• +48 502 21 31 22

Kto nie płaci za śmieci? Samorządy chcą skuteczniejszych narzędzi kontroli

Według danych Instytutu Ochrony Środowiska nawet blisko 7 mln osób może nie wnosić opłat za odbiór odpadów.

Kto nie płaci za śmieci? Samorządy chcą skuteczniejszych narzędzi kontroli

Związek Miast Polskich zaapelował do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o pilne wprowadzenie zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Samorządy przekonują, że obowiązujące przepisy nie zapewniają skutecznej kontroli nad systemem poboru opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co prowadzi do znacznych strat finansowych i pogłębia deficyty w gminnych systemach gospodarki odpadami.

Zdaniem przedstawicieli samorządów jednym z największych problemów jest brak skutecznych narzędzi pozwalających zweryfikować faktyczną liczbę osób zamieszkujących nieruchomości, szczególnie w budynkach wielolokalowych. W efekcie część mieszkańców nie jest uwzględniana w deklaracjach dotyczących opłat za odbiór odpadów, mimo że korzysta z systemu.

Związek Miast Polskich powołuje się na wyniki badań Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego, z których wynika, że opłat za gospodarowanie odpadami może unikać nawet blisko 7 mln osób. – Doświadczenia z wielu gmin potwierdzają, że 20% zamieszkujących je osób nie jest ujętych w deklaracjach o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skutkuje to zjawiskiem tzw. pasażera na gapę, tj. osoby wytwarzającej odpady komunalne, a w konsekwencji generującej koszty funkcjonowania gminnego systemu odpadowego, ale niepartycypującej finansowo w jego utrzymaniu - tłumaczy organizacja.

Konsekwencją takiej sytuacji są rosnące niedobory finansowe w gospodarce odpadami. Gminy podkreślają, że konieczność pokrywania brakujących środków z innych części budżetu ogranicza ich możliwości inwestycyjne i rozwojowe oraz powoduje, że koszty systemu w większym stopniu ponoszą mieszkańcy, którzy wywiązują się z obowiązku opłacania odbioru odpadów.

Samorządy proponują wprowadzenie rozwiązań umożliwiających skuteczniejszą weryfikację danych zawartych w deklaracjach. Jednym z postulatów jest powiązanie obowiązku uiszczania opłaty z identyfikacją mieszkańców za pomocą numeru PESEL. Według Związku Miast Polskich takie rozwiązanie mogłoby zwiększyć skuteczność kontroli, poprawić ściągalność należności i ograniczyć przypadki zaniżania liczby osób zgłaszanych do systemu.

Przedstawiciele gmin chcą również, aby mogły one korzystać z danych, którymi już dysponują przy realizacji innych zadań administracyjnych, podobnie jak ma to miejsce przy obsłudze świadczeń i dodatków dla gospodarstw domowych (np. wniosku o wypłatę bonu energetycznego czy o wypłatę dodatku węglowego). Postulują także większą swobodę w ustalaniu wzorów deklaracji dotyczących opłat za odpady.

Szczególną uwagę zwracają na budynki wielolokalowe. Obecnie deklaracje obejmują całą nieruchomość, co – zdaniem samorządów – utrudnia skuteczną kontrolę. Związek Miast Polskich proponuje umożliwienie pozyskiwania informacji o liczbie mieszkańców każdego lokalu z osobna. W ocenie samorządowców zmiany powinny jednocześnie uwzględniać rozwiązania pozwalające spółdzielniom i wspólnotom mieszkaniowym na legalne gromadzenie niezbędnych danych.

Zdaniem Związku Miast Polskich bez rozszerzenia uprawnień gmin w zakresie weryfikacji deklaracji i egzekwowania należnych opłat trudno będzie zapewnić stabilne finansowanie systemu gospodarowania odpadami oraz sprawiedliwe rozłożenie kosztów jego funkcjonowania pomiędzy wszystkich mieszkańców.

Czytaj także: 

Polska produkuje coraz więcej odpadów. Czy nadążamy z recyklingiem?

Drugie życie ubrań. Jak mądrze pozbywać się tekstyliów?

fot. pixabay.com
oprac. /kp/

Podobne artykuły

Wyszukiwarka