrażliwość na zmiany klimatu w Raciborzu dotyczy przede wszystkim obszarów o zwartej zabudowie i znacznym udziale powierzchni nieprzepuszczalnych, gdzie występuje intensywne przegrzewanie przestrzeni oraz szybki spływ wód opadowych. – Wśród mieszkańców szczególnie narażone są grupy wrażliwe, takie jak seniorzy, dzieci, osoby przewlekle chore, osoby z niepełnosprawnościami oraz kobiety w ciąży. Skutki fal upałów, podtopień czy przerw w dostawach energii mają bezpośredni wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne oraz bezpieczeństwo społeczności – wskazuje magistrat.
Jednocześnie analiza potencjału adaptacyjnego wykazała, że Racibórz dysponuje istotnymi zasobami umożliwiającymi ograniczanie skutków zmian klimatu. – Do nich należy zaliczyć dobre przygotowanie służb miejskich, funkcjonujące mechanizmy informowania i ostrzegania mieszkańców oraz rozwiniętą infrastrukturę techniczną, w tym suchy zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny, który znacząco ogranicza ryzyko powodzi rzecznej oraz polder Buków – wymienia urząd miasta. Na poziomie średnim oceniono natomiast możliwości finansowe miasta, kapitał społeczny, system ochrony i rozwoju zieleni oraz poziom innowacyjności.
Ocena podatności na zmiany klimatu pozwoliła wskazać obszary wymagające szczególnej uwagi. Najwyższą podatność stwierdzono w zakresie zdrowia publicznego oraz gospodarki wodnej, co wynika zarówno ze struktury demograficznej mieszkańców, jak i wrażliwości infrastruktury medycznej i opiekuńczej. Sektory transportu, energetyki, dziedzictwa kulturowego i rolnictwa wykazują podatność średnią, podobnie jak zabudowa mieszkaniowa, budynki publiczne, przemysł i usługi, przy czym w tych obszarach obserwuje się tendencję wzrostową. Zasoby przyrodnicze miasta cechują się obecnie niską podatnością, choć postępujące susze i stres wodny powodują stopniowe jej zwiększanie.
Dlaczego diagnoza jest tak ważna? – Rzetelna diagnoza stanowi podstawę podejmowania decyzji dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom oraz dalszego rozwoju miasta w warunkach zmieniającego się klimatu. Wyniki diagnozy stanowią podstawę do zaplanowania działań adaptacyjnych, które będą adekwatne do lokalnych warunków Raciborza. Pozwalają one wskazać obszary i sektory wymagające priorytetowych działań oraz dobrać rozwiązania zwiększające odporność miasta na zmiany klimatu – podsumowuje UM Racibórz
Kolejnym etapem prac nad Miejskim Planem Adaptacji będzie wypracowanie konkretnych rozwiązań inwestycyjnych, organizacyjnych i edukacyjnych we współpracy z mieszkańcami oraz lokalnymi interesariuszami.
O adaptacji miast do zmian klimatycznych rozmawiano również podczas Raciborskich Rozmów i Rozwoju II, które odbyły się na przełomie września i października ubiegłego roku. Eksperci dyskutowali wówczas m.in. o przyszłości miejskiej przestrzeni Raciborza w kontekście przyrody, klimatu i zrównoważonego rozwoju. Architekci i urbaniści podkreślali konieczność ograniczenia tzw. betonozy i przywracania zieleni, co ma kluczowe znaczenie w walce z miejskimi wyspami ciepła i zmianami klimatycznymi. Czytaj więcej: Raciborzanie współtworzą plan adaptacji miasta do zmian klimatu
fot. arch. red.
oprac. /kp/
.jpg)
