• +48 502 21 31 22

Wzrost dostępności żłobków wpływa na rynek pracy

62% matek dzieci w wieku 1-3 lata jest aktywnych zawodowo, podczas gdy w przypadku ojców odsetek ten wynosi 98%.

Wzrost dostępności żłobków wpływa na rynek pracy

W ciągu ostatnich dwóch lat w Polsce zwiększyła się liczba żłobków i klubów dziecięcych oferujących opiekę nad dziećmi do trzeciego roku życia. Liczba takich placówek wzrosła o 17%, co wiązane jest przede wszystkim z realizacją programu "Aktywny Maluch" finansowanego m.in. ze środków europejskich oraz Krajowego Planu Odbudowy. Program ma wspierać zarówno tworzenie nowych miejsc opieki, jak i rozwój istniejącej infrastruktury.

Największy wzrost liczby placówek odnotowano w woj. świętokrzyskim, gdzie ich liczba zwiększyła się o 44%. Dynamiczne zmiany widoczne były również w woj. podkarpackim, podlaskim i warmińsko-mazurskim, w których przyrost wyniósł ok. 30%. Jednym z istotnych założeń programu jest także objęcie opieką żłobkową gmin, w których wcześniej nie funkcjonowały żadne placówki. Na początku 2024 r. takich gmin było 45%, natomiast w marcu 2026 r. odsetek ten zmniejszył się do 29%.

Jak wskazuje Marcin Lewandowski, doradca w Zespole Ekonomii Behawioralnej Polskiego Instytutu Ekonomicznego, rozwój sieci żłobków może mieć istotny wpływ na sytuację zawodową rodziców, szczególnie matek małych dzieci. Potwierdzają to badania przeprowadzone w Niemczech dotyczące reformy systemu opieki żłobkowej realizowanej w latach 2005–2014 w zachodniej części kraju. – Odsetek dzieci poniżej trzech lat korzystających z opieki żłobkowej wzrósł z poziomu bliskiego zeru do ponad 30%. Autorki pracy wskazują, że w jednostkach terytorialnych odpowiadających wielkością polskim powiatom, w których gwałtownie rosła liczba miejsc żłobkowych, matki częściej były aktywne zawodowo, pracowały więcej dni i więcej zarabiały – zwraca uwagę ekspert.

Szacuje się, że reforma przyczyniła się do zmniejszenia luki w zarobkach matek po urodzeniu dziecka o 4,5 p.p. Przez tę lukę rozumiana jest różnica pomiędzy rzeczywistymi dochodami matek a potencjalnymi zarobkami, które mogłyby osiągać, gdyby nie przerwa związana z opieką nad dzieckiem. – W badanym okresie luka ta zmniejszyła się w Niemczech łącznie o 8 p.p. – sama rozbudowa żłobków odpowiada więc za ponad połowę tej poprawy. Za tymi wynikami stoi m.in. fakt, że matki w powiatach z lepszym dostępem do opieki żłobkowej częściej pozostawały w dobrze opłacanych firmach i zawodach, zamiast przechodzić po urodzeniu dziecka na pracę w niewielkim wymiarze godzin lub w gorzej opłacanych branżach. Wzrost wynagrodzeń matek utrzymuje się wiele lat po urodzeniu dziecka, co wskazuje na trwałą i kumulatywną poprawę trajektorii zawodowych – zaznacza Marcin Lewandowski.

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że w 2023 r., czyli przed uruchomieniem programu "Aktywny Maluch", do żłobków uczęszczało w Polsce 17,9% dzieci do lat trzech. Oznacza to, że poziom wykorzystania opieki żłobkowej nadal pozostaje niższy niż w Niemczech, gdzie obecnie z takich placówek korzysta ponad 30% dzieci w zachodniej części kraju i ponad 50% we wschodniej. – Niski odsetek dzieci w żłobkach idzie w Polsce w parze z niską aktywnością zawodową matek najmłodszych dzieci. Jak wskazano w raporcie PIE, w Polsce zaledwie 62% matek dzieci w wieku 1-3 lata jest aktywnych zawodowo, podczas gdy w przypadku ojców odsetek ten wynosi 98%. Obecna skala rozbudowy sieci żłobków, wsparta doświadczeniami zagranicznymi, daje jednak nadzieję na skuteczną aktywizację zawodową matek, co pozostaje jednym z głównych celów programu "Aktywny Maluch" – podsumowuje Marcin Lewandowski.

fot. freepik.com
oprac. /kp/

Podobne artykuły

Wyszukiwarka